Antinatalizm
Антинатализм (юн. ἀντί - "қарши", лот. наталис — "туғиш") фалсафий қараш бўлиб, янги авлод кўришни қоралайди. У Софокл, Артҳур Счопенҳауэр, Ҳеинрич Ҳеине, Марк Тwаин, Эмил Cиоран, Петер Wессел Запффе, Пҳилипп Маинлäндер, Густаве Флауберт, Пҳилип Ларкин, Чрис Корда, Лес У. Книгҳт, Давид Бенатар, Матти Ҳäйрй, Тҳомас Лиготти ва Ричард Сталлман[1] каби шахслар томонидан илгари сурилган.
Тарафдор аргументлар
Антинатализм тарафдорлари бундай сиёсат орқали сераҳолилик ва ундан келиб чиқувчи очарчилик[2] ҳамда энергетик ресурслар камайиши[3] муаммоларини ечиш мумкин, деб таъкидлашади. Оилалардаги болалар сонини камайтиришга қаратилган сиёсат Ҳиндистон,[4] Хитой каби баъзи давлатлар томонидан аллақачон юритилмоқда. Ўзбекистонда ҳам болалар сонини чеклашга қаратилган қонунлар мавжуд (масалан, иккинчи ва ундан кейинги бола учун тайинланган солиқ).
Бошқа тарафдорлар масаланинг маънавий томонига эътибор қаратишади. Жумладан, Давид Бенатарнинг фикрича, ҳар қандай зарар етказиш маънан нотўғри амал бўлиб, қораланади ва тақиқланади, демак кўпайиш ҳам худди шундай тарзда тақиқланиши керак, чунки янги одамни туғиш ўша одамга анчагина зарар ва муаммоларни келтириб чиқаради.[5]
Қарши аргументлар
Антинатализм танқидининг катта қисми динлар, хусусан катта оилалар қуришни қўллаб-қувватловчи иброҳимий динлар томонидандир.[6][7] Бундан ташқари, баъзи ота-оналар ўз келажаклари ҳақида қайғуриб, қариб-қартайганларида ёнларида ёрдамчи бўлишини истаб, бола орттирадилар (бу эгоистик ҳисобланиб, қатъий қораланади).[8]
Россия, Австралия, Франсия, Италия, Олмония, Полша ва Япония каби давлатлар аҳолисизланиш муаммосини ҳал қилиш учун кўп фарзанд кўришни рағбатлантиради.
Иқтибослар
Софокл ўзининг Эдип Колонда асарида ёзади:
Ҳеч ҳам туғилмаган бўлиш энг яхши нарсадир; лек гарда киши туғилган бўлса, у тезликда қаердан келган бўлса, ўшал жойга қайтиши зарур.[9]
Ҳаётининг сўнгги саккиз йилини фалаж, қисман сўқир ва тўшакка михланиб ўтказган Ҳеине ёзади:
Уйқу ажойибдир, ўлим — янада яхши, туғилмаслик эса — нақ мўжиза.
Флауберт айтади:
Бирор кимсани бу оламга келтириш мени даҳшатга солади... Ич-этим куя қолсин! Ҳеч кимга зерикарли ва уқубатли мавжудликни раво кўрмайман!
Счопенҳауэр ўзининг Олам азоблари ҳақида иншосида антинатализмни шундай ёритади:
Агарда урчиш на истак натижаси бўлмай ва на ҳирсий қониқишга олиб келмай, фақатгина рационал асосда ҳал қилинганида, одамзот шу кунларгача етиб келармиди? Ҳар бир инсон янги авлодга ачиниб, у ҳам мавжудлик азобларини елкасига ортиши ҳақида ўйлаган бўлурмиди?[10]
Запффе 1990-йили чиққан ҳужжатли филмда айтади:
Ҳаётий тушунчам туфайли бола кўрмасликка қарор қилганман. Ҳатто танга ҳам уни тиланчига беришдан аввал синчиклаб текширилади, кўп ўйланади, бола эса космик адолацизлик ўпқонига шунчаки ташлаб юборилади.
Шунингдек
Манбалар
- ↑ „РМС -вс- Доcтор, он тҳе эвилс оф Наталисм“. Қаралди: 15-сентабр 2010-йил.
- ↑ БРИАН Э. ДИХОН (28. Април 2008): Ин фоод cрисис, фамилй планнинг ҳелпс
- ↑ Меадоwс, Донелла (1993): Диэ неуэн Грензен дес Wачстумс: диэ Лаге дер Менсчҳеит: Бедроҳунг унд Зукунфцчанcен. Стуттгарт: Дт. Верл.-Анст. ИСБН 3-421-06626-4
- ↑ Ҳеинз Wернер Wесслер (30. Жануар 2007): Индиэн – эине Эинфüҳрунг: Ҳераусфордерунген фüр диэ ауфстребенде асиатисче Гроßмачт им 21. Жаҳрҳундерт. Бундесзентрале фüр политисче Билдунг
- ↑ Бенатар, Давид. Беттер Невер то Ҳаве Беэн. Охфорд Университй Пресс, УСА, 2006. ДОИ:10.1093/аcпроф:осо/9780199296422.001.0001.
- ↑ Тwерски, Реббетзин Феиге. „Жойс оф А Ларге Фамилй“. Қаралди: 2008-йил 12-ноябр.
- ↑ Павел ВИ. „Ҳуманаэ Витаэ: Энcйcлиcал оф Попе Паул ВИ он тҳе Регулатион оф Биртҳ“. Ватикан: Либрериа Эдитриcе Ватиcана (1968-йил 25-июл). Қаралди: 2008-йил 12-ноябр.
- ↑ Леоне, Cатҳерине. Фаирнесс, Фреэдом анд Респонсибилитй: Тҳе Дилемма оф Фертилитй Чоиcе ин Америcа. Wашингтон Стате Университй (1989-йил 1-декабр).
- ↑ Ж. Мичаэл Wалтон. Тҳе Греэк сенсе оф тҳеатре:Трагедй ревиэwед, 2, Амстердам: Роутледге, 1996 — 91-бет. Қаралди: 2009-йил 8-август.
- ↑ Он тҳе Суфферингс оф тҳе Wорлд, Артҳур Счопенҳауэр.