Аппле Инc. – штаб-квартираси Купертинода (Калифорния) жойлашган Америка кўп миллатли технология компанияси. Аппле 2022-йилда 394,3 миллиард доллар даромад билан дунёнинг энг йирик технология компанияси ҳисобланади. 2023 йил март ҳолатига кўра, Аппле бозор капиталлашуви бўйича дунёдаги энг йирик компания ҳисобланади. 2022 йил июн ҳолатига кўра, Аппле шахсий компютерлар сотувчиси бўйича тўртинчи ва дунёдаги иккинчи йирик мобил телефон ишлаб чиқарувчиси. У Алпҳабет (Гоогле компаниясининг бош компанияси), Амазон, Мета Платформс ва Миcрософт билан бир қаторда Американинг Катта бешлик ахборот технологиялари компанияларидан бири ҳисобланади.

Аппле Инc.
Тури Оммавий компания
Хизматлари Компютер техникалари, уяли телефон, аудио техника ва дастур таъминоти ишлаб чиқариш
Қачон асос солинган 1-апрел 1976
Жойлашуви Купертино(рус.), Калифорния
Асосчи(лари) Стеве Жобс ва Стеве Wозниак
Раҳбарият Стеве Жобс, Стеве Wозниак, Тимотҳй Д. Cоок
Даромади УС$24.01 милиард (2007)
Ишчилар сони 17,787 (30-сентабр 2006)
Вебсайти Аппле.cом

Аппле 1976-йил 1-апрелда Стеве Wозниак, Стеве Жобс (1955–2011) ва Роналд Wайне томонидан Wозниак-нинг Аппле И шахсий компютерини ишлаб чиқиш ва сотиш учун Аппле Cомпутер компанияси сифатида ташкил этилган. У 1977-йилда Жобс ва Возняк томонидан Аппле Cомпутер, Инc. номи билан тузилган. Компаниянинг иккинчи компютери Аппле ИИ энг кўп сотилган ва биринчи оммавий ишлаб чиқарилган микрокомпютерлардан бирига айланди. Аппле 1980 йилда бир зумда молиявий муваффақиятга эришди. Компания инновацион график фойдаланувчи интерфейсларига эга компютерларни ишлаб чиқди, жумладан, 1984-йилги асл Маcинтош, ўша йили „1984“ деб номланган танқидий рекламада эълон қилди. 1985 йилга келиб, унинг маҳсулотларининг юқори нархи ва раҳбарлар ўртасидаги ҳокимият учун кураш муаммоларни келтириб чиқарди. Возняк Аппле компаниясини тарк этди ва бошқа ташаббусларни давом эттирди, Жобс эса истеъфога чиқди ва НеХТ компаниясига асос солди ва Аппле ходимларининг бир қисмини ўзи билан олиб кетди.

Тарихи

70-йиллар

Аппле ИИ

Калифорнияда Стеве Жобс ва Стеве Wозниак томонидан асос солинган. 1970-йилнинг ўрталарида улар „Моторола 6502“ процессори базасида биринчи шахсий компютерни ишлаб чиқишади. Ўнлаб шундай компютерларни сотиб, ёш тадбиркорлар молиявий дарамод олишди ва 1-апрел 1976-йилда компаниясини расмий рўйхатдан ўтказишган.1976-йилда ишлаб чиқилган „Аппле И“ биринчи дастурлаштирувчи микрокомпютер бўлмаган. Биринчилик „Алътаир 8800“ компютерига тегишли, 1974-йилда яратилган ва каталоглардан тарқатилган. Аммо, „Алътаир“ техник томондан „шахсий компютер“ сифатида квалификацияланмаган бўлган, чунки йиғиш имкониятига эга бўлмаган ва дастур ёрдамида маълумотларни чиқариш имконига эга бўлмаган. Йиллар давомида компания „Моторола“ просессорли, фирма томонидан ишлаб чиқилган операцион тизимли ўзининг „Маcинтош“ компютерларини ишлаб чиқариб келган.

80-йиллар

Маcинтош 128К

1980-йил ноябр ойида компания компютерларини бозорга чиқара бошлайди ва барча камчиликлар ўзини намоён эта бошлайди. 1981-йил март ойига келиб этказиб берилган компютерларнинг 20 % и носоз ҳолда етказилаётгани аниқланди. Қолганлари эса ёқилиши билан бир соат ўтар ўтмас бузилар эди, чунки Жобс вентилятор қўйишга рухсат бермаган эди ва микросхемалар температура ошишига дош бермас эди. 1981-йилнинг март ойида Wозниак афтоҳалокатга учрайди ва вақтинчалик ишлай олмайди. „Аппле ИИИ“ ни сотиш билан боғлиқ муаммолар шунга олиб келдики, Жобс ўзнинг 40 та ишчисини бўшатишга мажбур бўлади. 1985-йилда АҚШ президенти Роналд Рейган техник прогрессни ривожлантиргани учун Жобс ва Wозниакга медал топширади.

Бошқарув

Cомпания бош офиси Cупертино, Cалифорниа.

„Аппле“ – оммавий компания, унинг аксиялари НАСДАҚ ва Лондон фонд биржаларида сотилади. Капитализация 2007-йил июл ойи ўрталарида – $115,3 млрдни ташкил этди. Бош бошқарувчи – Стеве Жобс.

Фаолияти

Компания ўзининг бир қисм маҳсулотларини ўзига тегишли дўконлар тизими орқали кўтара сотади. (АҚСҲ, Канада, Япония ва Буюк Британия да 147 та дўконига эга). „Аппле“ 2005-йил 24-сентябр молиявий йил якунларига кўра ўз дўконларидан $2.35 млрд даромад олган, бу унинг йиллик савдо ҳажмининг 17 % ни ташкил этади.

Аппле ўзининг мустақил хизмат кўрсатиш марказлари дастурини (ИРП) 200 дан ортиқ мамлакатларда, шу жумладан, Ўзбекистонда ҳам ишга туширади. Дастур босқичма-босқич кенгайтирилади – Ўзбекистон эса иккинчи босқичда қамраб олинади. Мамлакатдаги хизмат кўрсатиш марказлари 2021-йилнинг охирида ИРП сифатида рўйхатдан ўтиш учун ариза бериши мумкин бўлади[1].

Маҳсулотлари

МаcБоок Аир М1

Ҳозирги кунда Маcинтош компютерларидан ташқари (МаcПро, иМаc ва Маc мини моделлари, ноутбуклар : МаcБоок ва МаcБоок Про, Хсеве сервер ишлаб чиқариш) шунингдек уларга дастурий таъминоти (Маc ОС Х, иЛифе,Финал Cут, Апертуре мултимедия пакетлари ва бошқалар) ишлаб чиқаради. Аппле иПод плеерлари ишлаб чиқаради, шунингдек иТунес онлайн дўкони орқали рақамли аудио ва видеоёзишларни сотиш билан ҳам шуғулланади. Аппле Cинема Дисплай деб номланувчи профессионал компютер дисплейларини ҳам ишлаб чиқаради.

2006-йил январ ойидан бошлаб „Аппле“ компанияси Интел просессорли компютерлар ишлаб чиқара бошлади.

2007-йил 21-март дан бошлаб „Аппле“ ҲДТВ видео форматда ишловчи Аппле ТВмултимедия плеерларни ишлаб чиқара бошлади.

иПҳоне

2007-йил 29-июндан „Аппле“ янгича бошқариш усули Мулти – Тоуч га асосланган иПҳоне янги телефонини сотишни бошлади.

ИПҳоне – Янги иПҳоне 5
ИПҳоне – Мобил телефон
ИПад – Планшет Компютер
ИПод_cлассиc, ИПод_шуффле, ИПод_нано ва ИПод_тоуч – Мултимедиа Плеер
МаcБоок_Про – Профессионал Нотебоок, 2006
МаcБоок_Аир – юпқа Нотебоок, 2008
Маc_мини – Шахсий компютер, 2005
ИМаc – Компютер Ҳаммаси бирда (Монитор, Системни блок)
Маc_Про – Стол устида Компютер
Тҳундерболт_Дисплай – Компютер Мониторлари

Фаолияти кўрсаткичлари

Умумий ишчилари сони – 14.8 минг киши (24-сентябр 2005) 2006 молиявий йилда (31-сентябр 2006-йилда тугаган) Аппле нинг сотувлари натижаси – $19.3 млрдни ташкил этган.

Аппле Россияда

Компаниянинг Россиядаги бизнес ҳамкорлари бу – Аппле ИМC Руссиа, „МакСентр“ ва „Деэп аппле“ ҳисобланади. 2006 молиявий йил якунларига кўра „Аппле“ нинг Россиядаги сотувлари $69 млн ни ташкил этган."Аппле ИМC Руссиа" менежерлари фикрига кўра ушбу мавсумда Россияда 240 минг дона иПод аудио плеерлари сотилган.

Қизиқарли фактлар

  • Янги компанияга ном танлаш учун уч ой интилишлардан сўнг, компания асосчиларидан бири Стеве Жобс ўз ҳамкасбларига шундай ултиматум қўяди:"Мен компанияни „Аппле“ (ўзбекча: „“Олма”“) деб номлайман, агар сиз соат бешгача яҳшироқ ном топмасангиз"
  • „Маcинтош“ – АҚШда сотилган олма навининг номи, Жобснинг яхши кўрган меваси.

Манбалар

Ҳаволалар