Argeș jangi sahifasining manbasini koʻrish

{{Urush bilgiqutisi
| conflict = Argeș jangi
| qismi = Usmoniylarning Yevropadagi urushlari va Usmoniylar – Valaxiya urushlarining bir qismi
| sana = 1394-yil 10-oktyabr/1395-yil 17-may
| yer = Argeș daryosi, [[Ruminiya]]
| natija = bahsli
| qomondon1 = [[Valaxiya]]
*Mircea
| qomondon2 = [[Usmoniylar imperiyasi]] <br> [[Moraviya Serbiyasi]]
*[[Boyazid I Yildirim]]
*[[Stefan Lazarević]]
}}
'''Argeș jangi''' – 1394-yil 10-oktyabr yoki 1395-yil 17-may kuni Mircea I boshchiligidagi [[Valaxiya]] lashkari va [[Boyazid I Yildirim|Boyazid I]] boshchiligidagi [[Usmoniylar davlati|Usmoniy]] lashkari oʼrtasida boʻlib oʻtgan [[jang]].

== Tarixi ==
1392-yildagi ilk toʻqnashuvdan soʻng Mircea [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar]] hukmronligini va ularga [[xiroj]] toʻlashni qabul qildi. Mirceaning elchilari 1392/1393-yillarda Usmoniylar poytaxti [[Adirna|Edirne]]ga bordi. Ular [[Boyazid I Yildirim|Boyazid I ning]] huzuriga borib, Mircea nomidan Valaxiya Usmoniylar imperiyasiga boʻysunishini eʼlon qildilar. Biroq keyinchalik Valaxiya Usmoniylarga itoat qilish haqidagi vaʼdasidan qaytdi. U na Usmoniylar hukmronligini tan oldi va na soliq toʻladi. Natijada, Boyazid I 1394-yilda Valaxiyaga yurish boshladi{{Sfn|Chrýsīs|Carr|2014|p=188}}. Valaxiyaga hujum qilishdan avval Boyazid Janubiy Transilvaniyaga hujum qilib, u yerni talon-toroj qildi{{Sfn|İnalcık|2009|p=68}}.

== Jang ==
1394-yil kuzida [[Dunay]]ning oʻng sohilida yurishlar olib borgach, Boyazid Valaxiyaga qarshi hujum boshladi. Sulton Usmoniylarning [[Rumelia|Rumeliya]] lashkariga, shuningdek, koʻpchilik qismini [[bolgarlar]] hamda [[serblar]] tashkil etgan, marhum serb shahzodasi Lazar oʻgʻli [[Stefan Lazarević]] boshchiligidagi bolqonlik [[Vassallik|vassal]]lar qoʻshinlariga qoʻmondonlik qilar edi. Qoʻshinlar Dunayni Nicopolisda kechib oʻtib, Valaxiyaning poytaxti [[Curtea de Argeș]]ni qoʻlga kiritish maqsadida Argeș daryosi boʻylab oldinga siljidi. Doimiy Valaxiya hujumlari natijasida katta zarba koʻrgan bir haftalik yurishdan soʻng, Valaxiya qoʻshini 10-oktabr kuni Usmoniylar bilan toʻqnashdi<ref name="M. Dogaru">''M. Dogaru''</ref>.

== Natijasi ==
Baʼzi tarixchilar jangni [[Valaxiya]] gʻalabasi sifatida qayd etishsa{{Sfn|Sugar|1977|p=}}{{Sfn|Cârciumaru2011|p=79-81}}, boshqalari jangni [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar]] gʻalabasi bilan yakunlangan deb hisoblaydilar{{Sfn|Chrýsīs|Carr|2014|p=188}}{{Sfn|Gwatkin|1923|p=906}}{{Sfn|Guboglu|1969|p=79, 81}}<ref>{{Cite book |last=Jorga |first=Nicolae |title=Osmanlı İmparatorluğu Tarihi 1300 -1912 (5 Cilt) |date= |publisher=Yeditepe Yayınevi |isbn= |editor-last=Afyoncu |editor-first=Erhan |pages=255 |language=tr |translator-last=Epçeli |translator-first=Nilüfer}}</ref> va Valaxiya Usmoniylar hukmronligi ostiga kiritilganini qayd etadilar{{Sfn|İnalcık|2008|p=139}}{{Sfn|Somel|2003|p=xix}}{{Sfn|Page|2003|p=759}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{Cite journal|last=Cârciumaru |first=Radu |year=2011 |title=Historiografik qarashlar “Rovine” deb ataluvchi jang va uning Mircha Qari hukmronligining oqibatlariga doir |url=https://www.persee.fr/doc/valah_1584-1855_2011_num_13_2_1092 |journal=Annales d'Université "Valahia" Târgovişte. Section d'Archéologie et d'Histoire |volume=13 |issue=2 |doi=10.3406/valah.2011.1092}}
* {{Kitob manbasi|last1=Chrýsīs |first1=Nikolaos G. |title=Franklar Yunonistoni va Egeyda 1204–1453-yillarda aloqalar va toʻqnashuvlar: lotinlar, yunonlar va turklar oʻrtasida salib yurishlari, din va savdo |last2=Carr |first2=Mike |year=2014 |publisher=Ashgate |isbn=978-1-4094-3926-4 |location=Farnham, Surrey, UK Burlington, VT |pages=188 }}
* Mircha Dogaru: ''Un principe intre crestini'', „Lumea Magazin“, 2003-yil, 1-son. [https://web.archive.org/web/20070312232251/http://www.lumeam.ro/nr1_2003/pagini_de_istorie.html]
* {{Kitob manbasi|title=LE TRIBUT PAYÉ PAR LES PRINCIPAUTÉS ROUMAINES À LA PORTE JOSQU'AU DÉBUT DU XVIe SIÈCLE (*) |first=Mihail P. |last=Guboglu |year=1969 |language=Fr }}
* {{Kitob manbasi|title=The Cambridge Medieval History: The Eastern Roman empire |url=https://archive.org/details/cambridgemedieva0003unse_y4s4 |editor-first=Henry Melvill |editor-last=Gwatkin |publisher=Cambridge at the University Press |year=1923}}
* {{Kitob manbasi|title=The Ottoman Empire: 1300-1600 |url=https://archive.org/details/ottomanempirecla0000inal |first=Halil |last=İnalcık |publisher=Weidenfeld and Nicolson |year=2008 |isbn=9780892413881   }}
* {{Kitob manbasi|last=İnalcık |first=Halil |title=Devlet-i'Aliyye Osmanlı İmperatorluğu Üzerine Araştırmalar-I |publisher=Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları |year=2009 |edition=27 (August)|location=İstanbul |pages=68 |language=Tr}}
* {{Ensiklopediya manbasi|title=Xronologiyalar |encyclopedia=Colonialism: An International Social, Cultural, and Political Encyclopedia |volume=3 |editor-first=Melvin E. |editor-last=Page |publisher=ABC-CLIO |year=2003 |isbn=1-57607-335-1  }}
* {{Ensiklopediya manbasi|title=Usmonli imperiyasi tarixiy lugʻati |first=Selcuk Aksin |last=Somel |publisher=Scarecrow Press |year=2003| isbn=978-0810843325 }}
* {{Kitob manbasi|author-link=Peter Sugar |first=Peter |last=Sugar |title=Usmonlilar hukmronligi davridagi Janubi-sharqiy Yevropa, 1354&ndash;1804 |publisher=University of Washington Press |year=1977 |isbn=0-295-96033-7 }}

{{DEFAULTSORT:Arges 1394}}
[[Turkum:1394-yil Yevropada]]
[[Turkum:1394-yildagi mojarolar]]
[[Turkum:Usmonli imperiyasi ishtirokidagi janglar]]
[[Turkum:Serbiya ishtirok etgan janglar]]
[[Turkum:Valaxiya ishtirok etgan janglar]]
[[Turkum:Serbiyada XIV asr]]
[[Turkum:Usmonli imperiyasida 1390-yillar]]
[[Turkum:Boyazid I]]