Asalari zahari sahifasining manbasini koʻrish

'''Asalari zahari''', apitoksin ([[Lotin tili|lotincha]]: apis — asalari, yun. toxikon — za-har) — ishchi asalarilar tanasidagi ipsimon bezlari ajratadigan oʻtkir hidli achchiq, och sariq, shaffof suyuqlik. Asalari zahari tarki-bida biologiya faol moddalar, fermentlar, erkin aminokislotalar, chumoli, xlo-rid, ortofosfat kislotalari, gistamin, xolin, triptofan, oltingugurt, magniy fosfat va boshqa moddalar bor. Asalari zahari tarkibidagi taʼsir qiluvchi moddalar gistamin glikozidi, lipidlar, hayvonot sapo-ninlariga yaqin turadigan moddalardan iborat. Zichligi 1,313. Suvdatez, chumoli kislotada va 60°li spirtda sekin eriydi. Asalari chaqqanda 0,2-0,3&nbsp;mg zahar ajratadi. Asalari chaqqan joyda qattiq ogʻriq va shish paydo boʻladi. Asalari chaqqan joyga darhol validol eritmasi yoki [[sarimsoq]] kesib surtilsa, ogʻriq qoladi, shish paydo boʻlmaydi. Asalari zahari dan tibbiyotda radikulit va bod kasalli-klarini davolashda foydalaniladi. Bunda [[organizm]] bevosita asalarilarga chaktiriladi yoki tarkibida Asalari zahari boʻlgan dorilar qoʻllanadi. Bu preparatlardan bronxial [[Bronxial astma|astma]], gipertoniya kasalliklarini davolashda ham foydalanish mumkin. Bod va radikulitni davolashda tarkibida Asalari zahari boʻlgan virapin (1 g vira-pinda 0,15&nbsp;mg Asalari zahari boʻladi) surtma holida qoʻllanadi. Tarkibida Asalari zahari bor dorilardan qon tomirlarini kengaytirish va moddalar almashinuvini yaxshilashda foydalaniladi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 {{no iwiki}}

{{OʻzME}}


{{chala}}