Asena sahifasining manbasini koʻrish

{{Mifologik personaj
 | nomi                     = Asena
 | sarlavha1                =
 | tasvir                   =Proposed national emblem of Turkey 1925.svg
 | Tavsifi                  = [[Namık İsmail]] tomonidan taklif etilgan, afsonaviy Asena boʻrisi tasviri tushirilgan [[Turkiya gerbi]] loyihasi
 | Mifologiya               =
 | Qism                     =
 | Turi                     = 
 | Joylashuvi               =
 | Taʻsir doirasi           =
 | Ism talqini              =
 | Yunoncha yozilishi       =
 | Lotincha yozilishi       =
 | Boshqa tillardagi ism    =
 | Jins                     =
 | Funksiyalar              =
 | Mashgʻulot               =
 | Astral tomoni            =
 | Sulola                   =
 | Otasi                    =
 | Onasi                    =
 | Akasi                    =
 | Singli                   =
 | Turmush oʻrtogʻi         =
 | Bolalari                 =
 | Bogʻliq personajlar      =
 | Turar joy                =
 | Yashash davri            =
 | Dafn joyi                =
 | Diniy markazi            =
 | Asosiy ibodatxona        =
 | Asosiy hususiyatlari     =
 | Bogʻliq tushunchalar     =
 | Bogʻliq voqealar         =
 | Lozim                    =
 | Atributlar               =
 | Belgisi                  =
 | Raqami                   =
 | Astrolojik belgisi       =
 | Quroli                   =
 | Ramzi                    =
 | Oʻsimlik                 =
 | Hafta kuni               =
 | Vahana                   =
 | Mantra                   =
 | Kelib chiqishi           =
 | Izohlar                  =
 | Birinchi eslatma         =
 | Ellinizmda               =
 | Boshqa madaniyatlarda    =
}}
'''Asena''' yoki '''Ashina''' — [[turkiylar]] mifologiyasida muhim rol oʻynaydigan afsonaviy urgʻochi boʻridan tugʻilgan oʻnta oʻgʻil boladan birining ismi<ref>''[[Chou Kitabı]]'',<!--遂生十男。十男長大，外托妻孕，其後各有一姓，阿史那即一也。---></ref><ref>''[[Kuzey Hanedanlar Tarihi]]'',<!--狼匿其中，遂生十男。十男長，外托妻孕，其後各為一姓，阿史那即其一也，---></ref><ref>''[[Sui Kitabı]]'', <!--其後狼生十男，其一姓阿史那氏，--></ref><ref>''[[s:Bozkurt Destanı (Türkiye)|Bozkurt Destanı]]''<!--Ondan sonra Türk on kadınla evlendi, birçok çocukları oldu. içlerinden Asena adını taşıyan biri hakanlık tahtına geçince boyun adı da Aşine oldu. Oğlanlar orada büyüdüler, orada evlendiler. Her birinden bir boy türedi. Bunlardan birinin adı da Asine boyu idi.---></ref>. [[Turkiya]]da esa bu nomning bevosita oʻsha urgʻochi boʻrining ismi ekanligiga ishoniladi<ref>Ziya Gökalp, transcription: Şahin Filiz, "Türk devletinin tekâmülü 12: Hakanlık Teşkilatı",''Küçük Mecmua -II-'', [https://books.google.com/books?id=KOGsRvsIv0AC&dq=%22Bu+da+%C3%87inlilere+g%C3%B6re%22&pg=PA57  ''Bu da Çinlilere göre (Asena=Kurt) manasındadır''] {{in lang|tr}}</ref>. [[Ziya Gökalp]] 1922-yilda [[Diyorbakir]]da chop etilgan „Küçük Mecmua“ jurnalidagi ''„Türk devletinin tekâmülü“'' nomli maqolasida: „Asena xitoyliklarda ham „boʻri“ maʼnosini anglatadi“, deb yozadi<ref>Ziya Gökalp, transcription: Şahin Filiz, "Türk devletinin tekâmülü 12: Hakanlık Teşkilatı",''Küçük Mecmua -II-'', [http://books.google.com.tr/books?id=KOGsRvsIv0AC&pg=PA57&dq=Asena+Kurt&hl=tr&ei=uytSTPLYA4vevQP2k9gY&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CC8Q6AEwAg#v=onepage&q=Asena%20Kurt&f=false s. 57.]</ref>. Mifga koʻra, Koʻkturklarning ajdodi urgʻochi boʻri boʻlgan va bu haqida ikki xil „Boʻri qissasi“da tilga olingan boʻlsa-da, unda boʻrining ismi aynan keltirilmagan<ref>Golden, Peter B. (August 2018). [https://www.researchgate.net/publication/326609440_The_Ethnogonic_Tales_of_the_Turks "The Ethnogonic Tales of the Türks"] in ''The Medieval History Journal'', 21(2). 21 (2): 291–327</ref>. 

Boshqa bir afsonaga koʻra, Koʻkturk xoqonligining qadimgi hukmdorlari mansub boʻlgan hamda Ashina, Zena, Asen yoki Shunnu deb atalgan sulola aynan shu urgʻochi boʻridan tarqalgan deb hisoblanadi. Kelib chiqishi „Achina“ soʻziga borib taqaladi. Rus tarixchisi Vasiliy Radlov bir paytlar turkiylar ajdodlarining [[Bogdo-oʻla]] togʻida ([[Tyan-Shan]]) boʻlganini qayd etgan. Asena haqidagi afsonada urushdan omon qolgan yosh bola haqida hikoya qilinadi. Urgʻochi boʻri yarador bolani topib oladi va uni boqib, oyoqqa turgʻizadi. Yillar oʻtib shu boladan homilador boʻlgan urgʻochi boʻri dushmanlaridan qochish uchun Gʻarbiy dengizni kesib oʻtib, [[Qaraxoja Uygʻur qirolligi]] ([[Turfon]]) togʻlari va [[toxarlar]] shahriga yaqin boʻlgan bir gʻordan panoh topadi va u yerda yarim boʻri, yarim inson boʻlgan oʻnta oʻgʻil bolani dunyoga keltiradi. Ularning orasidan [[Yizhi Nishidu]]<ref>{{Cite book|title=Xin yi Yi Zhou shu|last1=Hongen|first1=Niu|last2=牛鴻恩|date=2015|publisher=三民書局|others=袁宏.|isbn=9789571460192|edition=Di 1 ban|location=Taibei Shi|oclc=913445355}}</ref> yoʻlboshchi boʻladi va Koʻkturk hamda boshqa [[Turkiylar|turkiy]] koʻchmanchi imperiyalarni boshqargan [[Ashina]] urugʻiga asos soladi<ref>Findley, Carter Vaughin. ''The Turks in World History''. Oxford University Press, 2005. {{ISBN|0-19-517726-6}}. Page 38.</ref><ref>Roxburgh, D. J. (ed.) ''Turks, A Journey of a Thousand Years''. Royal Academy of Arts, London, 2005. Page 20.</ref>.

Muayyan madaniy rivoyatlar va mifologik manbalarda urgʻochi boʻri bilan ramziy bogʻliqlikka ega boʻlgan Asena obrazi koʻp qirrali maʼnolarni oʻzida mujassam etgan muhim arxetip sifatida [[Turkiylar|turkiy xalqlar]] orasida „Koʻk boʻri“ ''(turkchada „bozkurt“)'' nomi bilan ham yuritiladi<ref>{{Cite web |last=Koto |first=Koray |date=2023-07-21 |title=Börü: The Wolf in Turkic Mythology |url=https://ulukayin.org/boru-the-wolf-in-turkic-mythology/ |access-date=2023-07-24 |website=ULUKAYIN English |language=en-US}}</ref>.

== Afsonaning manbalarga asoslangan eng eski shakli ==
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
[[Turkum:Markaziy Osiyo va turkiy xalqlar mifologiyasi]]