Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Astara (Eron): Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Astara (Eron)]]
{{Bilgiquti aholi punkti
| oʻzbekcha nomi = Astara
| asl nomi = {{lang-fa|آستارا}}
| image_skyline = شهرستان آستارا عکاس رامین بخشنده.jpg
|tasvir_eni=280px
| mavqe = Shahar
| mamlakat = Eron
| mintaqa turi = Eron ustonlari{{!}}uston
| mintaqa = Gilon
| jadvalda mintaqa = Gilon
| tuman turi = Eron shahristonlari{{!}}shahriston
| tuman = Astara shahristoni{{!}}Astara
| jadvalda tuman =
| jamoat turi = [[baxsh]]
| jamoat = [[Markaziy tuman (Astara shahristoni)|Markaziy tuman]]
| jadvalda jamoat =
| qaram =
|lat_deg= 38|lat_min= 25|lat_sec=19
|lon_deg= 48|lon_min= 52|lon_sec=09
|CoordAddon = type:city(10034830)_region:IR
| CoordScale =
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 260
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mamlakat xaritasi =
| mintaqa xaritasi =
| tuman xaritasi =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi = Hokim
| rahbar = Meysam Alvonpur
| asos solingan =
| ilk eslatilishi =
| avvalgi nomlari =
| qachondan beri =
| maydon =
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi =
| iqlim =
| rasmiy til = fors tili
| aholi = 51579<ref name="2016 census"/>
| sanalgan yil = 2016
| zichlik =
| aglomeratsiya =
| milliy tarkib =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim =
| vaqt mintaqasi = +3:30
| DST =
| telefon kodi = +98
| pochta indeksi =
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi =
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
|sayt =
| Commons turkumi = Astara
}}
'''Astara''' ({{lang-fa|آستارا}}) — [[Eron]]ning [[Gilon|Gilon ustoni]] Astara shahristoni Markaziy tumanida joylashgan shahar, ham shahriston, ham tuman markazi hisoblanadi<ref name="Gilan Structure">{{veb manbasi |title = Approval of the organization and chain of citizenship of the elements and units of the national divisions of Gilan province centered on the city of Rasht |language = fa |website = Islamic Parliament Research Center |url = https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113040 |archive-url = https://web.archive.org/web/20161012175417/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113040 |publisher = Ministry of Interior, Defense Political Commission of the Government Board |last = Habibi |first = Hassan |archive-date = 12 October 2016 |date = 21 June 1369 |access-date = 12 December 2023}}</ref>. [[Ozarbayjon Respublikasi]] va [[Kaspiy dengizi]] bilan chegaradosh. Bu Eron va [[Kavkaz]] oʻrtasidagi muhim [[Eron va Ozarbayjon chegarasi|chegara]] savdo markazidir. Astara milliy tarkibi [[Ozarbayjonlar]]dir.
 
2006-yilgi Milliy aholini roʻyxatga olish vaqtida shahar aholisi 11 436 xonadonda yashovchi 40 664 kishini tashkil qilgan<ref name="2006 census">{{veb manbasi | title = Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006) | page = 24 | language = fa | publisher = The Statistical Center of Iran | website = AMAR | url = http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/24.xls | access-date = 25 September 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110920094514/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/24.xls | format = Excel | archive-date = 20 September 2011}}</ref>. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 14 639 ta xonadondan iborat 48 470 kishi bor edi<ref name="2011 census">{{veb manbasi | title = Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011) | page = 24 | language = fa | publisher = The Statistical Center of Iran | website = Syracuse University | url = https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Ardabil.xls |archive-url = https://web.archive.org/web/20230115211527/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Ardabil.xls |archive-date = 15 January 2023 | access-date = 19 December 2022 | format = Excel}}</ref>. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish vaqtida 16 696 ta xonadonga boʻlingan 51 579 kishi istiqomat qilgan<ref name="2016 census">{{veb manbasi | title = Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016) | page = 24 | language = fa | publisher = The Statistical Center of Iran | website = AMAR | url = https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_24.xlsx | access-date = 19 December 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190322123220/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_24.xlsx | format = Excel | archive-date = 22 March 2019}}</ref>.
 
== Tarixi ==
Birinchi marta ''Astārāb'' nomi bilan <nowiki>X</nowiki> asr oxirlarida yozilgan „[[Hudud ul-Olam]]“ asarida tilga olingan. <nowiki>XIV</nowiki> asrda Gīlānning Esfahbad yoki Espahbad (-bod) nomli kichik [[Knyazlik|knyazligining]] markaziga aylanadi. <nowiki>XVI—XVIII</nowiki> asrlarda Āstārāning [[Tolish xonligi|Ṭālešī xonlari]] avtonom boʻlgan yoki [[Gilon]] yoki [[Ardabil]] hokimlariga nominal boʻysungan, bu xonlar bir necha marta [[Kaspiy dengizi|Kaspiy]] viloyatlari tarixida muhim rol oʻynagan<ref>{{ensiklopediya manbasi|title=ĀSTĀRĀ i. Town and sub-province|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|date=August 18, 2011|orig-year=December 15, 1988|series=Fasc. 8|volume=II|pages=837–838|publisher=Bibliotheca Persica Press|location=New York City|url=http://www.iranicaonline.org/articles/astara-tales-region-on-the-caspian-coast|last1=Bazin|first1=Marcel |author-link=:fa:مارسل بازن|editor-last=Yarshater|editor-first=Ehsan|editor-link=|access-date=January 29, 2018}}</ref>. Minorskiyning yozishicha, Astaraning keyingi hokimlari haligacha ispahbodlar safini davom ettirganmi yoki yoʻqmi, biz bilmaymiz. Shimoliy Tālish ruslar tomonidan bosib olingandan keyin ham (1813) [[Tolish xonligi|Tolishxonlar]] oilasi muayyan huquqlarni saqlab qolgan<ref>{{jurnal manbasi|last1=Minorsky|first1=Vladimir|authorlink1=|title=A Mongol Decree of 720/1320 to the Family of Shaykh Zāhid|url=https://www.cambridge.org/core/journals/bulletin-of-the-school-of-oriental-and-african-studies/article/a-mongol-decree-of-7201320-to-the-family-of-shaykh-zhid/A8D0E1C74B9D417F663A828B61BEFF11|url-access=subscription|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies|date=October 1954|volume=16|issue=3|pages=515–527|doi=10.1017/S0041977X00086821|publisher=SOAS, University of London|location=London|s2cid=159901706}}</ref>.
 
Astara <nowiki>XVIII—XIX</nowiki> asrlarda qisqa vaqt mavjud boʻlgan Tolish xonligi tarkibida boʻlgan, qisqa muddat esa xonlikning poytaxti [[Lenkoran]]ga koʻchirilishidan oldin bu vazifani bajargan<ref>{{Veb manbasi|url=http://rch.ac.ir/article/Details/7307|title=دانشنامه جهان اسلام بنیاد دائرة المعارف اسلامی|qaralgan sana=2024-05-17|arxivsana=2015-07-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20150702072728/http://rch.ac.ir/article/Details/7307}}</ref>. 1828-yilda [[Turkmanchoy tinchlik shartnomasi|Turkmanchoy shartnomasi]] imzolanishi bilan Astara ikkiga boʻlingan. [[Ozarbayjon]]ning [[Astara]] shahri Astarachay daryosining narigi tomonida joylashgan.
 
== Turizmi ==
Astara turli diqqatga sazovor joylarga ega va eronliklar va chet elliklar, ayniqsa [[Kavkaz]]dan kelganlar uchun asosiy sayyohlik maskani hisoblanadi. Shaharda bir qancha plyajlar bor va iqlimi moʻtadil tropik oʻrmon iqlimiga yaqin. Har yili olti milliondan ortiq eronlik va olti yuz ming chet elliklar shaharga tashrif buyurishadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.irna.ir/theme1/fa/pages/4.aspx |title=Untitled Page |access-date=2018-01-25 |archive-date=2018-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180123014832/http://www.irna.ir/theme1/fa/pages/4.aspx |url-status=dead }}</ref>. Bu shahardagi eng mashhur plyajlar Shariati parki va Sadaf plyajidir. Shariati plyaj parki shaharda joylashgan boʻlib, Sadaf plyaji Astara shahridan 7 kilometr uzoqlikda joylashgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://guilaneman.ir/Tourism/astara/oyster-beach|title=ساحل صدف آستارا|last=zare|first=meysam|date=2019-04-02|website=جاذبه های گردشگری - گیلان من|language=fa-IR|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404165944/https://guilaneman.ir/Tourism/astara/oyster-beach|archive-date=2019-04-04|access-date=2019-04-06|url-status=dead}}</ref>.
 
== Madaniyati ==
Astarada mamlakatda tashkil etilgan birinchi kutubxonalardan biri joylashgan.
 
== Qishloq xoʻjaligi ==
Bu mintaqada koʻp yillar davomida sholi yetishtirib kelinmoqda, u yerda baʼzi mahalliy navlar (landrace) dehqonlar tomonidan anʼanaviy ravishda yetishtirilgan<ref name="pazuki">{{jurnal manbasi |last1=Pazuki |first1=Arman |last2=Sohani |first2=Mehdi |name-list-style=amp |year=2013 |title= Phenotypic evaluation of scutellum-derived calluses in 'Indica' rice cultivars |journal= Acta Agriculturae Slovenica |volume=101 |issue=2 |pages=239–247 |doi=10.2478/acas-2013-0020 |doi-access=free }}</ref>.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
{{Commons|Astara, Iran}}
 
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aholi punktlari]]
[[Turkum:Eron shaharlari]]
[[Turkum:Gilon ustoni shaharlari]]
[[Turkum:Eron va Ozarbayjon chegara punktlari]]
[[Turkum:Kaspiy dengizi aholi punktlari]]
[[Turkum:Eronning port shaharlari va shaharchalari]]
[[Turkum:Eronning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari]]
[[Turkum:Eron portlari]]
[[Turkum:Boʻlingan shaharlar]]
[[Turkum:Gilon ustonidagi ozarbayjon manzilgohlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shaharlar]]
 
 
{{Iran-geo-stub}}

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Astara

forscha: آستارا‎‎
Shahar
38°25′19″N 48°52′09″E / 38.42194°N 48.86917°E / 38.42194; 48.86917
Mamlakat Eron
uston Gilon
shahriston Astara
baxsh Markaziy tuman
Hukumat
 • Hokim Meysam Alvonpur
Rasmiy til(lar)i fors tili
Aholisi
 (2016)
51 579[1]
Vaqt mintaqasi UTC+3:30
Telefon kodi +98
Astara xaritada
Astara
Astara

Astara (forscha: آستارا‎‎) — Eronning Gilon ustoni Astara shahristoni Markaziy tumanida joylashgan shahar, ham shahriston, ham tuman markazi hisoblanadi[2]. Ozarbayjon Respublikasi va Kaspiy dengizi bilan chegaradosh. Bu Eron va Kavkaz oʻrtasidagi muhim chegara savdo markazidir. Astara milliy tarkibi Ozarbayjonlardir.

2006-yilgi Milliy aholini roʻyxatga olish vaqtida shahar aholisi 11 436 xonadonda yashovchi 40 664 kishini tashkil qilgan[3]. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 14 639 ta xonadondan iborat 48 470 kishi bor edi[4]. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish vaqtida 16 696 ta xonadonga boʻlingan 51 579 kishi istiqomat qilgan[1].

Birinchi marta Astārāb nomi bilan X asr oxirlarida yozilgan „Hudud ul-Olam“ asarida tilga olingan. XIV asrda Gīlānning Esfahbad yoki Espahbad (-bod) nomli kichik knyazligining markaziga aylanadi. XVI—XVIII asrlarda Āstārāning Ṭālešī xonlari avtonom boʻlgan yoki Gilon yoki Ardabil hokimlariga nominal boʻysungan, bu xonlar bir necha marta Kaspiy viloyatlari tarixida muhim rol oʻynagan[5]. Minorskiyning yozishicha, Astaraning keyingi hokimlari haligacha ispahbodlar safini davom ettirganmi yoki yoʻqmi, biz bilmaymiz. Shimoliy Tālish ruslar tomonidan bosib olingandan keyin ham (1813) Tolishxonlar oilasi muayyan huquqlarni saqlab qolgan[6].

Astara XVIII—XIX asrlarda qisqa vaqt mavjud boʻlgan Tolish xonligi tarkibida boʻlgan, qisqa muddat esa xonlikning poytaxti Lenkoranga koʻchirilishidan oldin bu vazifani bajargan[7]. 1828-yilda Turkmanchoy shartnomasi imzolanishi bilan Astara ikkiga boʻlingan. Ozarbayjonning Astara shahri Astarachay daryosining narigi tomonida joylashgan.

Astara turli diqqatga sazovor joylarga ega va eronliklar va chet elliklar, ayniqsa Kavkazdan kelganlar uchun asosiy sayyohlik maskani hisoblanadi. Shaharda bir qancha plyajlar bor va iqlimi moʻtadil tropik oʻrmon iqlimiga yaqin. Har yili olti milliondan ortiq eronlik va olti yuz ming chet elliklar shaharga tashrif buyurishadi[8]. Bu shahardagi eng mashhur plyajlar Shariati parki va Sadaf plyajidir. Shariati plyaj parki shaharda joylashgan boʻlib, Sadaf plyaji Astara shahridan 7 kilometr uzoqlikda joylashgan[9].

Astarada mamlakatda tashkil etilgan birinchi kutubxonalardan biri joylashgan.

Qishloq xoʻjaligi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bu mintaqada koʻp yillar davomida sholi yetishtirib kelinmoqda, u yerda baʼzi mahalliy navlar (landrace) dehqonlar tomonidan anʼanaviy ravishda yetishtirilgan[10].

  1. ↑ 1,0 1,1 „Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016)“ (fa) (Excel). AMAR. The Statistical Center of Iran. 2019-yil 22-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 19-dekabr.
  2. ↑ Habibi, Hassan „Approval of the organization and chain of citizenship of the elements and units of the national divisions of Gilan province centered on the city of Rasht“ (fa). Islamic Parliament Research Center. Ministry of Interior, Defense Political Commission of the Government Board (1369-yil 21-iyun). 2016-yil 12-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 12-dekabr.
  3. ↑ „Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006)“ (fa) (Excel). AMAR. The Statistical Center of Iran. 2011-yil 20-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 25-sentyabr.
  4. ↑ „Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011)“ (fa) (Excel). Syracuse University. The Statistical Center of Iran. 2023-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 19-dekabr.
  5. ↑ Bazin, Marcel (August 18, 2011). "ĀSTĀRĀ i. Town and sub-province". in Yarshater, Ehsan. Encyclopædia Iranica. Fasc. 8. II. New York City: Bibliotheca Persica Press. 837–838 b. http://www.iranicaonline.org/articles/astara-tales-region-on-the-caspian-coast. <!--->
  6. ↑ Minorsky, Vladimir (October 1954). „A Mongol Decree of 720/1320 to the Family of Shaykh Zāhid“. Bulletin of the School of Oriental and African Studies. 16-jild, № 3. London: SOAS, University of London. 515–527-bet. doi:10.1017/S0041977X00086821. S2CID 159901706.
  7. ↑ „دانشنامه جهان اسلام بنیاد دائرة المعارف اسلامی“. 2015-yil 2-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 17-may.
  8. ↑ „Untitled Page“. 2018-yil 23-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 25-yanvar.
  9. ↑ zare, meysam „ساحل صدف آستارا“ (fa-IR). جاذبه های گردشگری - گیلان من (2019-yil 2-aprel). 2019-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 6-aprel.
  10. ↑ Pazuki, Arman & Sohani, Mehdi (2013). „Phenotypic evaluation of scutellum-derived calluses in 'Indica' rice cultivars“. Acta Agriculturae Slovenica. 101-jild, № 2. 239–247-bet. doi:10.2478/acas-2013-0020.