Athletic Bilbao sahifasining manbasini koʻrish

{{Futbol klubi2
| clubname = Athletic Club
| image = 
| image_size = 165px
| alt = 
| caption = 
| fullname = Athletic Club<ref>{{cite web|url=https://www.athletic-club.eus/en/club/about-the-club|title=About the club|publisher=Athletic Bilbao|access-date=29 November 2018|archive-date=12 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230712084732/https://www.athletic-club.eus/en/club/about-the-club|url-status=live}}</ref><ref>[https://theathletic.com/4308623/2023/03/16/sporting-lisbon-athletic-bilbao-wrong-name/ From Sporting Lisbon to Athletic Bilbao — why do we get foreign clubs' names wrong?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230407010919/https://theathletic.com/4308623/2023/03/16/sporting-lisbon-athletic-bilbao-wrong-name/ |date=7 April 2023 }}, Michael Cox, The Athletic, 16 March 2023</ref>
| nickname = ''Lehoiak'' (The Lions)<br />''Zuri-Gorriak'' (The Red and Whites)
| short name =
| founded = {{Start date and age|1898|07|18|df=y}}
| dissolved =
| American =
| ground = [[San Mamés Stadium (2013)|Estadio San Mamés]]
| capacity = 53,289<ref name="capacity">{{cite web|url=https://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/General/02/14/49/29/2144929_DOWNLOAD.pdf|title=UEFA EURO 2020 Evaluation Report|website=Uefa.com|access-date=23 January 2017|archive-date=16 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170516214454/http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/competitions/General/02/14/49/29/2144929_DOWNLOAD.pdf|url-status=live}}</ref>
| coordinates =
| owntitle = <!--optional, default: Owner -->
| owner =
| chrtitle = President
| chairman = Jon Uriarte
| mgrtitle = Head coach
| manager = [[Ernesto Valverde]]
| league = {{Spanish football updater|Athletic Bilbao}}
| season = {{Spanish football updater|Athletic Bilbao2}}
| position = {{Spanish football updater|Athletic Bilbao3}}
| website = https://www.athletic-club.eus/en
| pattern_la1 = _athletic2425h
| pattern_b1 = _athletic2425h
| pattern_ra1 = _athletic2425h
| pattern_sh1 = _athletic2425h
| pattern_so1 = _athletic2425hl
| leftarm1 = FFFFFF
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = FFFFFF
| shorts1 = 000000
| socks1 = 000000
| pattern_la2 =
| pattern_b2 = _athletic2425a
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 = _athletic2425a
| pattern_so2 = _athletic2425al
| leftarm2 = 0000F0
| rightarm2 = 0000F0
| pattern_la3 =
| pattern_b3 = _athletic2425t
| pattern_ra3 =
| pattern_sh3 = _athletic2425t
| pattern_so3 = _blackhorizontal
| leftarm3 = a99dc5
| body3 = a99dc5
| rightarm3 = a99dc5
| shorts3 = a99dc5
| socks3 = a99dc5
| current = 2024–25 Athletic Bilbao season
}}

'''„Atletik klub de Bilbao“''' ({{lang-es|Athletic Club de Bilbao}}) — Ispaniya futbol jamoasi. Klub [[1898]] yilda tashkil etilgan, [[1928]] yildan boshlab (asos solingandan beri) [[La Liga|Primerada]] ishtirok etib keladi. Atletik Bilbao — Ispaniya oliy divizionini hali biror marta ham tark etmagan uch klubdan ([[Barselona (futbol klubi)|Barselona]], [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]) biridir. Klub Ispaniya klublari orasida eng koʻp titulga ega boʻlgan jamoalardan biri hisoblanadi. 8 marta mamlakat chempioni va 24 marta [[Copa del Rey|Qirollik kubogi]] sohibi boʻlgan.

Klubning anʼanaviy rangi — qizil-oq, shuning uchun jamoa ''Rojiblancos'' (qizil-oqlar) taxallusini ham olgan. „Sherlar“ taxallusi esa Muqaddas Mamas cherkovi yonida joylashganidan kelib chiqadi. Xristianlikning eski davrlarida Mamas rimliklarning sherlariga gʻajib tashlash uchun tashlab qoʻyilgan. Lekin sherlar Mamasni yeyishmadi. Keyinroq u muqaddas chehra deb hisoblana boshlandi.

Klub faqatgina mahalliy futbolchilardan foydalanish siyosati bilan mashhur. Bu tanqidga ham asos boʻladi, shuningdek, bundan iftixorlanish tuygʻusi ham mavjud. Klubga nafaqat Basklar mamlakatida tugʻilgan futbolchilar jamoaga jalb etilgan va yana asli basklardan boʻlganlar ham jamoaga qoʻshilgan. Masalan, [[Braziliya]]da tugʻilgan Biurrun va Yevropa va [[Futbol bo`yicha Jahon chempionati|Jahon chempioni]] boʻlgan Fransiya terma jamoasi aʼzosi Biksan Lizarazyularni koʻrsatish mumkin. Biroq bu amaliyot murabbiylar tarkibiga amal qilmaydi. Jamoani juda koʻplab chet el mutaxassislari boshqargan. [[germaniya]]lik Yup Xaynkes va [[fransiya|fransuz]] Luis Fernandez, hozirgi murabbiy Marselo Bielsalarni misol tariqasida olish mumkin. Jamoa koʻpchilik ispan komandalarga oʻxshab, kelib chiqishi britaniyaga bogʻliq, „Atletik“ oti ham shundan kelib chiqqan.

== Koʻrib chiqish ==
Ayni paytda klub 2013-yilda ochilgan "[[Nuevo San-Mames"]] stadionida oʻynamoqda. Eski [[Bilbao]] savdo yarmarkasi oʻrnida qurilgan boʻlib, u „San-Mames“ deb nomlangan va „Sobor“nomi bilan tanilgan sobiq stadion maydonining bir qismini egallaydi. Asl „San-Mames“ 1913-yilda ochilgan va roppa-rosa 100 yil davom etgan. Oʻz buzilishi paytida u tashkil etilganidan beri barcha misollar mavsumlarida ishtirok etgan yagona stadion boʻlgan. Subtribun xonalaridan chiqishda Pichichining byusti joylashgan boʻlib, u bilan maxsus anʼana bogʻliq — birinchi marta „San-Mames“ da qatnashgan jamoa sardori buyuk futbolchi xotirasiga yodgorlikka doimiy ravishda gullar qoʻyadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://tribuna.com/en/clubs/athletic/ |sarlavha=tribuna |qaralgan sana=26.05.2024}}</ref>.

Anʼanaviy klub ranglari qizil-oq, buning uchun klub „qizil-oq“ laqabini oldi (ispancha Rojiblancos yoki bask. Zurrigorri). Klubning yana bir laqabi — „sherlar“ — jamoaning stadioni Kesariyadagi Avliyo Mamant cherkovi yonida joylashgan (Mames ispancha versiyada). Mamas xristianlikning dastlabki davrida rimliklar tomonidan sherlarni parchalashga tashlangan, ammo sherlar Mamasga tegmagan. Keyinchalik u azizlar qatoriga kiritildi va imonlilar tomonidan hayvonlarning homiysi hisoblanadi<ref>{{Veb manbasi |url=http://cyprusiana.ru/index.php/events/art-historian/mamas.html |sarlavha=Св. Мамант и его лев |qaralgan sana=28.05.2024}}</ref>.

Klub 1911-yilda joriy etilgan kantera siyosati bilan mashhur boʻlib, uni faqat Basklar klubi mezoniga mos keladigan futbolchilar oʻynaydi (oʻyinchi tarixiy Basklar mamlakati hududida tugʻilishi yoki har qanday bask klubi tarbiyalanuvchisi boʻlishi kerak). Shunday qilib, klub falsafasi ostida fransuz basklari (Bixant Lizarazu), bask ildizlariga ega boʻlgan chet elliklar (fransuz Emerik Laporte), shuningdek, Basklar mamlakatida oʻsgan boshqa millat futbolchilari (Bilbaoda tugʻilgan ganets Inyaki Uilyams) ham bor. Biroq, ushbu amaliyot murabbiylar tarkibiga taalluqli emas va klubni nemis Yupp Xaynkes, fransuz Luis Fernandes va argentinalik Marselo Bielsa kabi koʻplab xorijiy mutaxassislar boshqargan. Klub, Ispaniyaning koʻplab futbol jamoalari singari, ingliz tilidan kelib chiqqan, shuning uchun „Atletik“deb nomlangan.

„Atletiko“ ning tarixiy raqiblari [[Real Madrid CF|"Real Madrid"]] va [[FC Barcelona|"Barselona"]] ning yana ikkita klassik klubi boʻlib, ular bilan oʻyinlar „Klassiko“ deb nomlanadi, shuningdek „Real Sossedad“deb nomlanadi. Oxirgi jamoa bilan qarama-qarshilik ayniqsa prinsipial xususiyatga ega va Bask derbisi chunki u koʻpincha Basklar mamlakatining eng kuchli klubini belgilaydi. Shuningdek, „Osasuna“ yoki „Racing Santander“kabi qoʻshni mintaqalarning boshqa jamoalari bilan raqobat mavjud

== Joriy tarkib ==

=== Asosiy jamoa ===

{{fs start}}
{{fs player|no=1|pos=GK|nat=ESP|name=Gorka Iraisos}}
{{fs player|no=2|pos=FW|nat=ESP|name=Gaiska Tokero}}
{{fs player|no=3|pos=DF|nat=ESP|name=Yon Aurteneche}}
{{fs player|no=5|pos=DF|nat=ESP|name=Fernando Amoryebyeta}}
{{fs player|no=6|pos=DF|nat=ESP|name=Mikel San Xose}}
{{fs player|no=7|pos=MF|nat=ESP|name=David Lopes}}
{{fs player|no=8|pos=MF|nat=ESP|name=Ander Itturaspe}}
{{fs player|no=9|pos=FW|nat=ESP|name=Fernando Lyorente}}
{{fs player|no=10|pos=FW|nat=ESP|name=Oskar de Markos}}
{{fs player|no=11|pos=FW|nat=ESP|name=Aris Aduris}}
{{fs player|no=13|pos=GK|nat=ESP|name=Raul Fernandes Kavada}}
{{fs player|no=14|pos=MF|nat=ESP|name=Markel Susaeta}}
{{fs player|no=15|pos=DF|nat=ESP|name=Andoni Iraola}}
{{fs mid}}
{{fs player|no=16|pos=DF|nat=ESP|name=Iban Subiaurre}}
{{fs player|no=17|pos=MF|nat=ESP|name=Iniego Peres}}
{{fs player|no=18|pos=MF|nat=ESP|name=Karlos Gurpegi|other='''C'''}}
{{fs player|no=19|pos=FW|nat=ESP|name=Iker Muniain}}
{{fs player|no=21|pos=MF|nat=ESP|name=Ander Errera}}
{{fs player|no=22|pos=DF|nat=ESP|name=Shabier Kastilyo}}
{{fs player|no=23|pos=DF|nat=ESP|name=Borxa Ekisa}}
{{fs player|no=24|pos=MF|nat=ESP|name=Xavi Martines}}
{{fs player|no=|pos=FW|nat=ESP|name=Iniego Dias de Serio}}
{{fs player|no=|pos=DF|nat=ESP|name=Ustarits}}
{{fs player|no=|pos=DF|nat=ESP|name=Mikel Balensiaga}}
{{fs player|no=|pos=MF|nat=ESP|name=Galder Serraxeriya}}
{{fs end}} <br />

== Yutuqlar ==
=== Erkaklar futboli ===
* '''[[La Liga|Ispaniya chempionati]]''' (8):
** 1929/30, 1930/31, 1933/34, 1935/36, 1942/43, 1955/56, 1982/83, 1983/84
* '''[[Copa del Rey|Qirollik kubogi]]''' (24):
** 1903, 1904, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1943, 1944, 1945, 1950, 1955, 1956, 1958, 1969, 1973, 1984, 2024
** ''„Atletik“ning kubokda yutgan miqdori bahsli masala hisoblanadi. [[1902]] yilda „Ateltiko“ va FK „Bilbao“ jamoalaridan tuzilgan tarkib bilan „Klub Viskaya“ni ustidan gʻalaba qozonilgan.[[1903]] yilda esa bu ikki jamoa „Atletik Bilbao“ boʻlib birlashgan. Kubok 1902 yili Atletik muzeyiga qoʻyilgan<ref>[http://www.rsssf.com/tabless/spancup1902.html]</ref> va jamoa uni oʻz yutuqlari roʻyxatiga qoʻshgan.<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://www.athletic-club.net/acc/home.asp?a=7&b=2&idi=2 |qaralgan sana=2012-07-29 |arxivsana=2007-03-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20070303045457/http://www.athletic-club.net/acc/home.asp?a=7&b=2&idi=2 }}</ref> Biroq La liga va Ispaniya futbol federatsiyasi bu trofeyni „Atletik“niki deb tan olmaydi.''

* '''Shimoliy chempionat''' (3):
** 1913/14, 1914/15, 1915/16
* '''Viskaya chempionati''' (14):
** 1919/20, 1920/21, 1922/23, 1923/24, 1924/25, 1925/26, 1927/28, 1928/29, 1930/31, 1931/32, 1932/33, 1933/34, 1938/39, 1939/40
* '''Bask kubogi''' (1):
** 1934/35
* '''[[Ispaniya superkubogi (futbol)|Ispaniya superkubogi]] ''' (3):
** 1984, 2015, 2021.
* '''[[Ispaniya superkubogi (futbol)|Eva Duarte kubogi]]''' (1):
** 1950.
* Koronatsiya kubogi (1):
1902.

=== Ayollar futboli ===
* '''Ayollar superligasi''': '''3'''
** 2002-03, 2003-04, 2004-05

== Stadion ==
* '''San Mames'''
* '''Oʻrindiqlar soni''': 39750<ref>[http://www.fussballtempel.net/uefa/ESP.html www.fussballtempel.net]</ref>
* '''Ochilgan''': [[1913|1913-yil]]
* '''Maydon hajmi''': 103×68 m.
* '''Mashgʻulotlar bazasi''': „Lezama“

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.athletic-club.net/ Klubning rasmiy sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150104135835/http://www.athletic-club.net/ |date=2015-01-04 }} {{ref-es}} {{ref-en}}
* [http://athletic-bilbao.ru/ Atletik Bilbao klubi muxlislari sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120712145427/http://athletic-bilbao.ru/ |date=2012-07-12 }} {{ref-ru}}

[[Turkum:Ispaniya futbol klublari]]
[[Turkum:La Liga klublari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha futbol klublari]]
[[Turkum:1898-yilda tashkil etilgan futbol klublari]]