Atiye Sulton sahifasining manbasini koʻrish

{{qirollik bilgiqutisi
| name        = Atiye Sulton
| spouse      = {{Nikoh|Ahmad Fethiy posho|1840|1850|end=died}}
| issue = {{Unbulleted list|[[Seniye Xonimsulton]]|[[Feride Xonimsulton]]|}}
| house = [[Usmonlilar sulolasi|Usmoniylar]]
| house-type = Sulola
| father = [[Mahmud II]]
| mother = Pervizfelek xonim
| tugʻilgan_sanasi = 1824-yil 2-yanvar
| tugʻilgan_joyi = [[Topkapı saroyi]], [[Konstantinopol]], [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar imperiyasi]]
| vafot_sanasi = {{Vafot sanasi va yoshi|1850|8|11|1824|01|2|df=yes}}
| vafot_joyi = Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
| dafn_etilgan_joy = Sulton Mahmud II maqbarasi, [[Istanbul]]
| religion = [[Islom]], [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylik]]
}}
'''Atiye Sulton''' ({{Lang-ota|عطیه سلطان}}; 18-24-yil 2-yanvar – 185-yil 11-avgust) – [[Usmoniylar]] malikasi, [[Usmoniylar imperiyasi]] sultoni [[Mahmud II]] va Pervizifelek xonimning qizi, sulton [[Abdulmajid I]] va [[Abdulaziz (Usmonlilar imperiyasi)|Abdulaziz]]ning ota bir singlisi.

== Yoshligi ==
Atiye Sulton 1824-yil 2-yanvarda [[Topkapı saroyi]]da tugʻilgan. Uning otasi sulton [[Mahmud II]] sulton [[Abdulhamid I]] va [[Nakşidil Sultan|Nakshidil Sulton]]ning oʻgʻli boʻlgan, onasi esa Pervizfelek xonim edi{{Sfn|Uluçay|2011|p=195}}{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=557}}. Atiye Sultonning oʻzidan bir yosh kichik Hadiche Sulton{{Sfn|Uluçay|2011|p=197}} hamda toʻrt yosh kichik Fotma Sulton ismli tugʻishgan singillari boʻlgan, biroq ularning ikkalasi ham yoshligida vafot etgan{{Sfn|Uluçay|2011|p=201}}.

Atiye Sulton aqlli va isteʼdodli qiz sifatida taʼriflangan, sheʼriyat va adabiyotga qiziqqan. U oʻzidan atigi oʻn oy katta boʻlgan [[Abdulmajid I|Abdulmajid I ning]] eng yaqin oʻgay singlisi edi. Koʻpincha yoshligida oʻgʻil bola kiyimida Abdulmajidning ketidan ergashib saroydan tashqariga chiqqan{{Sfn|Uluçay|2011|p=203}}.

== Nikohi ==
Atiye Sulton 1840-yil 8-yanvarda [[Abdulmajid I]] hukmronligi davrida Rodosizoda [[Ahmad Fethiy posho]]ga unashtirilgan{{Sfn|Uluçay|2011|p=195}}<ref name="SUNAY">{{cite journal | last=SUNAY | first=Serap | title=Tanzimat'ın İlk Saray Düğünü: Sultan II. Mahmud'un Kızı Atiyye Sultan'ın Ahmed Fethi Paşa ile Evlenmesi | journal=Belleten | volume=77 | issue=278 | date=2013-04-01 | doi=10.37879/belleten.2013.119 | pages=119–150 | s2cid=245313658 | url=https://dergipark.org.tr/tr/pub/ttkbelleten/issue/57219/808264 | language=tr| doi-access=free }}</ref>. Nikoh 1840-yil 25-iyunda boʻlib oʻtgan. Ularning nikohini [[Shayx ul-islom]] Mekkizade Mustafo Osim afandi 1001 kumush xalta miqdoridagi mahr evaziga oʻqigan. Toʻy 1840-yil 7-avgustda [[Dolmabahçe saroyi|Dolmabahçe saroyida]] yetti kun davom etgan<ref name="SUNAY"/>. Oʻsha paytda Atiye 16 yoshda, Ahmad Fethiy esa 39 yoshda edi. Bu Ahmad Fethiy poshoning ikkinchi nikohi boʻlib, avvalgi nikohidan Mehmed Besim bey va Mahmud Jaloleddin posho (u Abdulmajidning qizi Jemile Sultonga uylangan) ismli ikki oʻgʻli, Ferdone xonim, Soliha Yagona xonim va Emine Guzide xonim ismli uch qizi boʻlgan{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=558}}.

Juftlikka yashash uchun Arnavutkoy saroyi berilgan. Bundan tashqari Atiye Sulton Kurucheşme saroyi, Kağıthaneda joylashgan Esma Sulton saroyi va Eyupxon villasida yashagan{{Sfn|Uluçay|2011|p=196}}{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=559}}. Nikohdan keyin posho Atiyeninng saroyiga koʻchib oʻtgan. Keyinchalik Atiye Sulton erining undan avval ham uylanganini bilgach, uni kuchli rashk qilib, saroydan chiqib ketmasligini talab qilgan. Hatto eri kechalari ishlari sabab saroyga qaytmay qolganida ham Kuzgunchukdagi avvalgi saroyiga odam yuborib, u yerda bor-yoʻqligini tekshirtirgan<ref name="Yapucu">{{cite book | last=Yapucu | first=Olcay Pullukçuoğlu | title=An Elegant Senior Bureaucrat Rodosluzade Ahmet Fethi Pasha | via=Academia.edu | year=2020 | url=https://www.academia.edu/44901961 | access-date=2022-03-17 | page = 389}}</ref>.

Atiye Sulton va Fethiy poshoning ikki qizi boʻlgan. Birinchi qizi [[Seniye Xonimsulton]] 1843-yil 4-oktyabrda, ikkinchi qizi [[Feride Xonimsulton]] esa 1847-yil 30-aprelda tugʻilgan{{Sfn|Uluçay|2011|p=196}}{{Sfn|Sakaoğlu|2008|p=559}}<ref name="Ekrem">{{cite book | last1=Reşad | first1=Ekrem | last2= Osman | first2= Ferid | title=Musavver nevsâl-i Osmanî | year = 1912 | page = 79}}</ref>. 1843-yilda [[Istanbul]]ga kelgan Charles White Atiye Sulton haqda quyidagilarni aytgan:

{{Blockquote|Atya adabiyot homiysidir, shuningdek, shoir sifatida ham iste’doddan xoli emas<ref>{{cite book|author=Charles White|title=Three years in Constantinople; or, Domestic manners of the Turks in 1844|url=https://archive.org/details/threeyearsincon07whitgoog|publisher=London, H. Colburn|year=1846|pages=[https://archive.org/details/threeyearsincon07whitgoog/page/n35 9]}}</ref>.}}

== Vafoti ==
Atiye Sulton 1850-yil 11-avgustda 26 yoshida vafot etgan va [[Istanbul|Istanbuldagi]] Divanyolu hududida joylashgan otasining maqbarasiga dafn qilingan{{Sfn|Uluçay|2011|p=196}}.

== Farzandlari ==
{| class="wikitable"
|-
! Ism !! Tugʻilgan yili!! Vafot etgan yili!! style="width:40%;" |Izohlar
|-
| [[Seniye Xonimsulton]]
| 1843-yil 3-oktyabr<ref name="Ekrem"/>
| 1913-yil 10-dekabr<ref name="bardakci">{{cite book|first=Murat|last=Bardakçı|title=Son Osmanlılar: Osmanlı hanedanının sürgün ve miras öyküsü|publisher=Gri Yayın|year=1991|pages=157–158}}</ref>
| 1860-yilda Eyup saroyida<ref name="Aracı">{{cite book | last=Aracı | first=E. | title=Donizetti Paşa: Osmanlı sarayının İtalyan maestrosu | publisher=Yapı Kredi Yayınları | series=Sanat dizisi | year=2006 | isbn=978-975-08-1153-1 | page=113}}</ref> Husayn Husnu poshoga turmushga chiqqan. Uning Abdulkarim posho ismli bir oʻgʻli va Fahire xonim va Radiye xonim ismli ikki nevarasi boʻlgan<ref name="Ekrem"/><ref>{{cite book|first=Douglas Scott|last=Brookes|title=The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem|url=https://archive.org/details/concubineprinces0000broo|year=2010|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-78335-5|page=[https://archive.org/details/concubineprinces0000broo/page/81 81] n. 58}}</ref>. Vafotidan keyin Yahyo Afandi qabristoniga dafn qilingan<ref name="Şehsuvaroğlu">{{cite web | first = Halûk Y. | last = Şehsuvaroğlu |title=Arnavutköy sahilsarayı (Boğaziçi lisesi) | website=[[Akşam]] | date=1948-10-30 | url = https://core.ac.uk/download/pdf/38303072.pdf| language=tr | access-date=2022-03-11}}</ref>.
|-
| [[Feride Xonimsulton]]
| 1847-yil 30-may<ref name="Ekrem"/>
| 1920-yil dekabr<ref name="bardakci"/><ref name="Şehsuvaroğlu"/>
| 1868-yilda<ref name="Şehsuvaroğlu"/> Mahmud Nedim poshoga<ref name="Ekrem"/> turmushga chiqqan va bir oʻgʻil koʻrgan<ref name="Bey">{{cite book | last=Bey | first=Mehnet Süreyya | title=Osmanlı devletinde kim kimdi | publisher=Küğ Yayını | series=Küğ yayını | issue=v. 1 | year=1969 | pages=143, 261}}</ref>. Vafotidan keyin Yahyo Afandi qabristoniga dafn qilingan<ref name="Şehsuvaroğlu"/>.
|-
|}

== Nasabi ==
{{Ajdodlar|collapsed=yes |align=center
|boxstyle_1=background-color: #fcc;
|boxstyle_2=background-color: #fb9;
|boxstyle_3=background-color: #ffc;
|boxstyle_4=background-color: #bfc;
| 1 = 1. '''Atiye Sulton'''
| 2 = 2. [[Mahmud II]]
| 3 = 3. Pervizifelek xonim
| 4 = 4. [[Abdulhamid I]]
| 5 = 5. [[Nakşidil Sultan|Nakshidil Sulton]]
| 8 = 8. [[Ahmad III]]
| 9 = 9. [[Robia Şermi Kadın]]
}}

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|first=Necdet|last=Sakaoğlu|title=Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler|publisher=Oğlak Yayıncılık|year=2008|isbn=978-9-753-29623-6}}
* {{Kitob manbasi|first=Mustafa Çağatay |last=Uluçay|title=Padişahların kadınları ve kızları|location=Ankara |publisher=Ötüken|year=2011 |isbn=978-9-754-37840-5}}


{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Atiye Sultan}}
[[Turkum:1824-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1850-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:19-asr Usmoniylar imperiyasi malikalari]]
[[Turkum:Sultonlarning o‘g‘illari]]
[[Turkum:Xalifalarning qizlari]]