Архитектурада атриум (ко'пликда: атриа ёки атриумс)[1] - бу бино билан о'ралган очиқ ҳавода ёки ёруг'лик билан қопланган катта майдон.[2] Атриум қадимги Рим уйларидаги умумий хусусият бо'либ, ички маконга ёруг'лик бериш ва вентиляция сифатида ишлаган. ХИХ аср охири ва ХХ асрларда ишлаб чиқилган замонавий атриумлар ко'пинча бир неча қаватли бо'либ, сирланган том ёки катта деразалар билан қопланган.

Атриум машҳур дизайн хусусиятидир, чунки улар о'з биноларига "космос ва ёруг'лик ҳисси" беради.[3] Атриум со'нгги йилларда ко'плаб биноларнинг асосий хусусиятига айланди.[4] Атриум қурилиш фойдаланувчилари, қурилиш дизайнерлари ва қурилиш ишлаб чиқарувчилари орасида машҳурдир. Фойдаланувчилар атриаларни яхши ко'радилар, чунки улар ташқи муҳитдан бошпана берадиган динамик ва раг'батлантирувчи ички макон яратадилар, шу билан бирга у атроф-муҳит билан визуал алоқани сақлайдилар.[5]

ХИХ аср охирида рассомнинг Помпей гумбазидаги атриумни қайта тасаввур қилиши

Қадимги Рим ме'морчилигидаги катта уй бўлган домусда атриум ҳар томондан ёпиқ хоналари бўлган очиқ марказий суд эди. Атриумнинг о'ртасида имплувиум бор эди, томидан ёмг'ир сувини олиш учун полга ботган саёз ҳовуз. Ба'зи омон қолган мисоллар чиройли безатилган. Ҳовуз устидаги шифтдаги тешик (cомплувиум) томни қо'ллаб-қувватлаш учун ба'зи воситаларни талаб қилди ва бу ерда атриумнинг беш хил услубини фарқлаш мумкин. Уйнинг марказий қисми сифатида атриум энг ҳашаматли жиҳозланган хона эди. Бадавлат уйлар ко'пинча қанотли гриффинлар каби мифологик мавжудотларни тасвирлайдиган трапезофорлар пойдеворлари билан қо'ллаб-қувватланадиган чо'зинчоқ мармар столни о'з ичига олган мармар картибулумни о'з ичига олади.[6] Бундан ташқари, унда аждодлар руҳига баг'ишланган кичик ибодатхона (ларариум), уй сейфи (арка) ва ба'зан уй хо'жайини бюсти бўлган.

Бу атама, шунингдек, жамоат ва диний бинолардаги турли хил жойлар, асосан аркадали ҳовлилар, маиший маконларнинг каттароқ версиялари учун ишлатилган. Византия черковлари ко'пинча шундай макон орқали кирар эдилар.

ХИХ аср: сирланган атриум

ХИХ аср саноат инқилобини темир ва шиша ишлаб чиқариш техникасида катта ютуқларга олиб келди.

Замонавий атрия

Ёнг'инни назорат қилиш замонавий атриум дизайнининг муҳим жиҳати ҳисобланади, чунки ното'г'ри мо'лжалланган атриумлар оловнинг бинонинг юқори қаватларига тезроқ тарқалишига имкон беради.

Австралиянинг Мелбурн шаҳридаги Федерация майдонидаги асосий жамоат жойларидан бири Атриум деб аталади ва ко'чага о'хшаш жой бо'либ, беш қаватли деворлари ва томи сирланган. Структура ва ойналар нақшлари Федерация майдонидаги қолган жабҳаларда панелларни жойлаштириш учун ишлатиладиган фракталлар тизимига мос келади.

АҚШнинг Теннесси штатининг Нашвилл шаҳрида жойлашган Опрйланд меҳмонхонасида 9 акр (36,000 м2) эгаллаган 4 хил катта атриум мавжуд.

2019-йилда очилганида, Пекиндаги Леэза СОҲО дунёдаги энг баланд атриумга эга эди 194 метр (636 фт), олдинги рекордчи Дубайдаги Бурж Ал Араб о'рнини эгаллади.[7] Невада штати Лас-Вегас шаҳридаги Лухор меҳмонхонаси дунёдаги энг катта атриумга эга ҳисобланади.о

Галерея

Яна қаранг

  • Каваэдиум
  • То'ртбурчак
  • Паноптикон

Манбалар

  1. ↑ „атриум“. Cамбридге Энглиш Диcтионарй.
  2. ↑ „Атриум“. Тҳе Фреэ Диcтионарй. Қаралди: 8-апрел 2014-йил.
  3. ↑ Дрисcолл, Матт. Модел Макинг фор Арчитеcц. Рамсбурй, УК: Cроwоод Пресс, 2013 — 69-бет. ИСБН 9781847976239. 
  4. ↑ Стеэмерс, Коэн. Арчитеcтуре, Cитй, Энвиронмент. Cамбридге, УК: Эартҳсcан Пресс, 2000 — 292-бет. ИСБН 9781902916163. 
  5. ↑ Шарплес, С.; Шеа, А. Д. (Деc 1999). „Рооф обструcтионс анд дайлигҳт левелс ин атриа: а модел студй ундер реал скиэс“. Лигҳтинг Ресеарч анд Течнологй. 31-жилд, № 4. САГЕ Публиcатионс. 181–185-бет. дои:10.1177/096032719903100408.
  6. ↑ Жоҳн Ж. Доббинс анд Педар W. Фосс, Тҳе Wорлд оф Помпеии, Роутледге Пресс, 2007, ИСБН 978-0-415-47577-8
  7. ↑ „Чина опенс скйсcрапер wитҳ wорлд'с таллест атриум тwистинг“. Cонструcтион Ревиэw Онлине (2019-йил 21-ноябр). 2020-йил 6-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 6-июл.

Қо'шимча адабиётлар