Avn ad-Din ibn Hubayra sahifasining manbasini koʻrish

{{Qisqa tavsif|12-asr iroqlik arab amaldori va hanbaliy faqihi}}
{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| name                      = Avn ad-Din ibn Hubayra
| image                     = ابن هبيرة.png
| caption                   = Ibn Hubayra nomi bitilgan xattotlik muhri
| birth_date                = 1105/06
| birth_place               = [[Ad-Davr|Dur qishlogʻi]], [[Bagʻdod]], [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifaligi]]
| death_date                = 1165-yil 27-mart
| death_place               = Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi
| monarch1                  = [[Al-Muqtafiy]], <br> [[Al-Mustanjid]]
| office1                   = [[Vazir (Abbosiylar xalifaligi)|Abbosiylar vaziri]]
| term1                     = 1149–1165
| known_for                 = [[Hanbaliylik|Hanbaliy]] fiqh maktabi, <br> [[Sahihi Buxoriy|Sahih al-Buxoriy]] va [[Sahihi Muslim|Sahih Muslim]]ga koʻp jildli sharh muallifi,<br>[[al-Muqtasad]] asari muallifi
}}
{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| name               = Avn ad-Din ibn Hubayra
| native_name        = عون الدين بن هبيرة
| native_name_lang   = ar
| denomination       = [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy]]
| jurisprudence      = [[Hanbaliylik|Hanbaliy]]
| creed              = [[Anʼanaviy ilohiyot (Islom)|asariy]]<ref>{{Cite web |title=التفريغ النصي - الإمام الوزير ابن هبيرة [1، 2] - للشيخ محمد المنجد |url=http://audio.islamweb.net/audio/index.php?page=FullContent&audioid=231500 |access-date=2024-02-26 |website=Islamweb إسلام ويب |language=ar}}</ref>
}}
'''Avn ad-Din Abul Muzaffar Yahyo ibn Hubayra ash-Shayboniy ad-Duriy al-Bagʻdodiy''' ({{Lang-ar|أبو المظفر عون الدين يحيي بن هبيرة  الشيباني}}; 1105 — 1165; odatda '''Ibn Hubayra''' nomi bilan tanilgan) — 12-asr [[iroq]]lik arab amaldori va hanbaliy [[Faqih|faqih]]. Oʻn olti yil davomida xalifa [[al-Muqtafiy]] va uning vorisi [[Al-Mustanjid|al-Mustanjid]] davrida [[Vazir (Abbosiylar xalifaligi)|Abbosiylar xalifaligida vazir]] boʻlib xizmat qilgan.

== Biografiyasi ==
Ibn Hubayra [[Hijriy yil hisobi|hijriy]] 499-yil rabiussoni oyida (milodiy 1105-yil dekabr / 1106-yil yanvar) [[Bagʻdod]]ning shimoli-gʻarbidagi [[Ad-Davr]] qishloqda tugʻilgan. Yoshligida u Bagʻdodga borib, shu yerda bir necha ustozlar qoʻlida klassik arab taʼlimini olib, [[Qurʼon]], arab tilshunosligi va islom huquqining [[Hanbaliylik|hanbaliy]] maktabi [[Fiqh|fiqhini]] oʻrgangan<ref name="EI2"/>. Uni xalifa al-Muqtafiy xazinaboshi etib tayinladi{{Manba kerak|date=April 2013}} va 1149-yilda u xalifalikning bosh [[Vazir (Abbosiylar xalifaligi)|vaziri]] etib tayinlandi. Bu lavozimni u 1165-yil 27-martdagi vafotigacha, oʻn olti yil davomida egalladi<ref name="EI2">Makdisi (1971), pp. 802–803</ref>.

Uning vazirligi davri Abbosiylar saroyida [[Saljuqiylar]] taʼsirining yakuniy susayishini (qarang: [[Bagʻdod qamali (1157)]]) va Bagʻdodda hanbaliy ilmlarining gullab-yashnashini belgiladi. Ibn Hubayra, shuningdek, [[Nuriddin Mahmud ibn Zangi|Nur ad-Din Zangiy]] tomonidan [[Fotimiylar xalifaligi|Fotimiylar]] boshqaruvidagi [[Misr]]ni zabt etish ishlarida ham ishtirok etgan<ref name="EI2"/>.

== Asarlari ==
Ibn Hubayra yirik olim ham edi. U ''[[Sahihi Buxoriy|Sahih al-Buxoriy]]'' va ''[[Sahihi Muslim|Sahih Muslim]]'' [[Hadis|hadis]] toʻplamlariga ''al-Ifsah ‘an maʼani as-Sihah'' yoki ''al-Ishraf'' deb nomlangan koʻp jildli sharh yozgan. U, shuningdek, Ibn as-Sikkitning ''Islah al-mantiq'' asarining ixcham shakli boʻlgan ''al-Muqtasad'' nomli grammatikani, ''al-‘Ibadat al-khams'', ''Urjuza fi-l-maqsur wa-l-mamdud'' va ''Urjuza fi ʻilm al-xatt'' asarlarini yozgan<ref name="EI2"/>. Zamondoshi [[Ibn al-Javziy|Abul Faraj ibn al-Javziy]] (''al-Muqtabas min al-favaʼid al-ʻAvniyya'') Ibn Hubayra soʻzlaridan toʻplam tuzgan hamda ''al-Ifsah''dan tanlamalar nashr qilgan. Ibn al-Javziyning asarlari, hanbaliy olim Ibn al-Maristaniyya tomonidan yozilgan biografiya bilan birga, Ibn Hubayraning hayoti haqidagi asosiy manbalardir<ref name="EI2"/>.

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar|2}}

== Manbalar ==
* {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri| volume=3 | last=Makdisi | first=G. |article=Ibn Hubayra | pages=802–803 | url = http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ibn-hubayra-SIM_3206}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:1105-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1165-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Iroqlik sunniy ulamolar]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligi vazirlari]]
[[Turkum:12-asr arab tilidagi yozuvchilar]]
[[Turkum:Hanbaliylar]]
[[Turkum:12-asr huquqshunoslari]]
[[Turkum:Iroqlik qozilar]]
[[Turkum:12-asr arablari]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligidan 12-asr odamlari]]
[[Turkum:Iroqlik yozuvchilar]]