Axborot vazirligi (Misr)
|
| |
| Turi | Davlat organi |
|---|---|
| Sanoat | Ommaviy axborot vositalari va matbuot |
| Maqomi | Faol |
| Maqsadi | Misrdagi davlatga qarashli ommaviy axborot vositalari va matbuot faoliyatini boshqarish hamda tartibga solish |
| Ishga tushgan sanasi | 1971-yil |
| Joylashuvi | Misr |
| Hududiy xizmati | Misr |
| Vazir | Ziyo Rashvon |
| Oʻziga tegishli tashkilotlar |
|
| Til(lar)i | Arab tili |
| Vebsayti | Rasmiy vebsayt |
Axborot vazirligi (arabcha: وزارة الإعلام) — Misrdagi davlatga qarashli ommaviy axborot vositalari va matbuot uchun masʼul hamda oʻz tizimidagi agentliklar orqali soha faoliyatini tartibga soluvchi vazirlikdir. 1971-yilda tashkil etilgan ushbu muassasa bir necha bor tugatilib, qaytadan tuzilgan va soʻnggi marta 2026-yil fevral oyida Ziyo Rashvon rahbarligida oʻz faoliyatini qayta tiklagan.
Tarixi va faoliyati
Prezident Anvar Sadatning 11 yillik boshqaruvi davomida vazirlik nomi va tuzilmasi bir necha bor oʻzgartirildi. 1970-yil oktyabr oyida shakllantirilgan ilk Vazirlar Mahkamasida Madaniyat va milliy yoʻriqnoma vazirligi ikkiga — madaniyat hamda milliy yoʻriqnoma vazirliklariga ajratilib, Muhammad Foyiq vazir etib tayinlandi[1]. Oradan bir oy oʻtar-oʻtmas, Milliy yoʻriqnoma vazirligi Axborot vazirligi deb qayta nomlandi, vazir esa oʻz lavozimida qoldi[2]. Yana bir necha oydan soʻng, 1971-yilning may oyida Muhammad Abdulqodir Hotam Bosh vazir oʻrinbosari va Axborot vaziri etib tayinlandi[3].
1978-yilda Isroil bilan tinchlik shartnomasi imzolanganidan soʻng, Sadat hukumat tarkibini qayta shakllantirib, vazirlikni tugatdi. Oʻshanda yangi bosh vazir Mustafo Xalil „axborot vositalari ustidan davlat nazorati yakuniga yetganini“ maʼlum qilgan edi[4]. Biroq bu holat uzoqqa choʻzilmadi va 1979-yilda (Mansur Hasan davrida) u yana Madaniyat va axborot vazirligi sifatida birlashtirildi.
Prezident Husni Muborak davrida, 1982-yilda Axborot vazirligi Madaniyat va axborot vazirligi tarkibidan ajratib olinib, qayta tashkil etildi[5]. 1986-yilda Muborak vazirlik vakolatlarini rasman belgilab, Misr radio va televideniye ittifoqi hamda Davlat axborot xizmatini uning tasarrufiga oʻtkazdi[6]. Muborakning 30 yillik hukmronligi davomida vazirlik oʻzgarishsiz faoliyat yuritdi va bu davrda ushbu lavozimni atigi ikki nafar vazir egalladi.
Misr inqilobi va Husni Muborak rejimidan tozalash ishlari ortidan, 2011-yil fevral oyida[7][8] Bosh vazir Issom Sharaf boshchiligida yangi hukumat tuzilgach, Axborot vazirligi tugatildi[9].
Shunga qaramay, bir necha oydan soʻng — 2011-yilning iyulida vazirlik qayta tiklanib, Usoma Haykal vazir etib tayinlandi[8].
2021-yilda Usoma Haykal isteʼfoga chiqqanidan keyin vazirlik uchinchi marta tugatildi[10] va 2022-yilgi hukumatdagi kadrlar almashinuvida ham qayta tiklanmadi. Bu davrda davlatga qarashli ommaviy axborot vositalarini nazorat qilish boʻyicha vazirlik vazifalarining aksariyatini Milliy media maʼmuriyati oʻz zimmasiga oldi[11].
2026-yil 10-fevralda Misr Vakillar palatasi hukumat tarkibidagi qisman oʻzgarishlarni, shu jumladan, Axborot vazirligini qayta tiklashni maʼqulladi. Bunga qadar Davlat axborot xizmati (SIS) rahbari lavozimida ishlab kelgan Ziyo Rashvon vazirlik rahbari etib tayinlandi[12].
Misr axborot vazirlari roʻyxati (bir qismi)
Prezident Anvar Sadat (1970–1981)
- Ahmad Kamol Abulmagd (1974-yil–)[13]
- Mansur Hasan (1979-yil–1981-yil; Madaniyat va axborot vaziri sifatida)[14]
Prezident Husni Muborak (1981–2011)
- Safvat ash-Sharif (1982-yil–2004-yil)[15]
- Mamduh al-Baltajiy (2004-yil–2005-yil)[16]
- Anas al-Fiqqiy (2005-yil–2011-yil)
Qurolli Kuchlar Oliy kengashi (2011–2012)
Prezident Muhammad Mursiy (2012–2013)
Muvaqqat prezident Adli Mansur
Prezident Abdulfattoh as-Sisiy (2014-yildan)
- Usoma Haykal (2020-yil–2022-yil, vazirlik tugatilgan)[10]
- Ziyo Rashvon (2026-yil–hozirgacha)
Tashqi havolalar
Manbalar
- ↑ "Presidential Decree 1685/1970". The Official Gazette. 1970. https://manshurat.org/node/13334.
- ↑ "Presidential Decree 1880/1970". The Official Gazette. 1970. https://cc.gov.eg/legislation_single?id=142671.
- ↑ "Presidential Decree 780/1971". The Official Gazette. 1971. https://manshurat.org/node/53905.
- ↑ Lippman, Thomas W.. „Sadat Installs New Government to Lead a Peaceful Egypt“ (en-US) (1978-yil 6-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.
- ↑ Toby Mendel. „Political and Media Transitions in Egypt“. Internews (2011-yil avgust). Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.
- ↑ "Presidential Decree 310/1986". The Official Gazette. 1986. https://manshurat.org/node/43824.
- ↑ 7,0 7,1 „BREAKING: New government swears in“. Cairo Post (2014-yil 17-iyun). 2014-yil 17-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 „Egypt's reinstatement of Information Ministry is a setback“. Committee to Protect Journalists (2011-yil 12-iyul). Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.
- ↑ „Egypt's reinstatement of Information Ministry is a setback“. Committee to Protect Journalists (2011-yil 12-iyul). Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.
- ↑ 10,0 10,1 „Egypt's information minister Osama Heikal resigns amid parliamentary criticism - Politics - Egypt“. Ahram Online. Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.
- ↑ „National Media Authority“. Media Ownership Monitor. Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.
- ↑ „Egypt approves cabinet reshuffle, state media say“. Reuters (2026-yil 10-fevral). Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.
- ↑ "Presidential Decree 610/1974". The Official Gazette. 1974. https://manshurat.org/node/51379.
- ↑ (22 December 2012). Sadatʼs last minister of information dies, Al-Ahram
- ↑ Hammond, Andrew. Pop Culture Arab World!: Media, Arts, and Lifestyle, p. 79 (2005)
- ↑ „Information Minister“. www.minfo.gov.eg (2004). 2004-yil 9-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 1-noyabr.