UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Aziz ul-Rahmon Usmoniy]]
{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion          = [[Islom]]
| name              = Aziz ul-Rahmon Usmoniy
| image              = Aziz-ul-Rahman Usmani calligraphy.png
| caption            = Aziz-ul-Rahmon Usmoniy ismining arab hattotligidagi yozuvi
| death_place        = [[Deoband]], Angliyaga qaram Hindiston
| death_date        = 1928-yil
|alma_mater = [[Darul Ulum Deoband]]
|office1=[[Dorul Ulum Deoband]]ning 1-Bosh muftiysi.
|successor1 = [[Izaz Ali Amrohi]]
|termstart1 = 1890-yil
|termend1 = 1927-yil
|relatives = [[Deobanddagi usmoniylar oilasi]]
|children = [[Atiqur Rahmon Usmoniy]]
|father = [[Fazlur Rahmon Usmoniy]]
}}
'''Aziz-ul-Rahmon Usmoniy''' (shuningdek, '''Azizur Rahmon Usmoniy''' nomi bilan ham mashhur) (1928-yilda vafot etgan) hind sunniy musulmon olimi, Dorul Ulum Deobandning birinchi bosh muftiysi boʻlib ishlagan<ref name="asir">{{Kitob manbasi|last=Adrawi|first=Asir|title=Tazkirah Mashaheer-e-Hind: Karwan-e-Rafta|publisher=Darul Muallifeen|location=Deoband|pages=197–198|edition=April 2016|language=ur|chapter=Mufti Aziz-ul-Rahman Usmani}}</ref>. U „''Fatova Darul Ulum Deoband''“ kitobi bilan mashhur. Uning ukasi Shabbir Ahmad Usmoniy hisoblanadi<ref name="taqi">{{Kitob manbasi|last=Usmani|first=Mufti Taqi|title=Akabir-e-Deoband Kya They|publisher=Zamzam Book Depot|location=Deoband|pages=63–68|edition=May 1995|language=ur|chapter=Hadhrat Mufti Aziz-ul-Rahman Saheb}}</ref>.
 
== Biografiyasi ==
Aziz ul-Rahmon Usmoniy hijriy 1275-yilda Deobandning Usmoniylar oilasida dunyoga keladi. Hijriy 1295-yilda Dorul Ulum Deobandni bitirgan. Uning ustozlari [[Muhammad Qosim Nanautaviy]]<ref name="tayyabqasmi">{{Kitob manbasi|last=Muhammad Tayyib|first=Qari|editor=Bukhari|title=50 Misaali Shaksiyaat|publisher=Maktaba Faiz-ul-Qur'an|location=[[Deoband]]|page=110-113|edition=July 1999|language=ur}}
[[Turkum:CS1 Urdu-language sources (ur)]]</ref>, [[Mahmud Hasan Deobandi|Mahmud Hasan Deobandiy]] va [[Muhammad Yoqub Nanavtaviy]] boʻlgan<ref name="mahbub">{{Citation|first1=Syed Mehboob|last=Rizwi|authorlink1=Syed Mehboob Rizwi|title=History of the Dar al-Ulum Deoband|volume=2|page=183-197}} </ref>. U [[Tasavvuf|soʻfiylik]] boʻyicha Muhammad Rofiuddinning iqtidorli shogirdlaridan biri edi<ref name="miyandeobandi1">{{Kitob manbasi|last=Deobandi|first=Syed Muhammad Miyan|title=Ulama-e-Haq awr Unke Mujahidana Karname|publisher=Faisal International|location=[[Deoband]]|isbn=81-86971-94-7|page=181|language=ur|chapter=Hadhrat Allama Ustadh Mawlana Aziz al-Rahman Mufti-e-Azam Darul Uloom Deoband}}</ref>.
 
Usmoniy Dorul Ulum Deobandning Dorul Iftosiga Bosh [[muftiy]] etib tayinlangan va 1927-yilgacha uni boshqargan, soʻngra Dabhelga koʻchib oʻtgan. Uning fiqhiy hukmlari Zaferuddin Miftahiy tomonidan oʻn ikki jildda jamlangan va 1962-1972-yillar orasida "''Fatova Dorul Ulum Deoband'' " nomi bilan nashr etilgan<ref name="pasemargezindah">{{Kitob manbasi|last=Nur Alam Khalil Amini|title=Pas-e-Marg-e-Zindah|publisher=Idara Ilm-o-Adab|location=Deoband|pages=930–931|language=ur}}</ref><ref name="julia">{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=8glaDwAAQBAJ&q=deoband+ifta&pg=PA76|accessdate=24 May 2020|title=Governing Islam: Law, Empire, and Secularism in Modern South Asia|isbn=9781107173910|last=Stephens|first=Julia|date=21 June 2018}}</ref>. Muhammad Shofi Deobandiy ham Usmoniyning tanlangan fatvolarini yigʻib, ''Aziz al- Fatova'' nomi bilan nashr etgan<ref name="deoband">{{Kitob manbasi|last=Aftab Ghazi Qasmi|title=Fuzala-e-Deoband Ki Fiqhi Khidmat (Fiqhi Services of the Graduates of Deoband)|publisher=Kutub Khana Naimia|location=[[Deoband]]|pages=117–118|edition=February 2011|language=ur}}</ref>. Sayid Mehbob Rizviyning yozishicha, Usmoniy hijriy 1330-1346-yillar orasida 37561 [[fatvo]] bergan<ref name="mahbub"> </ref>.
 
Usmoniy 1927-yilda Anvar Shoh Kashmiriy bilan birga Dorul Ulum Deobanddan isteʼfoga chiqadi hamda Jamia Islamia Talimuddin (Dabhel)ga koʻchib oʻtadi va u yerda ''[[Sahihi Buxoriy|Sahih al-Buxoriydan]]'' dars bera boshlaydi<ref name="mahbub"></ref>. Dabhelda uning sogʻligʻi yomonlashdi, Aziz ul-Rahmon Deobandga qaytib keladi va u yerda 1928-yilda vafot etadi. Janoza namoziga Sayyid Asg‘ar Husayn Deobandiy imomlik qilib, Dorul Ulumdagi Qasmi qabristoniga dafn qilinadi<ref name="tayyabqasmi"></ref>.
 
Azizul-Rahmon Usmoniy [[Hindiston]] bosh muftiysi hamda Dorul Ulum Deoband bosh muftiysi unvonlari bilan hukm chiqargan<ref name="tayyabqasmi"></ref>.
 
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
 
== Adabiyotlar ==
 
* {{cite book|last1=Rizwi|first1=Syed Mehboob|translator=Murtaz Husain F Quraishi|author-link1=Syed Mehboob Rizwi|title=Tarikh Darul Uloom Deoband|trans-title=History of the Dar al-Ulum Deoband|volume=2|publisher=[[Darul Uloom Deoband]]|location=[[Deoband]]|edition=1981}}
*  {{Cite thesis|first=MOHAMMED|title=The Contribution of Deoband School to Hanafi Fiqh A Study of Its Response to Modern Issues and Challenges|date=2018|degree=Phd|publisher=Centre for Federal Studies, [[Jamia Hamdard University]]|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/326073|last=ULLAH|pages=113–115}}
{{Start box}}
{{succession box|title=Dorul Ulum Deobandning birinchi bosh muftiysi|years=1890/1892 - 1927|before=—|after=[[Izaz Ali Amrohi]]}}
{{S-end}}
{{Hanafiylik olimlari}}
[[Turkum:1928-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Usmoniylar oilasi]]
[[Turkum:Deobandiylar]]
[[Turkum:Hanafiy fiqh ulamolari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Aziz ul-Rahmon Usmoniy

Aziz-ul-Rahmon Usmoniy ismining arab hattotligidagi yozuvi
Shaxsiy maʼlumotlar
Vafoti 1928-yil
Deoband, Angliyaga qaram Hindiston
Dini Islom
Farzandlari Atiqur Rahmon Usmoniy
Ota-onasi
Alma mater Darul Ulum Deoband
Qarindoshlar Deobanddagi usmoniylar oilasi

Aziz-ul-Rahmon Usmoniy (shuningdek, Azizur Rahmon Usmoniy nomi bilan ham mashhur) (1928-yilda vafot etgan) hind sunniy musulmon olimi, Dorul Ulum Deobandning birinchi bosh muftiysi boʻlib ishlagan[1]. U „Fatova Darul Ulum Deoband“ kitobi bilan mashhur. Uning ukasi Shabbir Ahmad Usmoniy hisoblanadi[2].

Aziz ul-Rahmon Usmoniy hijriy 1275-yilda Deobandning Usmoniylar oilasida dunyoga keladi. Hijriy 1295-yilda Dorul Ulum Deobandni bitirgan. Uning ustozlari Muhammad Qosim Nanautaviy[3], Mahmud Hasan Deobandiy va Muhammad Yoqub Nanavtaviy boʻlgan[4]. U soʻfiylik boʻyicha Muhammad Rofiuddinning iqtidorli shogirdlaridan biri edi[5].

Usmoniy Dorul Ulum Deobandning Dorul Iftosiga Bosh muftiy etib tayinlangan va 1927-yilgacha uni boshqargan, soʻngra Dabhelga koʻchib oʻtgan. Uning fiqhiy hukmlari Zaferuddin Miftahiy tomonidan oʻn ikki jildda jamlangan va 1962-1972-yillar orasida "Fatova Dorul Ulum Deoband " nomi bilan nashr etilgan[6][7]. Muhammad Shofi Deobandiy ham Usmoniyning tanlangan fatvolarini yigʻib, Aziz al- Fatova nomi bilan nashr etgan[8]. Sayid Mehbob Rizviyning yozishicha, Usmoniy hijriy 1330-1346-yillar orasida 37561 fatvo bergan[4].

Usmoniy 1927-yilda Anvar Shoh Kashmiriy bilan birga Dorul Ulum Deobanddan isteʼfoga chiqadi hamda Jamia Islamia Talimuddin (Dabhel)ga koʻchib oʻtadi va u yerda Sahih al-Buxoriydan dars bera boshlaydi[4]. Dabhelda uning sogʻligʻi yomonlashdi, Aziz ul-Rahmon Deobandga qaytib keladi va u yerda 1928-yilda vafot etadi. Janoza namoziga Sayyid Asg‘ar Husayn Deobandiy imomlik qilib, Dorul Ulumdagi Qasmi qabristoniga dafn qilinadi[3].

Azizul-Rahmon Usmoniy Hindiston bosh muftiysi hamda Dorul Ulum Deoband bosh muftiysi unvonlari bilan hukm chiqargan[3].

  1. ↑ Adrawi, Asir „Mufti Aziz-ul-Rahman Usmani“, . Tazkirah Mashaheer-e-Hind: Karwan-e-Rafta, April 2016 (ur), Deoband: Darul Muallifeen — 197–198-bet. 
  2. ↑ Usmani, Mufti Taqi „Hadhrat Mufti Aziz-ul-Rahman Saheb“, . Akabir-e-Deoband Kya They, May 1995 (ur), Deoband: Zamzam Book Depot — 63–68-bet. 
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Muhammad Tayyib, Qari. 50 Misaali Shaksiyaat, July 1999 (ur) Bukhari: , Deoband: Maktaba Faiz-ul-Qur'an — 110-113-bet. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Rizwi, Syed Mehboob, History of the Dar al-Ulum Deoband, 2-jild, 183-197-bet
  5. ↑ Deobandi, Syed Muhammad Miyan „Hadhrat Allama Ustadh Mawlana Aziz al-Rahman Mufti-e-Azam Darul Uloom Deoband“, . Ulama-e-Haq awr Unke Mujahidana Karname (ur). Deoband: Faisal International — 181-bet. ISBN 81-86971-94-7. 
  6. ↑ Nur Alam Khalil Amini. Pas-e-Marg-e-Zindah (ur). Deoband: Idara Ilm-o-Adab — 930–931-bet. 
  7. ↑ Stephens, Julia. Governing Islam: Law, Empire, and Secularism in Modern South Asia, 21 June 2018. ISBN 9781107173910. Qaraldi: 2020-yil 24-may. 
  8. ↑ Aftab Ghazi Qasmi. Fuzala-e-Deoband Ki Fiqhi Khidmat (Fiqhi Services of the Graduates of Deoband), February 2011 (ur), Deoband: Kutub Khana Naimia — 117–118-bet. 
Oʻtmishdoshi:
—
Dorul Ulum Deobandning birinchi bosh muftiysi
1890/1892 - 1927
Vorisi:
Izaz Ali Amrohi