BETA (programming language)

БЕТА (дастурлаш тили)

БЕТА соф обектга йўналтирилган тил бўлиб, „Скандинавия мактаби“ доирасида об’ектга йўналтирилган бўлиб, у ерда биринчи обектга йўналтирилган Симула тили ишлаб чиқилган. Эътиборга молик хусусиятлари қаторида у ички ўрнатилган синфларни ва процедуралар билан бирлаштирилган синфларни нақшлар деб атаган.

Хусусиятлари

Техник тавсиф

Техник нуқтаи назардан, БЕТА бир нечта камёб хусусиятларни тақдим этади.Синфлар ва процедуралар битта тушунчага,Паттернга бирлаштирилган. Бундан ташқари, синфлар обектларнинг хусусиятлари/атрибутлари сифатида аниқланади. Бу шуни англатадики, аниқ обект контекстисиз синфни яратиб бўлмайди. Бунинг натижаси шундаки,БЕТА ички ўрнатилган синфларни қўллаб-қувватлайди. Кўпгина обектга йўналтирилган дастурлаш тилларида виртуал усуллар бўлгани каби синфлар виртуал тарзда аниқланиши мумкин.Виртуал обектлар (масалан, усуллар ва синфлар) ҳеч қачон қайта ёзилмайди; Бунинг ўрнига улар қайта аниқланган ёки ихтисослашган.

Тарих

Кристен Нйгор (Симула муаллифларидан бири) Оле Леҳрманн Мадсен, Биргер Мøллер-Педерсен ва Бент Бруун Кристенсен 1975—1976-йилларда бошланган. Тҳе Жоинт Лангуаге Прожеcт (қўшма тил лойиҳаси) доирасида янги обектга йўналтирилган тил устида ишлаш. Янги тил устида иш Аху университети (ДАИМИ) компютер фанлари бўлимида олиб борилди. Симулада бўлгани каби, бу лойиҳа ҳам симуляцияга қаратилган эди. Тил муаллифларининг фикрича, бу лойиҳа дастлаб бир-икки йил ичида якунланиши режалаштирилган эди. Ишланма Делта деб номланган Симула тилининг ишлаб чиқилган (лекин ҳеч қачон амалга оширилмаган) доменга хос кенгайтмасига асосланган эди, янги тилни Гамма деб аташга қарор қилинди.

1976-йил ноябр ойида лойиҳада прогресс йўқлиги сабабли уни 6 та кичик лойиҳага бўлиш тўғрисида қарор қабул қилинди, улардан бири Бета тили эди — у Гамма тили учун жуда паст даражадаги „амалга ошириш тили“ сифатида режалаштирилган эди. Бироқ, 1978—1979-йилларда тил устида ишлаш жараёнида. амалга ошириш тили билан чекланиб қолмасликка қарор қилинди ва у симуляция моделлаштириш учун ҳам, универсал умумий мақсадли тил бўлган Симуланинг меросхўри бўлган тўлиқ ҳуқуқли тилга айланди. Шу билан бирга, янги тил Симулага қараганда сезиларли даражада самаралироқ бўлиши керак эди. 1981-йилда БЕТА дастурлаш тилини кўриб чиқиш якунланди, у 1983-йилда тугалланган тилнинг биринчи татбиқ этилиши учун асос бўлиб хизмат қилди.

1988-йилда БЕТА тилини яратувчилар Мжøлнер Информатиcс Лтд компаниясига асос солишди, у 1992-йилда Мжøлнер БЕТА тилида (ҳозирда бепул дастур сифатида тарқатилмоқда) тижорат, кросс-платформа РАД дастурлаш муҳитини чиқарди. Мжøлнернинг ГУИ рамкаси Лидскжалв деб номланади ва Мотиф виджет кутубхонаси устига қурилган (ЛессТиф-дан ҳам фойдаланиш мумкин). Қизиғи шундаки, Жеймс Гослинг ва Билл Жой Мжøлнер тизимини тижорий лицензиялаш учун биринчилардан бўлган.