Ba Jin sahifasining manbasini koʻrish

{{Adib
| Ism              =Ba Jin
| Ism (oz tilida) = {{lang-zh|巴金}}
| Surat            = 
| Toliq ismi      =
| Taxallus         = 
| Tavallud sanasi  = 
| Tavallud joyi    =
| Vafot sanasi     = 
| Vafot joyi       = 
| Fuqarolik        =
| Kasb             =
| Faoliyat         = 
| Yonalish        =
| Janr             = 
| Magnum opus      = 
| Mukofot          =
| Sayt             =
}}
'''Ba Jin''' ({{lang-zh|巴金}}; taxallusi - '''Li Yaotang''', {{lang-zh|李堯棠}}) — 1904—2005-yillarda yashab ijod etgan xitoy yozuvchisi. 26 jildlik asarlar toʻplami chop etilgan<ref name="people.com.cn">{{Veb manbasi|url=http://russian.people.com.cn/31516/3313817.html|sarlavha=Ба Цзинь — выходец из простого народа|sana=12-aprel 2005-yil|ish=«Жэньминь жибао» онлайн|nashriyot=[[Жэньминь Жибао]]|qaralgan sana=1-aprel 2014-yil|arxivsana=7-aprel 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140407094729/http://russian.people.com.cn/31516/3313817.html}}</ref>. Ba Jin 1904-yil 25-noyabrda [[Sichuan]] provinsiyasining [[Chendu|Chengdu]] shahrida badavlat oilada tavallud topgan.  Uning otasi Sichuan shimolida qozilik  qilgan. Oilasi juda katta boʻlib, xonadonida 80 dan 100 gacha odam, jumladan, bobosi, jiyanlari va xizmatkorlari yashagan. Onasi ilmli ayol boʻlgan. Farzandlarini sheʼriyatga, adabiyotga qiziqtirgan va ularning taʼlim olishi uchun maxsus oʻqituvchilar yollangan. 

[[1920-yil]]da boʻlajak yozuvchi Chengdudagi chet tillar maktabiga qabul qilindi. [[1921|1921-yil aprel oyida U]] taxallusi ostida „Qanday qilib chinakam erkin va teng imkoniyatli jamiyatni qurish mumkin?“ nomli birinchi maqolasi chop etildi.15 yoshida  [[Anarxizm|anarxistik]] siyosiy harakatga qoʻshildi. Unga anarxist mualliflar, ayniqsa, Pyotr Kropotkin va Emma Goldman kuchli taʼsir koʻrsatdi. Shu sababli Aleksandr Berkman bilan uchrashdi, Sakko va Vanzetti bilan Birdamlik kampaniyasida qatnashib, Pyotr Kropotkin, Emma Goldman, Rudolf Roker asarlarini xitoy tiliga tarjima qildi. Hatto oʻz taxallusini anarxist mualliflar [[Mixail Bakunin]] (Ba) va Pyotr Kropotkin (kin = Jin) ismlarining ikki boʻgʻinidan oldi. [[1923|1923-yilda]] Nankin milliy institutiga oʻqishga kirdi. [[1927|1927—1928-yillarda]] [[1928|Fransiyada]], [[1934|1934—1935-yillarda]] [[Yaponiya|Yaponiyada tahsil olgan]]. 1944-yilda rus adabiyoti namoyondalari, jumladan, Pushkin va Turgenev asarlarini xitoy tiliga tarjima qilgan. Syao Shan ismli qizga uylangan. 
[[1957-yil]] iyul oyidan u „Shouho“ adabiy jurnalining bosh muharriri boʻlib ishlagan. [[1960|1960-yil avgust oyida esa]] Butun Xitoy adabiyoti va sanʼati federatsiyasi raisi oʻrinbosari etib saylandi. “Madaniy inqilob” davrida unga “aksilinqilobiy” tamgʻasi qoʻyilgan va kanal tozalash brigadasida “qayta tarbiyalangan”. 1977-yilda reabilitatsiya qilingan.[[1979|1979-yilda]] Xitoy Yozuvchilar uyushmasi raisi oʻrinbosari etib saylangan boʻlsa,  [[1985]] - yildan [[2005|2005 -]] yilgacha unga raislik qilgan. Umrining soʻnggi yillarida  parkinson kasalligidan aziyat chekkan. [[2005]]-[[17-oktabr|yil 17-oktyabrda]] Ba Jin 100 yoshida  Shanxay kasalxonasida vafot etdi. Yozuvchi shuhrati [[To‘rtinchi may harakatlari|4-may harakati, yaʼni]] til va madaniyat sohasidagi islohotlar taʼsirida ortib borgan. Uning sodda va ravon uslubi asarlarining barcha uchun birdek sevimli  boʻlishini taʼminladi. Yozuvchining ilk yirik asari “Sayohat paytidagi yozuvlar”dir. Ba Jin taxallusi ostida chiqqan birinchi asari esa 1929-yilda yozilgan boʻlib,  „Halokat“ (roman) nomi bilan chop etilgan. Uning ijodida koʻproq XX asr birinchi yarmidagi  Xitoy siyosiy hayotidagi voqeliklar va ijtimoiy islohotlar aks etgan. Biroq bundan tashqari [[jahon adabiyoti]] anʼanalari  elementlarini ham uchratish mumkin. Masalan, adib “Maratning oʻlimi”, “Dantonning qaygʻusi”, “Robespyerning siri” qissalarida [[Buyuk fransuz inqilobi|fransuz inqilobi mavzusiga murojaat qiladi.]]

Yozuvchining Gʻarbda mashhur boʻlgan asarlaridan biri 1931-yilda yozilgan “Oila” romani hisoblanadi. Bu asar „Shoshqin oqim“ deb nomlangan trilogiyaning bir qismi boʻlib, “Bahor”  va “Kuz” boblaridan iboratdir. Roman avtobiografik xarakterga ega, unda yozuvchining bolaligi, oilasi  va u bilan bogʻliq xotiralar tasvirlangan. Romanning markaziy mavzusi avtoritar otaning oilasi oʻrtasidagi ziddiyati, shuningdek, anʼanaviy tuzum va yangi jamiyat oʻrtasidagi qarama-qarshiliklardir.  Yana bir mashhur asari – “Muhabbat trilogiyasi” boʻlib, unga “Tuman”, “Yomgʻir”, “Chaqmoq” (1931—1933) qissalari kiradi. 1978—1984-yillarda «Duma» («Suyanlu») nomi ostida birlashtirilgan 5 ta publitsistik ocherklar toʻplamini yaratdi. Unda daho yozuvchining jamiyatdagi oʻzgarishlarga,  oʻziga qadrdon insonlarga qarata bildirilgan chuqur tanqidiy mulohazalari aks etgan.


== Asarlari ==
=== Hikoyalar toʻplamlari ===

* Qasos, 1931-yil
* Elektr stul, 1933-yil
* Xudolar, arvohlar va odamlar, 1935-yil
* Momaqaldiroq, 1937-yil
* Kichik odamlar, kichik voqealar 1943
* Qahramonlik eʼlonlari, 1953-yil

=== Romanlari ===
* Oʻlim, 1929-yil
* Sevgi trilogiyasi
** Tuman, 1931-yil
** Yomgʻir, 1933-yil
** Chaqmoq, 1935-yil
* Dengiz sayohati paytida eslatmalar, 1932-yil
* Konchilar, 1933-yil
* Shoshayotgan oqim trilogiyasi
** Oila, 1933-yil
** Bahor, 1938-yil
** Kuz, 1940-yil
* Toʻrtinchi palata, 1946-yil
* Sovuq kecha, 1947-yil

=== Avtobiografik asarlari ===
* Ba Jin: Avtobiografiya
* Bolalikni eslash, 1984-yil

=== Ilmiy tadqiqotlari ===
* Kapitalizmdan anarxizmgacha, 1930-yil
* Men ayblayman, 1937-yil
* Ajdarlar, yoʻlbarslar va itlar, 1941-yil
* Natsistlarning oʻlim fabrikasi: Osventsim, 1951-yil
* Qahramonlar orasidagi hayot, 1953-yil
* Chexov haqida, 1955-yil
* Boshqa fikrlar, 1995-yil

* [[Faxriy legion ordeni]] ([[Fransiya]])
* [[Xalqlar doʻstligi ordeni|Xalqlar doʻstligi ordeni]] ([[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]])
* Dante mukofoti (1982, [[Italiya]])
* [[1990|1990-yil]] Fukuoka Osiyo madaniyati mukofoti ([[Yaponiya]])
* Katta yozuvchilarga hurmat bildirish uchun Osiyo mukofoti

[[Fayl:上海多伦路文化名人街巴金足印.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/%E4%B8%8A%E6%B5%B7%E5%A4%9A%E4%BC%A6%E8%B7%AF%E6%96%87%E5%8C%96%E5%90%8D%E4%BA%BA%E8%A1%97%E5%B7%B4%E9%87%91%E8%B6%B3%E5%8D%B0.JPG/220px-%E4%B8%8A%E6%B5%B7%E5%A4%9A%E4%BC%A6%E8%B7%AF%E6%96%87%E5%8C%96%E5%90%8D%E4%BA%BA%E8%A1%97%E5%B7%B4%E9%87%91%E8%B6%B3%E5%8D%B0.JPG|right|thumb| Shanxayning Dolun koʻchasida Ba Jinning izlari]]

* Yozuvchi umrining soʻnggi yarim asrida yashagan uyda muzey ochilgan.
* Asteroid 8315 Ba Jin sharafiga nomlangan.

=== Rus tilidagi nashrlar ===
* {{Книга|автор=Ба Цзинь|заглавие=Рассказы|место=М.|издательство=Государственное издательство художественной литературы|год=1955|страниц=164|тираж=165000}}
* {{Книга|автор=Ба Цзинь|заглавие=Семья|место=М.|издательство=Государственное издательство художественной литературы|год=1956|страниц=407|тираж=90000}}
* {{Книга|автор=Ба Цзинь|заглавие=Любовь|место=М.|издательство=Государственное издательство художественной литературы|год=1957|страниц=432|тираж=90000}}
* {{Книга|автор=Ба Цзинь|заглавие=Весна|место=М.|издательство=Государственное издательство художественной литературы|год=1957|страниц=422|тираж=}}
* {{Книга|автор=Ба Цзинь|заглавие=Осень|место=М.|издательство=Государственное издательство художественной литературы|год=1957|страниц=528|тираж=}}
* {{Книга|автор=Ба Цзинь|заглавие=Сочинения|место=М.|издательство=Государственное издательство художественной литературы|год=1959|том=1-2}}
* ''Ба Цзинь''. Избранное: Сборник / Сост. и предисл. В. Ф. Сорокина; Пер. с кит.  — М.: Радуга, 1991. — 432 с. - (Мастера современной прозы).  [Содерж.: Холодная ночь: Роман; Повести: Гибель; Туман; Рассказы: Сердце раба; В шахте; Больше пятидесяти; Падение; Пагода долголетия; Марсельские ночи; Мона Лиза; Скорбь Дантона; Думы, эссе]. - <nowiki>ISBN 5-05-002531-1</nowiki>, 15000 экз.
* ''Ба Цзинь''. Семья: роман. Эссе. / пер. с кит. В.В. Петрова, Д.Н. Воскресенского. – М.: ИВЛ, 2016. — 381 с. (Библиотека китайской литературы)
{{Manbalar}}

* Petrov V., Ba Jin ijodi va uning „Oila“ romani, kitobda: Ba Jin, Oila, trans. Kitdan, M., 1956;
* Nikolskaya L. A. Ba Jin (ijodkorlik eskizi) M., 1976-yil.
* Jeloxovtsev A. N. Ba Jin: vatanparvar yozuvchi // Uzoq Sharq muammolari. 1983-yil. No 4. P.139-148.
* Gao Man. Ba Jin va rus adabiyoti // Uzoq Sharq muammolari. 2004. No 5. S. 147-155.
* Olga Lang, Pa Chin va uning yozuvlari: Urushlar orasidagi Xitoy yoshlari (Kembrij, Mass.: Garvard universiteti nashriyoti, 1967).
* Chen Tan-chen. (1963). Yozuvchi Pa Chin: intervyu. » Xitoy adabiyoti. 6:84-92.
* Bonnie S. McDougall, Kam Louie (1999): Yigirmanchi asrda Xitoy adabiyoti, [[Columbia universiteti|Kolumbiya universiteti]] nashriyoti.
* Mey-li Chay - Tarjimonning Ba Jinning tarjimai holiga kirishi (2008)
{{DEFAULTSORT:Jin, Ba}}
[[Turkum:Yuz yoshdan oshganlar]]
[[Turkum:Xalqlar doʻstligi ordeni sohiblari]]
[[Turkum:2005-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:17-oktabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:1904-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:25-noyabrda tugʻilganlar]]