Badr ibn Hasanvayh sahifasining manbasini koʻrish

{{Qirollik bilgiqutisi
| ismi               = Badr ibn Hasanvayh
| tasvir             = Badr ibn Hasanwayh.jpg
| izoh               = 1005 yoki 1006-yilda [[Xorramobod|Sabur-Xvast]]da zarb qilingan Badr ibn Hasanvayh [[oltin dinor]]i
| succession         = [[Hasanvayhiylar]] hukmdori
| reign              = 979—1014
| oʻtmishdoshi       = [[Hasanvayh]]
| davomchisi         = Zohir ibn Hilol ibn Badr
| sulola             = [[Hasanvayhiylar]]
| otasi              = [[Hasanvayh]]
| onasi              = 
| issue              = Hilol ibn Badr
| vafot_sanasi       = 1014
| dini               = [[Islom]] ([[Shialik]])
}}
'''Badr ibn Hasanvayh''' [[Hasanvayhiylar]] sulolasining 979—1014-yillarda hukmronlik qilgan ikkinchi hukmdori. [[Hasanvayh]]ning ({{hukmronlik|961|979}}) oʻgʻli va vorisi boʻlgan.

== Biografiyasi ==
Ikki aka-uka [[buvayhiy]] [[Adud ud-Davla]] ({{hukmronlik|949|983}}) va [[Izz ud-Davla]] ({{hukmronlik|967|978}}) oʻrtasidagi fuqarolar urushi davrida Hasanvayh ikkinchisini qoʻllab-quvvatlagan. 979-yilda Hasanvayh vafotidan keyin Adud ud-Davla uning hududlariga bostirib kirib, oʻgʻillarining bir qanchasini qatl qilib, Badrni Hasanvayhiy taxtiga chiqargan va qoʻshni kurd hududlari boʻyicha oʻz noibi etib tayinlagan{{sfn|Bürgel|Mottahedeh|1988|pp=269–269}}{{sfn|Bosworth|1975|p=270}}. 983-yilda Adud ud-Davla vafot etgach, Badr yigirma kishini Adud ud-Davla (shuningdek, Badrning ota-onasi) nomidan [[Makka]]ga har yili haj ziyoratiga joʻnatib, unga minnatdorchilik bildirgan{{sfn|Tor|2017|p=65}}. 

Badr otasidan farqli oʻlaroq, buvayhiylar saroyining koʻp majlislarida qatnashgan{{sfn|Tor|2017|p=68}}. Buvayhiy hukmdori [[Faxr ud-Davla]] ({{hukmronlik|976|980}}, 984—997) vafotidan soʻng Badr [[Majd ud-Davla]]ga ({{hukmronlik|997|1029}}) mahalliy ishlarni boshqarishda yordam berish uchun Rayga borgan, ammo uning yordami rad etilgan{{sfn|Kennedy|2004|p=244}}. Natijada, Badr asta-sekin Raydagi ishlardan chetlashib borgan.

Badr 1014-yilda qoʻmondonlari tomonidan kurd qal’asini qamal qilish chogʻida qishda jang qilmaslik haqidagi maslahatlarga e’tibor bermagani uchun oʻldirilgan{{sfn|Spuler|2014|p=109}}. Badr vafotidan keyin mulkining katta qismini [[Annoziylar]] bosib olgan boʻlsa, qolganini buvayhiylar hukmdori [[Shams ud-Davla]] ({{hukmronlik|997|1021}}) egallagan{{sfn|Bosworth|1975|p=279}}. Badrning nabirasi Zohir ibn Hilol ibn Badr [[Hamadon]] buvayhiylar koʻmagida bobosining mavqeini tiklashga harakat qilgan{{sfn|Kennedy|2004|p=244}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Adabiyotlar ==
* {{Cambridge History of Iran|volume=4|last=Bosworth |first=C. E.| authorlink = Clifford Edmund Bosworth | chapter=Iran under the Buyids|pages=250–304}}
* {{cite book | last = Bosworth | first = C.E. | title = The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual | url = https://archive.org/details/newislamicdynast0000bosw | year = 1996 | publisher = Columbia University Press | location=New York City | isbn = 0-231-10714-5 }}
* {{Encyclopædia Iranica | volume = 3 | fascicle = 3 | title = ʿAżod-al-dawla, Abū Šojāʿ Fannā Ḵosrow | last = Bürgel | first = Ch. Bürgel | last2= Mottahedeh |first2=  R. |author-link =| url = https://iranicaonline.org/articles/azod-al-dawla-abu-soja | pages = 265–269}}
* {{The Prophet and the Age of the Caliphates | edition = Second }}
* {{cite encyclopedia | last = Nagel | first = Tilman | title = Buyids | url = https://iranicaonline.org/articles/buyids | year = 1990 | encyclopedia = Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 6 | pages = 578–586 }}
* {{cite book | last = Spuler | first = Bertold | author-link = | title = Iran in the Early Islamic Period: Politics, Culture, Administration and Public Life between the Arab and the Seljuk Conquests, 633-1055 |url = https://brill.com/view/title/26295 | year = 2014 | publisher = Brill | location = | pages = |isbn = 978-90-04-28209-4}}
* {{cite book |last=Tor|first=D. G.|year=2017 |title=The ʿAbbasid and Carolingian Empires: Comparative Studies in Civilizational Formation|publisher=Brill|isbn=978-9004349896}}

[[Turkum:10-asr Oʻrta Sharqdagi monarxlar]]
[[Turkum:11-asr Oʻrta Sharqdagi monarxlar]]
[[Turkum:Kurd hukmdorlar]]
[[Turkum:1014-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:10-asr kurdlari]]
[[Turkum:11-asr kurdlari]]
[[Turkum:Shia monarxlar]]