Басутоленд (расмий номи Басутоленд ҳудуди) — Жанубий Африкадаги Британия тожли колонияси, 1884-йилда эълон қилинган ва еттита маъмурий туманга бўлинган.

Басутоленд
инглизча: Cолонй оф Басутоланд

Буюк Британия колонияси
←
1884 — 1966


→
Байроқ Герб
Мадҳия
Год Саве тҳе Қуээн
(1884–1901; 1952–1966)
Год Саве тҳе Кинг
(1901–1952)
Файл:Унитед Статес Навй Банд - Год Саве тҳе Қуээн.ога
Пойтахти Масеру
Тил(лар)и Инглиз тили (расмий)
Сесото
Пул бирлиги Фунт стерлинг
Ренд (1961-йилдан)
Майдони 30,355 км²
Аҳолиси • 128,206 (1875)
• 348,848 (1904)
Бошқарув шакли Конституциявий монархия
Комиссар резидент
 - 1884–1891 Маршал Кларк
 - 1961–1966 Александр Жайлс
Олий бошлиқ
 - 1884–1891 Леци И
 - 1960–1966 Мошвешве ИИ
Тарих
 -  1884-йил 18-март Ташкил этилиши
 -  1966-йил 4-октябр Тугатилди

1966-йил 4-октябрда Басутоленд Буюк Британиядан мустақиллигини э’лон қилиб, Лесото қироллиги сифатида ташкил топди.

Тарихи

ХИХ асрнинг биринчи ярмида бўлажак Басутоленд ҳудудида басуто халқининг бошлиғи Мошвешве И бошчилигидаги африкаликлар қабилавий бошқаруви мавжуд эди. 1830-йилларнинг охиридан бошлаб африкаликлар билан бур ва инглизлар ўртасида тўқнашувлар тез-тез содир бўла бошлади. Бурлар билан курашда басутоларнинг заифлашувидан фойдаланиб, 1868-йил 12-мартда инглизлар басуто ерларини ўз протекторати деб э’лон қилдилар. 1870-йилда олий бошлиқ Мошвешве вафотидан сўнг, 1871-йил 14-августда бу ерлар Кап колониясига қўшиб олинди. 1880–1881 йиллардаги басутолар қўзғолонига — Британия ҳокимиятининг уларнинг ўқотар қуролларини мусодара қилишга уринишидан келиб чиққан қўзғолонга — жавобан, 1884-йил 18-мартда Буюк Британия Басутолендни мустақил мустамлака мулки сифатида тиклаганини э’лон қилди.

1965-йил 30-апрелда Басутолендга протекторат доирасида мухторият берилди.

1966-йил 4-октябрда Басутоленд Лесото Қироллиги сифатида мустақилликка эришди.

Инфратузилмаси

Басутоленд Британиянинг энг кам ривожланган мустамлакаларидан бири бўлиб, у аграр турмуш тарзига эга ва саноат ривожланмаган. Ҳудуд аҳолисининг муҳим қисми - тахминан 80% одамлар - Жанубий Африканинг оқ фермаларида, шунингдек, Басутоленд ташқарисидаги шахталар ва плантацияларда ишлаган.

Колония аҳолисининг асосий касби деҳқончилик ва чорвачилик эди. Басутоленд ҳудудида (умумий майдоннинг қарийб 12 фоизи ҳайдаладиган ер эди) буғдой, маккажўхори, жўхори, ловия ва бошқа дон экинлари етиштирилган, шунингдек қўй ва йирик шохли қорамол боқилган. Басутоланд ичида ҳаракатланиш юк ташувчи транспорт ёрдамида амалга оширилган.

Таълими

Мустақилликка эришиш вақтига келиб, Басутоланд Африкадаги саводхонлик даражаси энг юқори бўлган ҳудудлардан бири эди, бироқ аҳолининг аксариятининг та’лим даражаси бир неча синфлар билан чекланиб қолган эди. Мустақилликка эришиш вақтида протекторатда 1100 та бошланғич ва атиги 20 та ўрта мактаб мавжуд бўлиб, 1962-йилда ўрта мактабларда фақат 1500 нафар ўқувчи таҳсил олган эди[1].

Манбалар

  1. ↑ Грибанова В.В. Развитие образования в британских протекторатах на Юге Африки // Вестник Российского государственного гуманитарного университета. - 2012. - № 9. - С. 199.

Ҳаволалар