Bayʼat sahifasining manbasini koʻrish

== Islom tarixida ==
''Bay’at'' anʼanasi [[Muhammad]] paygʻambar davriga borib taqaladi. Oʻsib borayotgan [[Umma|Islom jamoasiga]] qoʻshilishni istagan har bir kishi, Allohning [[Tavhid|birligiga]] va Muhammadning [[Paygʻambar|paygʻambarligiga]] ishonishni ifodalovchi asosiy eʼtiqodni oʻqish orqali buni amalga oshirgan. Biroq, bu alohida musulmon boʻlish uchun zarur boʻlgan eʼtiqodni eʼlon qilishdan farq qiladi. Bundan tashqari, Paygʻambar alayhissalom xalq va qabilalardan rasman ''bay’at'' oldilar. Bu rasmiy xatti-harakati orqali ular jamoaga singib ketishdi va Muhammadga itoat qilishga tayyor ekanliklarini koʻrsatdilar. Qasamyod matni turli anʼanalarda farqlanadi, lekin koʻpincha ''[[Kalimai shahodat|shahodat]]'' va tavba ibodatlarini oʻz ichiga oladi.

Xabar qilinishicha, [[Makka|Makkadan]] tashqarida har yili oʻtkaziladigan yigʻinlarda Muhammad [[Madina (shahar)|Yasriblik]] odamlari bilan uchrashgan, ular uning Islomga daʼvatini qabul qilganlar. Keyin Muhammad ulardan ''bay’at'' oldi<ref>{{Kitob manbasi|last=Desker|first=Barry|title=Perspectives on the Security of Singapore: The First 50 Years|date=2015|page=243}}</ref>.

[[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy islomda]] ''bay’at'' marosimi xalifaning taxtga kelishini nishonlash uchun tarix davomida, avvaliga [[Rashidun]] xalifaligida ([[Abu Bakr Siddiq|Abu Bakrning]] [[Shialik|shia]] — [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] bo‘linishiga sabab bo‘lgan ''bay’ati''), so‘ngra butun sulola xalifaliklarida davom etgan ([[Damashq xalifaligi|Umaviylar]], [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] va Usmonli). Xalifalikning bekor qilinishi bilan ''bayʼat'' [[Saudiya Arabistoni]] va [[Marokash]] kabi baʼzi zamonaviy musulmon qirolliklari tomonidan bugungi kunda qoʻllanilmoqda.