Ben Bernanke
Бен Шалом Бернанке (/бəрˈнæŋки/ бəр-НАНГ-кеэ; 1953-йил 13-декабрда туғилган) — америкалик иқтисодчи, 2006-йилдан 2014-йилгача мамлакат Федерал резерв тизимининг раиси. Раис сифатидаги фаолияти давомида Бернанке Федерал резерв тизимининг 2000-йиллар охиридаги молиявий инқирозга чидамлилигини оширган ва бунинг учун 2009-йилда „йил кишиси“ деб топилган[1]. Федерал резерв тизими раиси бўлгунига қадар Бернанке Принстон университетида профессор бўлиб ишлаган ва 1996-йилдан 2002-йил сентябригача иқтисодиёт кафедрасини бошқарган[1]. Бернанке 2022-йилда Дуглас Диамонд ва Пҳилипп Дйбвиг билан биргаликда „банклар ва молиявий инқирозлар бўйича тадқиқотлар учун“ Иқтисодиёт бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлди. 5 марта Форбес журналининг Дунёнинг энг қудратли шахслари рўйхатига киритилган[1]. Кейинчалик, Брукингс институтида илмий ходим бўлиб ишлади[1].
| Бен Бернанке | |
|---|---|
|
| |
| Америка Қўшма Штатлари Федерал резерв тизими раиси | |
|
Мансаб даври 2006-йил 1-февралдан – 2014-йил 31-январгача | |
| Президент |
Георге W. Буш Бараcк Обама |
| Вице-президент |
Диcк Ченей Ал Горе |
| Ўтмишдоши | Алан Греэнспан |
| Вориси | Жанет Еллен |
| Америка Қўшма Штатлари иқтисодий маслаҳатчилар кенгаши аъзоси | |
|
Мансаб даври 2005-йил 21-январдан – 2006-йил 31-январгача | |
| Президент |
Георге W. Буш Бараcк Обама |
| Ўтмишдоши | Ҳарвей Розен |
| Вориси | Эдwард Лазеар |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1953-йил 13-декабр Жоржия |
| Турмуш ўртоғи | Анн Бернанке |
| Таълим |
Принcетон университети Ню-Ёрк университети Станфорд университети |
| Имзоси |
|
2002-йил 5-августдан 2005-йил 21-июнгача Федерал резерв тизими тизими бошқарув кенгаши аъзоси бўлган. „Бернанке доктринаси“ни таклиф қилган ва биринчи бўлиб „буюк модерация“ назариясини амалиётга киритган. Унда, сўнгги ўн йилликларда жаҳон иқтисодиётида рўй берган таркибий ўзгаришлар, хусусан, ривожланаётган мамлакатларнинг иқтисодий барқарорлигининг ошиши, макроиқтисодий (пул-кредит ва фискал) сиёсатнинг таъсирини камайтириш орқали ўзгарувчанликни таъминлашга эришиш илгари сурилган[2].
Ўшанда Бернанке Президент Георге Бушнинг иқтисодий маслаҳатчилар кенгаши раиси бўлиб ишлаган ва Президент Буш уни Алан Греэнспан ўрнига Америка Қўшма Штатлари Федерал резерв тизими раиси лавозимига номзод қилиб кўрсатган[3]. Унинг биринчи муддати 2006-йил 1-февралда бошланган[4]. Бернанке 2010-йилнинг 28-январида президент Бараcк Обама томонидан қайта номзод қилиб кўрсатилганидан сўнг иккинчи муддатга раис лавозимига тасдиқланди. Обама уни „хотиржамликнинг тимсоли“ деб атади[5]. Унинг иккинчи муддати 2014-йилнинг 31-январида тугади. Ўрнига Жанет Еллен тайинланди[6].
Бернанке ўзининг 2015-йилги „Тҳе Cоураге то Аcт“ (Ҳаракат қилиш жасорати) китобида Федерал резерв тизими тизими раиси бўлган даври ҳақида ёзган ва унда 2007—2008-йилларда жаҳон иқтисодиёти инқирозга юз тутишга яқин қолганини очиб берган. Бернанкенинг таъкидлашича, „фақат захиранинг саъй-ҳаракатлари (чет эл ҳукуматлари билан ҳамкорлик) Буюк депрессиядан ҳам каттароқ иқтисодий фалокатнинг олдини олди“[7].
Оиласи ва болалиги
Бернанке Жоржия штатининг Аугуста шаҳрида туғилган ва Жанубий Каролина штатининг Диллон шаҳридаги Шарқий Жефферсон кўчасида улғайган. Унинг отаси Пҳилипп фармацевт ва бир вақтнинг ўзида театр раҳбари бўлган[8]. Унинг онаси Эдна бошланғич мактаб ўқитувчиси эди. Бернанкенинг акаси, иккита укаси ва синглиси бор. Акаси — Сет Бернанке Шимолий Каролина штатининг Шарлотта шаҳрида адвокат бўлиб ишлаган. Синглиси Шарон Бостондаги Берклей мусиқа коллежида узоқ вақт администратор бўлиб ишлаган[8].
Бернанке оиласи Диллондаги кам сонли яҳудий оилалардан бири бўлиб, маҳаллий синагога — Оҳав Шаломга борар эди[8]. Бернанке болалигида иброний тилини она томондан бобоси, профессионал кантор ва иброний тили ўқитувчиси Ҳаролд Фриэдмандан ўрганган[9][10]. Бернанкенинг отаси томонидан бобоси Жонас Бернанке дорихонани бошқарган[11].
Жонас Бернанке 1891-йил 23-январда Австрия-Венгриянинг Борислав шаҳрида (ҳозирги Украинанинг бир қисми) туғилган. У Полшанинг Пшемисл шаҳридан 1921-йил 30-июнда 25 ёшли рафиқаси Паулин билан АҚШнинг Эллис оролига кўчиб келди. Кема ҳужжатида Жонаснинг касби „хизматчи“, Паулинники эса „доктор“ деб ёзилган[12][13].
Оиласи 1940-йилларда Ню-Ёркдан Диллонга кўчиб ўтди[14]. Бернанкенинг онаси мактаб ўқитувчилигини ташлаб, оилавий дорихонада ишлаган. Баъзида Бен Бернанке ҳам бирга ишлаган[8].
Ёшлиги
Ўсмирлик чоғида Бернанке касалхона қурилишида ишлаган. Коллежга киришдан олдин ўзининг туғилган шаҳри Диллонда йўл бўйидаги ресторанда ва кўнгилочар паркдаги аттраксионда ишлаган[11][15][16]. Коллеж давомида ўзини таъминлаш учун ишлашни давом эттирди[11][17].
Дини
1960-йилларда ўсмирлик чоғида Бернанке ўзининг маҳаллий ибодатхонасида Таврот варақларини ўрашга ёрдам берган[18]. Гарчи ўз эътиқодларини махфий туца-да, унинг дўсти, Ню-Ёрк университетининг иқтисодиёт бўлими раиси Марк Гертлернинг айтишича, „Бернанке яҳудийликка ишонади“[19]. Бернанке Гарвардда биринчи курсда ўқиган пайтида, диллонлик ҳамкасби Кеннетҳ Манни Рош Ҳашанаҳ байрами (яҳудийлар янги йили)га, Бруклинга олиб борган[20].
Таълим
Бернанке бошланғич мактабда, „Мартин Жуниор Ҳигҳ“ мактабида ва Диллон ўрта мактабида таҳсил олган. Синф сардори бўлган ва волонтёрлар гуруҳида саксофон чалган[21]. Ўша пайтда Диллон ўрта мактаби ҳисоб-китобларни ўргатмагани учун Бернанке буни ўзи ўрганган[10][22]. САТ имтиҳонида максимал 1600 баллдан 1590 балл тўплаган[23]. 1965-йилги „Спеллинг Беэ“ танловида ҳам иштирок этган[24][25].
Бернанке 1971-йилда Гарвард коллежига ўқишга кирди[26]. Голдман Сачс компаниясининг бўлажак бош директори каби Wинтҳроп уйида яшади. Иқтисодиёт бўйича бакалавр дипломи билан тамомлади. 1975-йилда фан номзоди илмий даражасини олди. 1979-йилда Массачусетц технология институтида иқтисод бўйича илмий даражасини, "Узоқ муддатли мажбуриятлар, динамик оптималлаштириш ва бизнес сикли" мавзусидаги диссертацияни ҳимоя қилган. Бернанкенинг диссертациялар бўйича раҳбари Исроил банкининг бўлажак раиси Станлей Фисчер эди. Ўқувчилари орасида Ирвин С. Бернстеин, Рüдигер Дорнбусч, Роберт Солоw, Петер Диамонд ва Дале Жоргенсон бор эди[27].

Шахсий ҳаёти
Бўлажак хотини Анн билан тасодифан танишган. У Wеллеслей коллежи талабаси эди. Бен эса Массачусетц технология институти аспирантурасида ўқирди. Уларнинг ҳозир икки фарзанди бор[28]. Бен „Wашингтон Натионалс“ бейсбол жамоасининг ашаддий мухлиси ва жамоанинг Натионалс Паркдаги ўйинларига тез-тез ташриф буюради[29].
1985-йилда Принстондаги лавозимни қабул қилиш учун Стенфордни тарк этгач, оиласи билан Ню-Жерси штатининг Монтгомери шаҳарчасига кўчиб ўтди. Болалари маҳаллий давлат мактабларида ўқишди. Олти йил давомида Монтгомери шаҳарчаси мактаб округи таълим кенгаши аъзоси бўлди[30].
2009-йилда Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал Бернанкенинг шахсий маълумотлари ўғирлангани ҳақида хабар берган[31].
Илмий ва ҳукуматдаги фаолияти (1979—2006)
Бернанке 1979-йилдан 1985-йилгача Станфорд Олий бизнес мактабида дарс берган, Ню-Ёрк университетида таклиф этилган профессор бўлган ва Принстон университетининг Иқтисодиёт кафедраси профессори лавозимида ишлаган. 1996-йилдан 2002-йил сентябргача, давлат хизмати таътилига чиққунига қадар ушбу кафедрага раҳбарлик қилди. 2005-йил 1-июлда Принстон университетидаги лавозимидан истеъфога чиқди[32].
Бернанке 2002-йилдан 2005-йилгача Федерал резерв тизими тизими бошқарувчилар кенгаши аъзоси бўлиб ишлаган[11]. Аъзо сифатидаги биринчи нутқларидан бирида „Дефляция: содир бўлмаслигига ишонч ҳосил қилиш“ деб номланган, кейинчалик „Бернанке таълимоти“ деб ном олган ғояни илгари сурди[33].
2004-йил 20-февралда Федерал резерв тизими тизими бошқарув кенгаши аъзоси сифатида нутқ сўзлади ва „Буюк модерация“ деб номланган янги даврда эканлигимизни, замонавий макроиқтисодий сиёсат бизнеснинг ўзгарувчанлигини пасайтиришини тушунтириб берди[34].
2005-йил июн ойида Георге W. Бушнинг Иқтисодий маслаҳатчилари кенгаши раиси этиб тайинланди[35]. Бу лавозимда 2006-йилнинг январигача ишлаган.

АҚШ Федерал резерв тизими раиси сифатида

2006-йил 1-февралда Бернанке Федерал резерв тизими бошқарув кенгаши аъзоси ва раиси сифатидаги 4 йиллик фаолиятини бошлади[36]. Раислик билан бирга Молиявий барқарорликни назорат қилиш кенгашига аъзо бўлди. Муаммоли активларга ёрдам бериш дастурини назорат қилишга мас’ул бўлди. Шунингдек, тизимнинг пул-кредит сиёсатини ишлаб чиқиш бўйича асосий органи бўлган Федерал очиқ бозор қўмитасининг раиси бўлиб ишлаган[37].
Унинг Федерал резерв тизими тизими раиси сифатидаги илк кунлари оммавий ахборот воситалари билан мулоқотда қийинчиликларни келтирди. Бернанке ўтмишдоши Алан Греэнспан айтганидан кўра шаффофроқ сиёсат ва аниқроқ баёнотлар тарафдори бўлиб, инфляция ҳақидаги аниқ режаларни кўрсатиш ғоясидан қайтишга мажбур бўлди[38]. Бундай баёнотлар фонд бозорига салбий таъсир қилиши мумкин эди. Мариа Бартиромо CНБC телеканалида Оқ уй мухбирлари ассоциациясининг кечки овқат пайтидаги шахсий суҳбатини ошкор қилган. Унинг хабар беришича, Бернанке инфляция борасида „юмшоқ сиёсат“ни олиб боришни режа қилган. инвесторлар унинг изоҳларини нотўғри талқин қилишган. Оммавий баёнотлари учун кескин танқидга учраган. Кейинроқ, унинг ўзи хато фикр билдирганини тан олган[39][40].
Бен Бернанке Франкфурт-Майн шаҳрида бўлиб ўтадиган Европа банк конгрессига таклифдан фойдаланиб, унинг пул-кредит сиёсатини қаттиқ танқид қилувчи немис экспертларига нутқ сўзлади. Федерал резерв тизими доллар курсини сунъий равишда заифлаштиришга интилмаслигини айтди. Бен Бернанке валюта урушида иштирок этаётган давлатлар учун ҳам, бутун жаҳон иқтисодиёти учун ҳам ҳалокатли оқибатларга олиб келишидан огоҳлантирди[2]. Шу билан бирга, Хитойнинг ва баъзи жадал ривожланаётган бошқа мамлакатларнинг миллий валюталарни қадрсизлантириш орқали экспортни қўллаб-қувватлаш сиёсатини танқид қилди[41].
2008-йилда Билдерберг гуруҳининг мажлисида қатнашган. Қандай таклифларни билдиргани ва мажлис якунида қандай қарорга келингани ҳақида маълумот бермаган[42].
2007—2008-йиллардаги молиявий инқироз
Буюк турғунлик чуқурлашар экан, Бернанке баъзи ноодатий чораларни жорий қилди. Унинг раҳбарлиги остида Федерал резерв тизими ўз маблағлари фоиз ставкасини бир йилдан камроқ вақт ичида 5,25 % дан 0,0 % гача пасайтирди. Бу ликвидлик инқирозини бартараф этиш учун етарли эмас дейилганида, Федерал резерв тизими миқдорий юмшатишни бошлади. 2008-йил ноябридан 2010-йил июнигача 1,3 триллион долларлик захира яратилди[2][35].
Иккинчи муддатга сайланиши
2009-йил 25-августда Президент Обама Бернанкени иккинчи муддатга Федерал резерв тизими раиси лавозимига кўрсатишини эълон қилди[43]. Обама Бернанкенинг келиб чиқиши, темпераменти, жасорати ва ижодкорлиги 2008-йилда навбатдаги Буюк Депрессиянинг олдини олишга ёрдам берганини айтди[44]. 2009-йил 3-декабрда Сенат Банк қўмитасининг унинг номзоди бўйича эшитувлари бошланганда, ҳар икки партиядан бир нечта сенаторлар иккинчи муддатни қўллаб-қувватламасликларини маълум қилишди[45][46][47][48][49][50].
Бироқ, Бернанке 2010-йил 28-январда Сенат тўлиқ аъзоларининг 70 фоиз овози билан иккинчи муддатга раис лавозимига тасдиқланди[51][52]. Сенатда Бернанкени 60 дан ортиқ сенатор маъқуллади[53]. Тасдиқлаш учун иккинчи овоз беришда 11 нафар демократ, 18 нафар республикачи, бир нафар мустақил ва 30 нафар мухолиф овоз берди[53].
Бернанкенинг ўрнига Федерал резерв тизими раиси лавозимига Жанет Еллен келди ва у мазкур лавозимини эгаллаган биринчи аёл эди. Еллен номзоди 2013-йил 9-октабрда Президент Обама томонидан илгари сурилган ва 2014-йил 6-январда АҚШ Сенати томонидан тасдиқланган[54].
Федерал резерв тизими раиси сифатидаги фаолиятига доир зиддиятлар

Бернанке 2000-йиллар охиридаги молиявий инқироз билан боғлиқ кўплаб танқидларга дучор бўлди. Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасининг ёзишича, Бернанке „молиявий инқирозни олдиндан кўра олмагани, Wалл-стреэтга молиявий ёрдам кўрсатиш ҳаракатлари ва банк тизимига қўшимча 600 миллиард доллар киритгани учун танқидга учраган“[55].
Меррилл Лйнч банкининг Банк оф Америcа билан бирлашиш жараёни
2009-йил 23-апрелда Ню-Ёрк штатининг ўша пайтдаги Бош прокурори Андреw Cуомонинг Конгрессга йўллаган мактубида Бернанке собиқ Ғазначилик котиби Ҳенрй Полсон билан бирга Банк оф Америcа томонидан Меррилл Лйнчни сотиб олиш билан боғлиқ фирибгарлик айбловларида тилга олинган[56]. Мактубда Меррилл Лйнчдаги йўқотишлар миқдори Бернанке ва Паулсон томонидан Банк оф Америcага ошкор қилинмаганлиги таъкидланган. Банк оф Америcа бош ижрочи директори Кен Леwис ғазначилик котиби Ҳенрй Паулсонга Банк оф Америcа „салбий моддий ўзгариш“ (МАC) бандини қўллаш орқали бирлашишдан чиқаётгани ҳақида хабар берган. Паулсон дарҳол Леwисни Вашингтондаги учрашувга чақирган. 2008-йил 21-декабрда бўлиб ўтган йиғилишда Паулсон Леwисга, агар улар МАC бандига мурожаат қилсалар, у ва бошқарув кенгаши алмаштирилишини ва қўшимча равишда аксиядорларга йўқотишлар миқдорини ошкор қилмасликларини айтди. Паулсон Ню-Ёрк Бош прокуратурасига Бернанке томонидан Леwисга шу тарзда „таҳдид қилишни“ буюрганлигини айтди[57].
Ушбу айбловлар бўйича Конгресс тингловлари 2009-йил 25-июнда бўлиб ўтди. Бернанке Леwисга таҳдид қилмаганлигини исботлади. Конгресс аъзолари томонидан қизғин сўроқ остида Бернанке „ҳеч қачон бошқарув кенгаши ва Банк оф Америcа раҳбариятини ишдан бўшатиш ҳақида айтмаганини“ маълум қилди. Кейинги гувоҳликда Бернанке Федерал резерв тизими ва Банк оф Америcани қўшилишига қаратилган ҳаракатларида ноқонуний ҳеч нарса қилмаганини айтди[2][58].
АИГ
Тҳе Ҳуффингтон Пост газетасининг 2010-йил 26-январ сонидаги ишончли манбалардан олинган хабарда, Бернанкенинг „АИГ суғурта ширкатига молиявий ёрдам беришдаги роли ҳақида ташвишли тафсилотлар“ни кўрсатувчи ҳужжатлар ошкор қилинган. Кентукки штатидан республикачи сенатор Жим Буннинг CНБC телеканалига берган интервюсида Бернанке ўз ходимларининг АИГ суғурта ширкатига молиявий ёрдамини кўрсатадиган ҳужжатларни кўрганини айтди. Шарҳ муаллифининг айтишича, бу АИГни қутқариш қарори зарурми ёки йўқми деган савол туғдирарди. Бернанкени қўллаб-қувватлаган ҳар икки партия сенаторлари, унинг хатти-ҳаракатлари янада ёмонроқ муаммоларнинг олдини олган ва молиявий инқироз учун барча жавобгарликдан устун келганини айтишади[59].
Эдwард Қуинcе
2008-йилдаги инқироз туфайли Бен Бернанке „Эдwард Қуинcе“ тахаллусини олди. Wалл Стреэт Жоурнал маълумотларига кўра, тахаллус АИГ аксиядорлари томонидан ҳукуматга қарши жамоавий даъво аризасида далиллар бор эди. Суғурта ширкати Федерал резерв тизими томонидан қўллаб-қувватланиши керак эди. „Эдwард Қуинcе“ электрон почта хабарларидан бирида шундай дейилган:
„Ўйлаймизки, чекинишига бир неча кун қолди. Улар буни вақтинчалик муаммо деб ҳисоблашади. Бундай бўшлиқ хавфлидир“
Старр Америка Қўшма Штатларига қарши суд жараёнида Қуинcе тахаллусини ошкор қилгандан сўнг, Тҳе Неw Ёрк Тимес Бернанкенинг тахаллусидан илҳомланган коктейл яратди: „Жавдар ва беҳи“[56][60].
Иқтисодий қарашлари
Бернанке Лондон иқтисодиёт мактабида пул-кредит назарияси ва сиёсати бўйича бир нечта маърузалар ўқиган. У иккита дарслик ёзган: Андреw Абел (шунингдек кейинги нашрларда Деан Cроушоре ҳам қўшилган) билан ҳамкорликда тузилган макроиқтисодиёт дарслиги ҳамда Роберт Ҳ. Франк билан ҳаммуаллифликда микроиқтисодиёт ва макроиқтисодиёт тезисларидан иборат кириш дарслиги[2]. Бернанке АҚШ миллий иқтисодий тадқиқотлар бюросининг монетар иқтисодиёт дастури директори ва Америcан Эcономиc Ревиэw журналининг муҳаррири бўлган. У ИДЕАС/РеПЕc маълумотларига кўра, китоблари энг кўп нашр этилган дунёдаги 50 иқтисодчи қаторига киради[61].
Милтон Фриэдманнинг тўқсон ёшга тўлиши муносабати билан қилган нутқида (2002-йил 8-ноябр) Бернанке шундай деган[62]:
Федерал резерв тизими тизимининг расмий вакили сифатидаги мақомимни бироз суиистеъмол қилган ҳолда, нутқимни тугатишга ижозат берсангиз. Мен Милтон ва Аннага қарата айтмоқчиман: Буюк Депрессия ҳақидаги фикрларингиз ўринли. Биз ҳамма ишни қилдик. Биз жуда афсусдамиз, лекин сизга раҳмат, биз бу ишларни бошқа қилмаймиз
"Let me end my talk by abusing slightly my status as an official representative of the Federal Reserve. I would like to say to Milton and Anna: Regarding the Great Depression, youʼre right. We did it. We're very sorry. But thanks to you, we won't do it again."
Бернанке фоиз ставкаларини нолга тушириш ҳақидаги қарорида Милтон Фриэдман ва Анна Счwартздан иқтибос келтирган эди. Бироқ, Анна Счwартз Бернанкени қаттиқ танқид қилган ва Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасида Бараcк Обамага унинг Федерал резерв тизими раиси этиб қайта тайинланишига қарши эканини билдирган. Бернанке Федерал резерв тизимининг ролига камроқ ва хусусий молия институтларининг ролига кўпроқ эътибор қаратган эди[63].
Мукофот ва унвонлари
- АҚШ эконометрик жамияти аъзоси (1997)[64].
- Америка санъат ва фанлар академиясининг аъзоси (2001)[65].
- Палметто ордени (2006)[66].
- Америка фалсафа жамияти аъзоси (2006)[67].
- Колумбия бизнес мактаби мукофоти (2008)[68].
- 2009-йилда Тиме журнали томонидан йил кишиси деб топилди[69].
- 2020-йилда „Иқтисодиёт, молия ва менежмент“ номинациясида ББВА Фоундатион Фронтиэрс оф Кноwледге Аwард мукофотига сазовор бўлди[70].
- Миллий Фанлар Академияси аъзоси (2021)[71].
- 2022-йилда Доуглас Диамонд ва Пҳилипп Дйбвиг билан бирга „банклар ва молиявий инқирозлар бўйича тадқиқотлари учун“ иқтисодиёт бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлди[72].
Китоблари
- Бернанке, Бен С. „Нонмонетарй Эффеcц оф тҳе Финанcиал Cрисис ин тҳе Пропагатион оф тҳе Греат Депрессион“.
- „Тҳе Федерал Фундс Рате анд тҳе Чаннелс оф Монетарй Трансмиссион“ 901–921 (1992-йил 1-сентябр).
- Бернанке, Бен С.; Гертлер, Марк; Wацон, Марк (Май 27, 1997). „Сйстематиc Монетарй Полиcй анд тҳе Эффеcц оф Оил Приcе Шоcкс“. C.В. Старр Cентер фор Апплиэд Эcономиcс.
- Бернанке, Бен С.; Лаубач, Тҳомас; Мишкин, Фредериc С.; Посен, Адам С.. Инфлатион Таргетинг: Лессонс фром тҳе Интернатионал Эхпериэнcе. Принcетон Университй Пресс, 2001. ИСБН 0-691-08689-3.
- Бернанке, Бен С.. Эссайс он тҳе Греат Депрессион. Принcетон Университй Пресс, 2004. ИСБН 0-691-11820-5.
(Десcриптион, ТОC, анд превиэw оф ч. 1, „Тҳе Маcроэcономиcс оф тҳе Греат Депрессион“) - Абел, Андреw Б.; Бернанке, Бен С.; Cроушоре, Деан. Маcроэcономиcс, 6тҳ, Аддисон–Wеслей, 2007. ИСБН 978-0-321-41554-7.
- Франк, Роберт Ҳ.; Бернанке, Бен С.. Принcиплес оф Маcроэcономиcс. МcГраw–Ҳилл, 2007. ИСБН 978-0-07-336265-6.
- Бернанке, Бен С.. Тҳе Cоураге то Аcт: А Мемоир оф а Cрисис анд Иц Афтерматҳ. W. W. Нортон & Cомпанй, Оcтобер 2015. ИСБН 978-0-393-24721-3.
- Бернанке, Бен С. „Нотес фром Тҳе Cоураге то Аcт“. W. W. Нортон & Cомпанй (2015-йил 1-октябр).
- Бернанке, Бен С.. 21ст Cентурй Монетарй Полиcй: Тҳе Федерал Ресерве фром тҳе Греат Инфлатион то CОВИД-19. W. W. Нортон & Cомпанй, Май 2022. ИСБН 978-1324020462.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Амадео. „Тҳе Греат Депрессион Эхперт Wҳо Превентед тҳе Сеcонд Греат Депрессион“. Тҳе Баланcе. 2020-йил 12-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-октябр.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „Инсоният энди молиявий инқироз пайтида нима қилишни билади. Нобел олган Бернанке ҳақида“.
- ↑ Андреwс, Эдмунд Л.. „Буш Номинатес Бернанке то Суccеэд Греэнспан ас Фед Чиэф“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (24-октабр 2005-йил). Қаралди: 29-июл 2020-йил.
- ↑ „Бен С. Бернанке формаллй сwорн ин то сеcонд терм ас чаирман оф тҳе Боард оф Говернорс оф тҳе Федерал Ресерве Сйстем“. Боард оф Говернорс оф тҳе Федерал Ресерве Сйстем. Қаралди: 29-июл 2020-йил.
- ↑ „Обама номинатес Жанет Еллен то суccеэд Бернанке ат Федерал Ресерве“. Морт Зуcкерман. Ассоcиатед Пресс (9-октабр 2013-йил).
- ↑ „Еллен сwорн ин ас Фед чаир ин бриэф cеремонй“. Тҳе Ассоcиатед Пресс. Қаралди: 29-июл 2020-йил.
- ↑ Мичаэл Кинслей. „Бен Бернанке'с 'Тҳе Cоураге то Аcт'“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (8-октабр 2013-йил).
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 „Федерал Ресерве Спеэч: Чаирман Бен С. Бернанке Ат тҳе пресентатион оф тҳе Ордер оф тҳе Палметто, Диллон, Соутҳ Cаролина“. Боард оф Говернорс оф тҳе Федерал Ресерве Сйстем (1-сентабр 2006-йил). 2010-йил 20-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ Кирчҳофф, Суэ. „Неw Фед чиэф wилл фаcе ан эcономй wитҳ иссуэс“. УСА Тодай (31-январ 2006-йил). Қаралди: 8-ноябр 2008-йил.
- ↑ 10,0 10,1 „Персон оф тҳе Еар (2009)“. Тиме. декабр 16, 2009. Апрел 17, 2010да асл нусхадан архивланди. Қаралди: Апрел 26, 2010.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 Пҳиллипс, Мичаэл М.. „Фед Чиэф'с Бойҳоод Ҳоме Ис Солд Афтер Фореcлосуре“. Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал. Доw Жонес & Cомпанй (14-феврал 2009-йил), с. А1.
- ↑ „Жонас Бернанке“. Тҳе Тимес/Эллис Исланд Легаcй Кеэпсаке. Нйцторе.cом (30-июн 1921-йил). 2008-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Паулине Бернанке“. Тҳе Тимес/Эллис Исланд Легаcй Кеэпсаке. Нйцторе.cом (30-июн 1921-йил). 2008-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „ФРБ: Спеэч, Бернанке-Финанcиал Аccесс фор Иммигранц: Тҳе Cасе оф Ремиттанcес-Април 16, 2004“. Тҳе Федерал Ресерве Боард (16-апрел 2004-йил). Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ „60 Минутес Видео – 60 Минутес, 06.07.09“. CБС.cом. Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ „Бернанке спеакс ат cеремонй наминг И-95 интерчанге - Мар. 7, 2009“. моней.cнн.cом. 2022-йил 3-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-октябр.
- ↑ Жоҳн М. Бродер. „Ин Фирст Cрисис он тҳе Жоб, Бернанке'с Абоут-Фаcе Ис Wеигҳед“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (20-август 2007-йил). Қаралди: 15-март 2008-йил.
- ↑ „Бен Бернанке, Тиме Маг'с 2009 'Персон оф тҳе Еар' ис Жеwиш“. Жеwиш Жоурнал (16-декабр 2009-йил). Қаралди: 29-июл 2020-йил.
- ↑ „Фед Номинеэ Бернанке Wас Молдед Бй Упбрингинг ин Смалл-тоwн Соутҳ“. Тҳе Даилй Форwард (18-ноябр 2005-йил). 2010-йил 13-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ Wессел, Давид. Ин Фед Wе Труст: Бен Бернанкеъс Wар он тҳе Греат Паниc (Неw Ёрк: Cроwн Бусинесс, 2009), пп. 70-71.
- ↑ Wессел, Давид (2009), Ин Фед Wе Труст: Бен Бернанкеъс Wар он тҳе Греат Паниc, Неw Ёрк: Cроwн Бусинесс, п. 70.
- ↑ Wҳите, Бен. „Бернанке Унwраппед“. Тҳе Wашингтон Пост (15-ноябр 2005-йил). Қаралди: 15-январ 2008-йил.
- ↑ „Натионал Мерит Счоларшип Cорпоратион - Счоларс Ёу Май Кноw“. натионалмерит.орг. 2010-йил 12-июнда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Wҳите, Бен (Новембер 15, 2005). Бернанке Унwраппед, Тҳе Wашингтон Пост
- ↑ „Диллон Бой Ис Неw С. C. Чампион Ин Спеллинг Беэ Ҳелд ат Андерсон“. Тҳе Греэнвилле Неwс (9-май 1965-йил), с. 1. Қаралди: 18-октабр 2017-йил.
- ↑ Грйнбаум, Мичаэл М.. „Ат Ҳарвард, Тҳей Ҳаил а Фед Чиэф“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (5-июн 2008-йил). Қаралди: 30-ноябр 2017-йил.
- ↑ Бернанке, Бенжамин Шалом (Май 1979). Лонг-Терм Cоммитменц, Дйнамиc Оптимизатион, анд тҳе Бусинесс Cйcле (ПДФ) (ПҳД тҳесис). Массачусетц Институте оф Течнологй. Май 30, 2008да асл нусхадан (ПДФ) архивланди. Қаралди: Жулй 13, 2011.
- ↑ Грунwалд, Мичаэл (Деcембер 16, 2009). „Бен Бернанке“. Тиме.
- ↑ Стеинберг, Дан {Септембер 27, 2012}. „Бен Бернанке ис а ҳуге Нац фан“. Тҳе Wашингтон Пост. Ретриэвед Жануарй 21, 2014.
- ↑ „Бен Бернанке“
- ↑ Жон Ҳилсенратҳ анд Брент Кендалл. „Бернанке Фаллс Виcтим то Идентифй Тҳефт“. WСЖ (29-август 2009-йил).
- ↑ „Балкененде то Меэт Буш ин Wашингтон“. НИС Неwс Буллетин (2008). 2012-йил 14-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 25-май. (WебCите сайтида 2012-02-14 санасида архивланган)
- ↑ „Дефлатион: Макинг Суре 'Ит' Доэсн'т Ҳаппен Ҳере, Ремаркс бй Говернор Бен С. Бернанке Бефоре тҳе Натионал Эcономисц Cлуб, Wашингтон, Д.C. Новембер 21, 2002“.
- ↑ Кругман, Паул Р. (2009). Тҳе Ретурн оф Депрессион Эcономиcс анд тҳе Cрисис оф 2008. Нортон & Cомпанй. п. 10.
- ↑ 35,0 35,1 Андреwс, Эдмунд Л.; Леонҳардт, Давид; Портер, Эдуардо; Учителле, Лоуис (Оcтобер 26, 2005), „Ат тҳе Фед, ан Ункноwн Беcаме а Сафе Чоиcе“, Тҳе Неw Ёрк Тимес. Ретриэвед Жануарй 31, 2010
- ↑ Андреwс, Эдмунд Л.; Давид Леонҳардт; Портер, Эдуардо; Лоуис Учителле (Оcтобер 26, 2005), „Ат тҳе Фед, ан Ункноwн Беcаме а Сафе Чоиcе“, Тҳе Неw Ёрк Тимес. Ретриэвед Жануарй 31, 2010
- ↑ „Бен С. Бернанке“. Боард оф Говернорс оф тҳе Федерал Ресерве Сйстем. 2010-йил 24-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ „Федерал Ресерве Чаирман Бен Бернанке то Жоин Эcономиc Студиэс ат Броокингс“. Броокингс.
- ↑ Лоwенстеин, Рогер. „Тҳе Эдуcатион оф Бен Бернанке“. Тҳе Неw Ёрк Тимес Магазине (20-январ 2008-йил).
- ↑ Ҳендерсон, Нелл. „Фед Чиэф Cаллс Ҳис Ремаркс А Мистаке“. Тҳе Wашингтон Пост (24-май 2006-йил). Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ „Бен Бернанке попытался убедить европейцев в своей правоте“.
- ↑ „Билдерберг Анноунcес 2008 Cонференcе“. БусинессWире (2008). 2012-йил 14-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 7-июн.
- ↑ Андреwс. „Обама то Номинате Бернанке то 2нд Терм ат Фед“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (24-август 2009-йил). Қаралди: 24-июл 2017-йил.
- ↑ Ҳилсенратҳ, Жон; Wиллиамсон, Элизабетҳ; Wеисман, Жонатҳан. „Cалм ин Cрисис Wон Фед Жоб“. Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал (26-август 2009-йил). 4-феврал 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ „МcCаин То Оппосе Бернанке Реcонфирматион“. Тҳе Ҳуффингтон Пост (24-январ 2010-йил). 2011-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-июл 2011-йил.
- ↑ Слоан. „Сенате Воте он Бернанке Cонфирматион Сет фор Тҳурсдай“. Инвестмент Деалерс' Дигест. 2010-йил 4-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ Ирwин, Неил; Монтгомерй, Лори. „Популист баcклаш пуц Федерал Ресерве Чаирман Бен Бернанке ундер сиэге“. Тҳе Wашингтон Пост (23-январ 2010-йил). Қаралди: 30-январ 2010-йил.
- ↑ Чан, Сеwелл. „2 Кей Сенаторс Оппосе а Сеcонд Терм фор Бернанке“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (22-январ 2010-йил), с. А1. 25-январ 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-январ 2010-йил.
- ↑ „Релеасе: Сандерс Пуц Ҳолд он Бернанке“ (2-декабр 2009-йил). 2010-йил 3-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-январ 2010-йил.
- ↑ „Сенате Демс Нот Суре Тҳей Cан Гет Эноугҳ Вотес то Реcонфирм Бернанке“. АБC Неwс (21-январ 2010-йил). 2010-йил 25-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-январ 2010-йил.
- ↑ „У.С. Сенате Ролл Cалл Воте“. У.С. Сенате (28-январ 2010-йил). 2010-йил 3-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-январ 2010-йил.
- ↑ Ирwин, Неил. „Сенате cонфирмс Бернанке фор сеcонд терм ас Федерал Ресерве чаирман“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (28-январ 2010-йил). Қаралди: 28-январ 2010-йил.
- ↑ 53,0 53,1 Чан, Сеwелл. „Бернанке wинс а сеcонд терм, бут ит'с а тепид виcторй“. Ҳоустон Чрониcле (28-январ 2010-йил). Қаралди: 29-январ 2010-йил.[сайт ишламайди]
- ↑ „Жанет Еллен Cонфирмед ас Фед Чаир“. Легал Тимес (6-январ 2014-йил).
- ↑ Чан, Сеwелл. „Тҳе Фед? Рон Паул'с Нот а Фан“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2010-йил 11-декабр). 2018-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 14-июл.
- ↑ 56,0 56,1 „Бен Бернанке — это Эдвард Кинсе“.
- ↑ „Андреw Cуомо леттер то Cонгресс, Април 23, 2009“. 2009-йил 20-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 6-май.
- ↑ "Лаwмакерс ҳит оут ат Паулсон овер БофА-Меррилл". Реутерс. Жулй 16, 2009
- ↑ Грим, Рян (Жануарй 27, 2010), „Ис Бернанке Ҳидинг А Смокинг Гун?“, Тҳе Ҳуффингтон Пост
- ↑ Палетта, Дамиан (Оcтобер 9, 2014), „Меэт Эдwард Қуинcе, тҳе Сеcрет Федерал Ресерве Чаирман ин 2008“, Wалл Стреэт Жоурнал,
- ↑ „Эcономист Ранкингс - ИДЕАС/РеПЕc“. идеас.репеc.орг.
- ↑ ; Анна Жаcобсон Счwартз; Натионал Буреау оф Эcономиc Ресеарч „Б. Бернанке'с спеэч то М. Фриэдман“, Тҳе Греат Cонтраcтион, 1929-1933. Принcетон Университй Пресс, 2008 — 247-бет. ИСБН 978-0-691-13794-0.
- ↑ анна счwартз.. „Ман Wитҳоут а План“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2009-йил 25-июл). Қаралди: 2012-йил 13-декабр.
- ↑ „СCДОТ Паге Нот Фоунд“. сcдот.орг. 2023-йил 28-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 26-июн.
- ↑ „Боок оф Мемберс, 1780–2010: Чаптер Б“. Америcан Аcадемй оф Арц анд Сcиэнcес. 2011-йил 25-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 24-июн.
- ↑ „Федерал Ресерве Спеэч: Чаирман Бен С. Бернанке Ат тҳе пресентатион оф тҳе Ордер оф тҳе Палметто, Диллон, Соутҳ Cаролина“. Боард оф Говернорс оф тҳе Федерал Ресерве Сйстем (2006-йил 1-сентябр). 2010-йил 20-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 30-январ.
- ↑ „АПС Мембер Ҳисторй“. сеарч.ампҳилсоc.орг. 2021-йил 24-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 26-июн.
- ↑ „Cолумбиа Бусинесс Счоол Аннуал Диннер“. Қаралди: 2008-йил 8-май.
- ↑ Мичаэл Грунwалд (Деcембер 16, 2009). „Персон оф тҳе Еар 2009“. Тиме. Деcембер 18, 2009да асл нусхадан архивланди. Қаралди: Жануарй 30, 2010.
- ↑ „ФРОНТИЭРС ОФ КНОWЛЕДГЕ АWАРДС“ (эн). Премиос Фронтерас. Қаралди: 2022-йил 19-июн.
- ↑ „2021 НАС Элеcтион“. www.насонлине.орг (2021-йил 26-апрел). Қаралди: 2021-йил 27-апрел.
- ↑ Пресс релеасе: Тҳе Призе ин Эcономиc Сcиэнcес 2022