Bin Saloh masjidi sahifasining manbasini koʻrish

{{Masjid
 |Oʻzbekcha nomi        = Bin Saloh masjidi
 |Asl nomi   = {{lang-ar|مسجد بن صلاح}}
 |Tasvir             = Ben Salah Mosque.jpg
 |Tasvir imzosi     = 
 |Tasvir kengligi      = 
 |Mamlakat                  = Marokash
 |Hudud turi             = 
 |Hudud                  = 
 |Joylashuv nomi = shahar
 |Shahar = Marokash (shahar){{!}}Marokash
 |Koordinatalar ={{coord|31|37|46.56|N|7|58|57.25|W|type:landmark_region:MA|display=inline, title}}
 |Joylashuvi =
 |Manzil                   = 
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec = 
  |region     =   
  |CoordScale = 
 |Maqomi                  = 
 |Maktab yoʻnalishi          = sunniy
 |IDB                     = 
 |Mulkdor             = 
 |Masjid turi              = Jomeʼ-Masjid
 |Meʼmoriy uslub     = Marokash meʼmorchiligi
 |Loyiha muallifi           = 
 |Meʼmor              = 
 |Binokor               = 
 |Binokorlik tashabbuschisi = 
 |Homiylar          = 
 |Asosiy sana           = XIV asr
 |Qurila boshladi    = 
 |Qurilib bitkazildi = 
 |Imom                    = 
 |Holati               = amaldagi
 |Umumiy maydoni           = 
 |Oʻlchami                 = 
 |Bino maydoni       = 
 |Hajmi             = 
 |Gumbazlar soni      = 
 |Balandligi                  = 
 |Gumbaz balandligi           = 
 |Gumbaz yoʻgʻonligi          = 
 |Minoralar soni    = 1 ta
 |Minoralar balandligi         = 
 |Qurilish materiali                = 
 |Tarovih                 = +
 |Saharlik va iftor           = +
 |Kutubxona              = 
 |Madrasa                 = 
 |Sayt                    = 
 |Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} --> 
}}
'''Bin Saloh masjidi''' yoki '''Bin Soleh masjidi''' ({{Lang-ar|مسجد بن صلاح}}) — XIV asrga oid [[Masjid|masjid]] boʻlib, [[Marokash]]dagi [[Marokash (shahar)|Marokash]] shahrining tarixiy [[Madina (ichki shahar)|madina]]sida joylashgan. U Marokashdagi yirik va saqlanib qolgan yagona [[Mariniylar davlati|Mariniy]]lar davri yodgorligi boʻlib, nafis [[Minora|minora]]si bilan mashhur.

== Tarixiy maʼlumotlari ==
[[File:Mosquée Ben Salah, minaret B335222103 02 FP7952859 (cropped).jpg|left|thumb|XX asr boshlarida minoraning koʻrinishi]]
Masjidning bunyod etilishi va qurilishi tafsilotlari toʻliq aniqlashtirilmagan. Yodgorlikdagi yozuvda minora qurilishi 1321-yil avgust oyida boshlanganligi aytiladi, ammo bunyodkor homiy zikr etilmaydi. Tarixchi Ibn al-Muvakkiyt qurilishni sulton [[Abu-l-Hasan Ali I|Abu al-Hasan]] ({{hukmronlik|1331|1348}}) bilan bogʻlaydi, biroq ziddiyatli tarzda, qurilish sanasi sifatida 1318–1319-yillarni keltiradi<ref name=":0" />. Tarixchi Gaston Deverdun esa 1318 va 1321-yillar oraligʻidagi qurilish xronologiyasi eng mantiqli degan xulosaga keladi, bu esa masjid [[Mariniylar davlati|Mariniy]]lar sultoni [[Abu Said Usmon]] ({{hukmronlik|1310|1331}}) hukmronligi davrida barpo etilganini anglatadi. Asosiy yozuvda hech bir sulton nomi tilga olinmaganligi bois, Deverdun qurilish ehtimol shaxsiy homiy tomonidan moliyalashtirilganini ham taʼkidlaydi<ref name=":0">{{Cite book|title=Marrakech: Des origines à 1912|last=Deverdun|first=Gaston|publisher=Éditions Techniques Nord-Africaines|year=1959|location=Rabat|pages=318–320}}</ref>.

Masjid oʻz nomini unga bagʻishlangan mahalliy avliyo, Muhammad bin Saloh (yoki Ibn Solih) nomidan olgan boʻlib, bino uning qabri atrofida qurilgan. Biroq bu shaxs haqida juda oz maʼlumot saqlangan; rivoyatlarga koʻra, u oddiy, ammo oldindan koʻra olish isteʼdodiga ega boʻlgan qassob boʻlgan<ref name=":0" />.

Masjid yonida taxminan 1669–1671-yillarda [[Alaviy]] sultoni [[Muloy Rashid]] tomonidan madrasa qurilgan<ref name=":1">{{Cite web|last=|first=|date=|title=Medersa Ben Saleh|url=http://www.medersa-bensaleh.org/Medersa_Ben_Saleh_Projet.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012134616/http://medersa-bensaleh.org/Medersa_Ben_Saleh_Projet.pdf |archive-date=2013-10-12 |access-date=January 29, 2021|website=medersa-bensaleh.org|publisher=Association Internationale pour la Sauvegarde de la Medersa Ben Saleh dans la Medina de Marrakech}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=Patrimoine : Un musée islamique dans l'ancienne Medersa Ben Saleh de Marrakech|url=https://aujourdhui.ma/culture/patrimoine-un-musee-islamique-dans-lancienne-medersa-ben-saleh-de-marrakech-97216|access-date=2021-01-29|website=Aujourd'hui le Maroc|language=fr-FR}}</ref>. 2012-yilga kelib, madrasa binosini shaharning diniy merosiga oid buyumlar, masalan, ''[[Minbar|minbar]]''lar va qoʻlyozmalar namoyish etiladigan muzeyga aylantirish rejalari mavjud edi<ref>{{Cite journal|last=|first=|date=March 2019|title=Le quartier ibn Yūsuf|url=https://www.academia.edu/39197821|journal=Bulletin du patrimoine de Marrakech et de sa région|publisher=Musée de Mouassine|volume=|pages=58–59|via=}}</ref><ref>{{Cite web|title=Medersa Ben Saleh|url=https://www.madein.city/marrakech/fr/places/medersa-ben-saleh-23845/|access-date=2021-01-29|website=www.madein.city|language=fr|archive-date=2021-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210203094857/https://www.madein.city/marrakech/fr/places/medersa-ben-saleh-23845/|url-status=dead}}</ref><ref name=":2" />.

== Meʼmorchiligi ==
[[File:Ben Salah Mosque minaret.jpg|thumb|Minoraning gʻarbiy jabhasi, oʻrama ravoqlar va ''[[sebka]]'' naqshlari koʻrinib turibdi|alt=]]

Asrlar davomida bir qancha taʼmirlarga qaramay, masjid asl holatini saqlab qolgan. Ichki qismida toʻrtburchak shaklli, eni keng, ammo chuqurligi uncha katta boʻlmagan [[Sahn|sahn]] (hovli) mavjud boʻlib, u atrofini oʻrab turgan [[Arkada|ravoqlar]] bilan oʻralgan va markazida kichik hovuz yoki favvora joylashgan. Sahndan keyin asosiy ibodat zali joylashgan boʻlib, u toʻqqizta yoʻlak hosil qiluvchi ikki qator ravoqlar bilan bezaklangan. Umumiy reja keng tarqalgan „T“ tipiga mansub: yaʼni [[Mehrob|mehrob]]ga (namoz yoʻnalishini bildiruvchi qism) eltuvchi ravoqli yoʻlak yonidagi boshqa yoʻlaklarga qaraganda kengroq. Ibodat zalining sharqiy va gʻarbiy chekkalaridagi eng chekka yoʻlaklar qisqartirilgan boʻlib, shimol tomonga qadar choʻzilmaydi; bu holat bunday turdagi masjidlarda kam uchraydigan kichik oʻziga xoslikdir (bunga istisno sifatida faqat Chellahdagi boshqa bir Mariniylar masjidi koʻrsatiladi)<ref name=":0" />.

== Yana qarang ==
{{Stack|{{Portal|Marokash|Islom}}}}
* [[Marokashda Islom]]
* [[Marokashdagi masjidlar roʻyxati]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons category-inline}}
{{mosque-stub}}

{{DEFAULTSORT:Bin Saloh masjidi}}
{{Tashqi_havolalar}}
[[Turkum:Marokashdagi masjidlar]]
[[Turkum:14-asr masjidlari]]