Bioaugmentatsiya
Биоаугментация — биоремедиациянинг бир тури бўлиб, одатда шаҳар оқова сувларини тозалашда фаол лой биореакторларини қайта ишга тушириш учун қўлланилади[1]. Сотувда мавжуд бўлган аксарият културалар таркибида барча зарурий микроорганизмлар (Б. личениформис, Б. тҳурингиэнсис, П. полймйха, Б. стеаротҳермопҳилус, Пениcиллиумсп., Аспергиллус сп., Флавобаcтериум, Артҳробаcтер, Псеудомонас, Стрептомйcес, Саcчаромйcес, ҳ.к.) мавжуд. Фаол лой тизимлари, одатда, биологик парчаланадиган органик моддаларни парчалаш хусусиятига эга бўлган бактериялар, содда ҳайвонлар (протозоа), нематодалар, ротиферлар ва замбуруғлар каби микроорганизмларга асосланади. Биоаугментациядан фойдаланиш кўплаб ижобий натижаларга олиб келади, жумладан, моддаларнинг парчаланиш жараёни самарадорлиги ва тезлигининг ошиши ҳамда муайян ҳудуддаги токсик зарраларнинг камайиши шулар жумласидан[2].
Кейс тадқиқотлари
Оқова сувларни тозалашдан ташқари, биоаугментация ҳозирча кенг кўламли амалиётдан кўра кўпроқ назарий-истиқболли йўналиш бўлиб қолмоқда.
Тупроқ ремедиасияси
Биоаугментация ифлосланган тупроқларни зарарсизлантириш учун таклиф қилинган. Хусусан, у хлоруглеродлар (масалан, кимёвий тозалаш корхоналаридан чиқувчи) ва углеводородлар (масалан, ёқилғи қуйиш шохобчаларидан чиқувчи) билан ишлашда қўлланилади[3]. Биоаугментация одатда электрон донорлари қўшилиши (биостимуляция) билан бирга амалга оширилади; бу ер ости сувларида биоаугментация културасидаги дехлорловчи микроорганизмларнинг ўсиши учун қулай геокимёвий шароитларни яратишга хизмат қилади[4].
Кокс чиқиндилари
Биоаугментация кокс чиқиндиларини тозалашда ҳам қўлланилади. Хитойда кўмир асосий энергия манбаи бўлиб, у ифлослантирган сувлар таркибида аммиак, тиоцианат, феноллар ҳамда моно-, полисиклик ва турли гетеросиклик бирикмалар каби зарарли моддалар мавжуд[5].
Нефт маҳсулотларидан тозалаш
Нефт саноатида нефт конларининг бурғулаш чуқурларини тозалаш катта муаммо ҳисобланади ва баъзан умумий нефт углеводородлари (ТПҲ) даражаси билан ўлчанади. Айрим бактериялар томонидан полисиклик ароматик углеводородларнинг метаболизмга учраши бу борада потенсиал ечим бўлиши мумкин, аммо бу соҳада силжиш суст кечмоқда[6][7].
Муваффақияцизликлар ва потенсиал ечимлар
Биоаугментация жараёнида камчиликлар кузатилган кўплаб ҳолатлар мавжуд, жумладан, нотўғри организмлардан фойдаланиш шулар жумласидан Атроф-муҳитда биоаугментацияни қўллашда йиртқичлик (бошқа организмлар томонидан еб қўйилиши), маҳаллий ва киритилган бактериялар ўртасидаги озуқавий рақобат, етарсиз инокуляция (микроорганизм киритиш) ҳамда катта ҳажмдаги инокуляциялар туфайли экологик мувозанатнинг бузилиши каби муаммолар юзага келиши мумкин[8]. Ушбу муаммоларнинг ҳар бири турли усуллар ёрдамида ҳал қилиниши мумкин. Йиртқичликнинг олдини бактерияларнинг юқори бошланғич дозалари ёки инокуляциядан олдин иссиқлик билан ишлов бериш орқали олиш мумкин, озуқавий рақобат масаласи эса биостимуляция ёрдамида ҳал қилинади[9]. Етарсиз инокуляцияларни такрорий ёки доимий инокуляциялар ёрдамида тузатиш мумкин, катта ҳажмдаги инокуляциялар эса бактерияларнинг қатъий назорат қилинадиган дозалари орқали мувозанатланади.
Масалан, баъзида киритилган бактериялар тупроқдаги парчаланиш жараёнини кучайтира олмайди ёки лаборатория миқёсида муваффақияциз бўлган синовлар катта миқёсда муваффақият қозониши мумкин[10]. Ушбу муаммоларнинг аксарияти биоаугментация самарадорлигини баҳолашда микроб экологияси масалалари ҳисобга олинмагани сабабли келиб чиққан[11]. Микробларнинг улар киритиладиган жамоатдаги шароитларга бардош бериш қобилиятини ҳисобга олиш жуда муҳимдир[12]. Муваффақияциз якунланган кўплаб ҳолатларда микробларнинг фақат бирикмаларни парчалаш қобилиятига эътибор берилиб, уларнинг мавжуд жамоалардаги яшовчанлиги ва натижада юзага келадиган рақобатбардошлик даражаси инобатга олинмаган. Шунинг учун ифлослантирувчи моддаларни парчаловчи штаммларни танлашдан аввал ҳудуддаги мавжуд микроб жамоаларини аниқлаш мақсадга мувофиқ[13].
Манбалар
- ↑ Ҳерреро, М; Стуcкей, Д.C. (2015). "Биоаугментатион анд иц апплиcатион ин wастеwатер треатмент: А ревиэw". Чемоспҳере 140: 119–128. дои:10.1016/ж.чемоспҳере.2014.10.033. ПМИД 25454204.
- ↑ Ҳубан, C. М. [Бетз-Деарборн Инc., анд Р. Д. [Сйброн Чемиcалс Плоwман, „Биоаугментатион: Пут Миcробес то Wорк.“ Чемиcал Энгинеэринг 104.3", (1997): н. паг. Принт.
- ↑ Вогел, Тимотҳй М. (1996). "Биоаугментатион ас а соил биоремедиатион аппроач". Cуррент Опинион ин Биотечнологй 7 (3): 311–316. дои:10.1016/с0958-1669(96)80036-х. ПМИД 8785436.
- ↑ Мажор, Д.W., М.Л. МcМастер, Э.Э. Cох, Э.А. Эдwардс, С.М. Дwоратзек, Э.Р. Ҳендриcксон, М.Г. Старр, Ж.А. Пайне, анд Л.W. Буонамиcи (2002). "Фиэлд Демонстратион оф Суccессфул Биоаугментатион то Ачиэве Дечлоринатион оф Тетрачлороэтҳене то Этҳене". Энвиронментал Сcиэнcе анд Течнологй 36 (23): 5106–5116. дои:10.1021/эс0255711. ПМИД 12523427.
- ↑ Жианлонг Wанг (2002). "Биоаугментатион ас а тоол то энҳанcе тҳе ремовал оф рефраcторй cомпоунд ин cоке плант wастеwатер". Проcесс Биочемистрй 38 (5): 777–781. дои:10.1016/С0032-9592(02)00227-3. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_проcесс-биочемистрй_2002-12-31_38_5/паге/776.
- ↑ Фанелли, Алех „Биоаугментатион“. Соил Биоремедиатион (2016). 2020-йил 19-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 26-декабр.
- ↑ Барбер, Т. П., „Биоаугментатион фор тҳе треатмент оф оилфиэлд дриллинг wасте.“, ПеннWелл Cонференcес анд Эхҳибитионс, Ҳоустон, ТХ (Унитед Статес), 1997
- ↑ "Биоаугментатион оф сеқуэнcинг батч реаcторс фор биологиcал пҳоспҳорус ремовал: cомпаративе рРНА сеқуэнcе аналйсис анд ҳйбридизатион wитҳ олигонуcлеотиде пробес". Wатер Сcиэнcе анд Течнологй 37 (4–5): 469–473. 1998. дои:10.1016/С0273-1223(98)00148-6. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_wатер-сcиэнcе-анд-течнологй_1998_37_4-5/паге/469.
- ↑ Рапер, Э; Степҳенсон, Т; Андерсон, Д.Р. (2018). "Индустриал Wастеwатер Треатмент тҳроугҳ Биоаугментатион". Проcесс Сафетй анд Энвиронментал Протеcтион 118: 178–187. дои:10.1016/ж.псеп.2018.06.035. ҳттп://дспаcе.либ.cранфиэлд.аc.ук/ҳандле/1826/13610.
- ↑ "Реасонс фор поссибле фаилуре оф иноcулатион то энҳанcе биодеградатион". Аппл Энвирон Миcробиол 50 (4): 977–83. 1985. дои:10.1128/АЭМ.50.4.977-983.1985. ПМИД 4083891. ПМC 291779. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_апплиэд-анд-энвиронментал-миcробиологй_1985-10_50_4/паге/976.
- ↑ "Биоаугментатион фор энҳанcинг биологиcал wастеwатер треатмент". Биотечнол. Адв. 10 (4): 549–59. 1992. дои:10.1016/0734-9750(92)91452-к. ПМИД 14543705. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_биотечнологй-адванcес_1992-12_10_4/паге/548.
- ↑ "Эcологиcал энгинеэринг оф биоаугментатион фром сиде-стреам нитрифиcатион". Wатер Сcиэнcе анд Течнологй 57 (12): 1927–1933. 2008. дои:10.1016/С0273-1223(98)00148-6. ПМИД 18587180.
- ↑ Тҳомпсон Иан П. (2005). "Биоаугментатион фор биоремедиатион: тҳе чалленге оф страин селеcтион". Энвиронментал Миcробиологй 7 (7): 909–915. дои:10.1111/ж.1462-2920.2005.00804.х. ПМИД 15946288.