Birinchi Torun bitimi sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Peace of Torun 1411.jpg|thumb]]
'''Birinchi Torun bitimi''' – bir tomondan [[Tevton ordeni]], boshqa tomondan [[Polsha qirolligi]] va [[Buyuk Litva knyazligi]] oʻrtasida [[1411-yil]]ning [[1-fevral]]ida Torun (nemischadan – „Torn“) shahrida tuzilgan [[tinchlik]] bitimi.

== Tavsif ==
Hujjat 570×496+45 [[Millimetr|mm]] oʻlchamdagi [[pergament]] varagʻida [[Lotin tili|lotin tilida]]. Litva Buyuk knyazi Vitovtning muhri pergament tasmasidagi [[Diametr|diametri 50 mm boʻlgan]] qizil [[Vitovt|mumdagi]] [[Mum|bosma]]. Muhrlarsiz oʻnta pergament tasmasi<ref name="Описание">''Janusz Grabowski''. [http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb,Pierwszy_Pokoj_Torunski_zawarty_dnia_1_II_1411_roku, gid,110025,cid,2339.htm?body=desc Opisanie dogovora] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20080316222908/http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb,Pierwszy_Pokoj_Torunski_zawarty_dnia_1_II_1411_roku,gid,110025,cid,2339.htm?body=desc |date=2008-03-16 }} // Polska.pl {{ref-pl}}</ref>.

== Bitim shartlari ==
* Polsha Qirolligi [[Prussiya]] yerlarida urush qonuni bilan bosib olingan barcha qal’alarni magistr va Ordenga qaytardi. Polsha qoʻshinlari ham u yerdan olib chiqildi.
* Polsha qiroli janglarda asirga olingan magistr va Ordenning barcha odamlarini ozod qildi.
* Magistr va orden Polsha qiroliga va uning qirolligiga uch muddatda 100 ming tiyin qop Praga tangasini toʻlashlari kerak edi.
* Jemaytiya [[Buyuk Litva knyazligi]]da qoldi, lekin Polsha qiroli [[Yagaylo|Vladislav]] va Buyuk Litva knyazi Aleksandr Vitovt vafotidan soʻng, u Prussiya magistri va Salibchilar ordeniga<ref>{{Книга|автор='''Длугош Я'''.|заглавие=Грюнвальдская битва|ссылка=http://www.vostlit.info/Texts/rus5/Dlugos/frametext6.htm|ответственный=Пер. Г. А. Стратановского|место=М.|издательство=АН СССР|год=1962|страницы=154—155}}</ref> qaytarib berilishi kerak edi.

== Maʼnosi ==
Urushdagi yoʻqotishlari va ittifoqchilarining imkoniyatlarini hisobga olgan holda, tinchlik shartlari orden uchun nisbatan yumshoq edi. Shunga qaramay, Buyuk Urush natijasida Boltiqboʻyida asosiy harbiy-siyosiy kuch sifatida oʻz rolini yoʻqotgan [[Tevton ordeni|Tevton ordenining]] ekspansiyasi toʻxtatildi.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{Refbegin|2}}
* Codex epistolaris saeculi decimi quinti, t. 2, wyd. A. Lewicki, Kraków 1891, nr 35;
* Lites ac res gestae inter Polonos Ordinemque Cruciferorum, ed. altera, t. 2, Posnaniae 1892, nr 65, s. 457—461;
* ''Weise E.'', Die Staatsverträge des Deutschen Ordens in Preussen im 15. Jahrhundert, t. 1 (1398-1437), Königsberg 1939, nr 83, s. 85.
* ''Biskup M.'', Labuda G., Dzieje zakonu krzyżackiego w Prusach, Gdańsk 1986;
* ''Biskup M.'', Wojny Polski z zakonem krzyżackim (1308-1521), Gdańsk 1993;
* ''Gąsiorowski A.'', Formularz dokumentów traktatowych polsko-krzyżackich z XIV-XV w wieku, „Archeion“, t. 46, 1978, s. 171—184;
* ''Krzyżaniakowa J.'', Kancelaria królewska Władysława Jagiełły, Poznań 1972;
* ''Kuczyński S. M.'', Pierwszy pokój toruński (1 lutego 1411), „Zapiski Historyczne“, t. 20, 1955, nr 1-4, s. 139—165;
* ''Kuczyński S. M.'', Wielka Wojna z zakonem krzyżackim 1409-1411, Warszawa 1980 (wyd. IV);
* ''Sułkowska-Kurasiowa I.'', Dokumenty królewskie i ich funkcja w państwie polskim za Andegawenów i pierwszych Jagiellonów 1370-1444, Warszawa 1977.
* ''Barbashev A. I.'' Tornskiy mir (1411 g.) // Jurnal Ministerstva Narodnago Prosveщeniya. – Shestoe desyatiletie. – CCLXXII. – S-Pb. 1890. S. 80—105.
* {{Citation|first=Eric|last=Christiansen|title=The Northern Crusades|publisher=Penguin Books|year=1997|edition=2nd|isbn=0-14-026653-4}}
* {{Citation|first=Norman|last=Davies|title=God's Playground. A History of Poland. The Origins to 1795|volume=I|edition=Revised|publisher=Oxford University Press|year=2005|isbn=978-0-19-925339-5}}
* {{Citation|first=Zenonas|last=Ivinskis|title=Lietuvos istorija iki Vytauto Didžiojo mirties|year=1978|location=Rome|publisher=Lietuvių katalikų mokslo akademija|id=79346776|language=lt}}
* {{Citation|first=Markian|last=Pelech|title=W sprawie okupu za jeńców krzyżackich z Wielkiej Wojny (1409–1411)|year=1987|journal=Zapiski Historyczne|volume=2|issue=52|url=http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb,Zobowiazanie_rycerza_krzyzackiego_do_zaplacenia_wykupu_z_niewoli_polskiej_z_dnia_20_XII_1410_roku,gid,110012,cid,1918.htm?body=desc|language=pl|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928220335/http://dziedzictwo.polska.pl/katalog/skarb,Zobowiazanie_rycerza_krzyzackiego_do_zaplacenia_wykupu_z_niewoli_polskiej_z_dnia_20_XII_1410_roku,gid,110012,cid,1918.htm?body=desc|archivedate=28-sentabr 2011-yil}}
* {{Citation|first=Daniel|last=Stone|title=The Polish-Lithuanian state, 1386–1795|url=https://books.google.com/books?id=LFgB_l4SdHAC&pg=PA17|publisher=University of Washington Press|year=2001|isbn=978-0-295-98093-5}}
* {{Citation|first=Stephen|last=Turnbull|title=Tannenberg 1410: Disaster for the Teutonic Knights|year=2003|location=London|publisher=Osprey Publishing|series=Campaign Series|volume=122|isbn=978-1-84176-561-7}}
* {{Citation|first=William|last=Urban|title=Tannenberg and After: Lithuania, Poland and the Teutonic Order in Search of Immortality|publisher=Lithuanian Research and Studies Center|location=Chicago|year=2003|edition=Revised|isbn=0-929700-25-2}}
{{Refend}}

== Havolalar ==
* [http://www.turystyka.torun.pl/index.php?strona=231&jezyk=1&back=1#pierwszy Perviy Torunskiy mir] // Torunski Serwis Turidtyczny {{ref-pl}}


{{chala}}