Birinchi Torun bitimi
Qiyofa

Биринчи Торун битими – бир томондан Тевтон ордени, бошқа томондан Полша қироллиги ва Буюк Литва князлиги ўртасида 1411-йилнинг 1-февралида Торун (немисчадан – „Торн“) шаҳрида тузилган тинчлик битими.
Тавсиф
Ҳужжат 570×496+45 мм ўлчамдаги пергамент варағида лотин тилида. Литва Буюк князи Витовтнинг муҳри пергамент тасмасидаги диаметри 50 мм бўлган қизил мумдаги босма. Муҳрларсиз ўнта пергамент тасмаси[1].
Битим шартлари
- Полша Қироллиги Пруссия ерларида уруш қонуни билан босиб олинган барча қал’аларни магистр ва Орденга қайтарди. Полша қўшинлари ҳам у ердан олиб чиқилди.
- Полша қироли жангларда асирга олинган магистр ва Орденнинг барча одамларини озод қилди.
- Магистр ва орден Полша қиролига ва унинг қироллигига уч муддатда 100 минг тийин қоп Прага тангасини тўлашлари керак эди.
- Жемайтия Буюк Литва князлигида қолди, лекин Полша қироли Владислав ва Буюк Литва князи Александр Витовт вафотидан сўнг, у Пруссия магистри ва Салибчилар орденига[2] қайтариб берилиши керак эди.
Маъноси
Урушдаги йўқотишлари ва иттифоқчиларининг имкониятларини ҳисобга олган ҳолда, тинчлик шартлари орден учун нисбатан юмшоқ эди. Шунга қарамай, Буюк Уруш натижасида Болтиқбўйида асосий ҳарбий-сиёсий куч сифатида ўз ролини йўқотган Тевтон орденининг экспансияси тўхтатилди.
Манбалар
- ↑ Жанусз Грабоwски. гид,110025,cид,2339.ҳтм?бодй=десc Описаниэ договора (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-03-16 санасида архивланган) // Полска.пл (пол.)
- ↑ Длугош Я.. Грюнвальдская битва. М.: АН СССР, 1962 — 154—155-бет.
Адабиётлар
- Cодех эпистоларис саэcули деcими қуинти, т. 2, wйд. А. Леwиcки, Кракów 1891, нр 35;
- Литес аc рес гестаэ интер Полонос Ординемқуэ Cруcиферорум, эд. алтера, т. 2, Поснаниаэ 1892, нр 65, с. 457—461;
- Wеисе Э., Диэ Стаацвертрäге дес Деуцчен Орденс ин Преуссен им 15. Жаҳрҳундерт, т. 1 (1398-1437), Кöнигсберг 1939, нр 83, с. 85.
- Бискуп М., Лабуда Г., Дзиэже закону крзйżаcкиэго w Прусач, Гдаńск 1986;
- Бискуп М., Wожнй Полски з законем крзйżаcким (1308-1521), Гдаńск 1993;
- Гąсиороwски А., Формуларз документów трактатоwйч полско-крзйżаcкич з ХИВ-ХВ w wиэку, „Арчеион“, т. 46, 1978, с. 171—184;
- Крзйżаниакоwа Ж., Канcелариа крóлеwска Włадйсłаwа Жагиэłłй, Познаń 1972;
- Куcзйńски С. М., Пиэрwсзй покóж торуńски (1 лутего 1411), „Записки Ҳисторйcзне“, т. 20, 1955, нр 1-4, с. 139—165;
- Куcзйńски С. М., Wиэлка Wожна з законем крзйżаcким 1409-1411, Wарсзаwа 1980 (wйд. ИВ);
- Суłкоwска-Курасиоwа И., Документй крóлеwскиэ и ич функcжа w паńстwиэ полским за Андегаwенów и пиэрwсзйч Жагиэллонów 1370-1444, Wарсзаwа 1977.
- Барбашев А. И. Торнский мир (1411 г.) // Журнал Министерства Народнаго Просвещэния. – Шестоэ десятилетиэ. – CCЛХХИИ. – С-Пб. 1890. С. 80—105.
- Чристиансен, Эриc (1997), Тҳе Нортҳерн Cрусадес (2нд-нашр), Пенгуин Боокс, ИСБН 0-14-026653-4
- Давиэс, Норман (2005), Год'с Плайгроунд. А Ҳисторй оф Поланд. Тҳе Оригинс то 1795, И-жилд (Ревисед-нашр), Охфорд Университй Пресс, ИСБН 978-0-19-925339-5
- Ивинскис, Зенонас (1978), Лиэтувос историжа ики Вйтауто Дидžиожо миртиэс (литва), Роме: Лиэтувиų каталикų моксло академижа, 79346776
- Пелеч, Маркиан (1987), „W спраwиэ окупу за жеńców крзйżаcкич з Wиэлкиэж Wожнй (1409–1411)“, Записки Ҳисторйcзне (полякча), 2 (52), 28-сентабр 2011-йилда асл нусхадан архивланди
{{cитатион}}: Ункноwн параметер|деадурл=игноред (|урл-статус=суггестед) (ёрдам)CС1 маинт: дате формат () - Стоне, Даниэл (2001), Тҳе Полиш-Литҳуаниан стате, 1386–1795, Университй оф Wашингтон Пресс, ИСБН 978-0-295-98093-5
- Турнбулл, Степҳен (2003), Танненберг 1410: Дисастер фор тҳе Теутониc Книгҳц, Cампаигн Сериэс, 122-жилд, Лондон: Оспрей Публишинг, ИСБН 978-1-84176-561-7
- Урбан, Wиллиам (2003), Танненберг анд Афтер: Литҳуаниа, Поланд анд тҳе Теутониc Ордер ин Сеарч оф Имморталитй (Ревисед-нашр), Чиcаго: Литҳуаниан Ресеарч анд Студиэс Cентер, ИСБН 0-929700-25-2
Ҳаволалар
- Первий Торунский мир // Торунски Серwис Туридтйcзнй (пол.)
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |