Bitlis
Битлис (арманча: Բաղեշ Багҳеш/Пагҳеш;[1] курдча: Бидлîс;[2] усмонли туркча: بتليس) — Туркия жануби-шарқидаги шаҳар ва Битлис вилоятининг маркази ҳисобланади. Шаҳар ер сатҳидан 1545 метр баландликда жойлашган, Ван кўлидан 15-км узоқликда, Дажланинг ирмоғи бўлган Битлис дарёсининг тик қиррали водийсида. Маҳаллий иқтисодиёт асосан қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига, жумладан мева, дон ва тамакига асосланган. Саноат анча чекланган бўлиб, асосан терига ишлов бериш, тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқариш, шунингдек, ипак мато тўқиш ва материалларни бўяш билан шуғулланишади. Битлис бошқа шаҳар марказлари билан марказий йўл орқали боғланган, жумладан Ван кўлидаги Татван, 25 км шимоли-шарқда ва Муш (Муш) шаҳарлари 100 км шимоли-ғарбда ва Диярбакир, 200 км ғарбда жойлашган. Битлиснинг иқлими қаттиқ бўлиши кўпроқ кузатилади, қиши узоқ ва кучли қор ёғади. Ёз фасли иссиқ, кўпинча нам. 2019-йил март ойидаги маҳаллий сайловлардан бери Битлис шаҳар ҳокими Несруллоҳ Танглай ҳисобланади[3].
Битлис | |
|---|---|
| тр: Битлис | |
| Скйлине оф Битлис | |
| Мамлакат | Туркия |
| {{{минтақа_тури}}} | Кичик Осиё |
| Иқлим тури | Континентал, қуруқ |
| Расмий тил(лар)и | Турк |
| Аҳолиси (2009) |
388 700 |
| Зичлиги | 46,2 киши/км2 |
| Миллий таркиб | Турклар |
| Вақт минтақаси | УТC+3 |
| Телефон коди | +90 434 |
| Почта индекс(лар)и | 13000–13999 |
| Автомобил коди | ТР-13 |
Тарихи
Қадимги ва ўрта асрларда
Амирлик
-
Бедлис замонавий ко'риниши
-
Битлис қал'аси (Битлис Калеси)
-
Улу Cами матнли ёзуви
-
Битлис Шерефие масжиди
-
Иҳасие Шарафҳан Медресеси турбаларнинг ко'риниши -
Битлис тумани ко'риниши
Демографияси
Энcйcлопæдиа Британниcа 11тҳ Эдитион 1911-йилдаги маълумотларга кўра, шаҳарда 35 мингдан ошиқ киши бўлиб, 12 минг арманлар, қолганлари курдлар ҳисобланган[4].
Иқлими
Битлис қуруқ-ёз нам континентал иқлимга эга (Кöппен иқлим таснифи: Дса ёки Треwартҳа иқлим таснифи: Дcа). Битлис иссиқ, қуруқ ёз ва совуқ, жуда қорли қишли табиатга эга.
Таниқли шахслари
- Бад ибн Дўстак (ваф. 991), курд қабила бошлиғи
- Аракел Пагҳишеци (1380-1454) арман мусиқачиси, гимнолог
- Ованнес Пагишеци (1678-1741) Константинополнинг 49-чи арман патриархи
- Вардан Пагҳишеци (???-1705) арман хронографи
- Вардан Пагишеци (ХВИ аср) арман ўрта аср ёритувчиси
Қардош шаҳарлар — қардош шаҳарлар
Битлис билан эгизак:
|
Манбалар
- ↑ Ҳакобян, Тадевос. {{{титле}}} (ҳй). Ереван: "Ҳаястан" Публишинг, 1987 — 98-бет.
- ↑ Адем Авcıкıран. Кüртçэ Анамнез Анамнеза би Курманcî (тр, ку), 2009 — 55-бет. Қаралди: 2019-йил 17-декабр (2020-йил 6-июнда асл нусхадан архивланган).
- ↑ „Битлис Сеçим Сонуçларı - 31 Март 2019 Ерел Сеçимлери“. www.сабаҳ.cом.тр. Қаралди: 2020-йил 9-апрел.
- ↑
Маунселл, Франcис Ричард (1911) "Битлис" ин Чишолм, Ҳугҳ Энcйcлопæдиа Британниcа 4 (11чи нашри) Cамбридге Университй Пресс п. 13