Параллел матн ( битехт ) - бу биртилдаги матн бо'либ, унинг бошқа тилга таржимаси "Параллел матнни то'г'ирлаш" - параллел матннинг ҳар иккала ярмида мос келадиган жумлаларни аниқлашга айтилади. Параллел матнларнингтта асосий то'пламлари "параллел сирт" деб номланади (энг. параллел cорпора ). Жумлалар даражасидаги корпуснинг параллел мослашуви лингвистик тадқиқотларнинг турли жиҳатлари учун зарурий шарт ҳисобланади. Таржима жараёнида жумлаларни ажратиш, бирлаштириш, ўчириш, киритиш ёки тартибни ўзгартириш мумкин. Натижада, мослашиш ко'пинча қийин вазифага айланиб кетади.

Битматн

Таржима тадқиқотлари соҳасида “битматн” тегишли матннинг манба ва мақсадли тил версияларидан ташкил топган бирлаштирилган ҳужжатдир. Битматнлар матннинг асл нусхасини ва унинг таржимасини автоматик равишда текислаш имконини берувчи "алигнмент тоолс" ( алигнмент тоол ) ёки "битехт тоолс" ( битехт тоол ) деб номланган махсус компютер дастурлари ёрдамида яратилади. Бундай дастурлар, қоида тариқасида, ҳар бир жумла учун иккита матнга (асл ва таржима) мос келади. Биттекстлар то'плами "битматн ма'лумотлар базаси" ёки "икки тилли корпус" деб аталади ва мос ёзувлар сифатида ва то'г'ри комбинацияларни топиш учун ишлатилиши мумкин.

Биттекст г'ояси Браян Харрисга тегишли бо'либ, у ушбу концепция бо'йича биринчи марта 1988 йилда тадқиқот ёзган ва кейинчалик Монреал университети (Университé де Монтрéал) бир гуруҳ олимлари томонидан РАЛИ ( Речерче апплиқуéэ эн лингуистиқуэ информатиқуэ ) томонидан ишлаб чиқилган. ёки Ҳисоблаш тилшунослигида амалий тадқиқотлар). Гуруҳ табиий матнни қайта ишлашни о'рганувчи дастурчилар ва тилшунослардан иборат эди. Битехт концепциясининг таниқли тарг'иботчилари - Пер Исабелле ва Клод Бéдард.

Эслатмалар

"Биттекст" г'ояси таржима хотираси тушунчаси билан жуда ко'п умумийликка эга. Уларнинг асосий фарқи шундаки, таржима хотираси матн сегментлари (мос келадиган жумлалар) асл контекстга алоқадор бўлмаган тарзда жойлаштирилган, я’ни гапларнинг асл кетма-кетлиги йўқолган ма’лумотлар базасидир. Биттекст жумлаларнинг асл кетма-кетлигини сақлаб қолади. Турли хил автоматлаштирилган таржима тизимлари о'ртасида таржима хотираси ма'лумотлар базаларини алмашиш учун стандарт формат ТМХ форматидир (ЛИСА (Маҳаллийлаштириш Индустриэс Ассоциацияси) томонидан нашр этилган ХМЛ луг'ати). ТМХ гапларнинг асл тартибини сақлашга имкон беради.

Битматнлар автоматлаштирилган дастурлар учун эмас, балки мутахассис таржимонлар маслаҳати учун мос ёзувлар воситаси сифатида яратилган. Шунинг учун, таржима хотирасининг бузилишига олиб келиши мумкин бо'лган кичик ҳизалама хатолари ёки ноаниқликлари улар учун муҳим эмас.

Яна қаранг

Эслатмалар

Адабиёт

  • Ушакова Т.. Читаем параллельные тексты (Подробное описание методики чтения параллельных текстов). 

Интернетда Параллел Корпора

Параллел матнларни текислаш учун дастурлар

  • ҳуналигн - бу алоҳида со'зларнинг таржималари статистикасини ҳисобга оладиган, аммо ишончли ишлаши учун этарлича катта корпусни талаб қиладиган то'лиқ автоматик восита.
  • Традос Wиналигн
  • Wордфаст воситалари - МС Wорд макрослари то'плами сифатида амалга оширилади, Wордфаст дастуридан фарқли о'лароқ, таржима хотираси сифатида ишлайди, текислаш воситалари (ППни то'лдириш учун) бепул мавжуд.
  • АББЙЙ Алигнер - бу параллел матнларни автоматик равишда текислаш имконини берувчи шахсий компютер дастури.

Ҳужжатлар