Boboyi Poradoʻz maqbarasi

Бобойи Порадўз мақбараси
Муқобил номлари	Бобойи Порадўз мақбараси
Умумий маълумот
Мақоми	Тарихий обида
Тури	мақбара
Шаҳар	Бухоро
Мамлакат	Ўзбекистон
Қурилиши бошланган	ХИХ аср
Техник ҳолати
Материал	пишган ғишт, ёғоч, ганч

Бобойи Порадўз мақбараси — Бухородаги меъморий ёдгорлик. Мақбара ХИХ асрда бунёд этилган бўлиб, Саллохона дарвозаси ташқарисида жойлашган. Ҳозирги кунда мақбара Бухоро шаҳрининг Ибн Сино номли кутубхонасидан ўтиб жойлашган. Мақбара Ўзбекистон моддий ва маданий меъросининг кўчмас мулк обектлари миллий рўйхатига киритилган.

Тарихи

Мақбара олим ва шайх Ҳазрат Бобойи Порадўз (ямоқ тикувчи) қабри устига қурилган. Бобойи Порадўз (842—925) йилларда яшаб, 83 ёш умр кўрган. Унинг касби ямоқчилик ва этикдўзлик бўлган. шунинг учун у этикдўзларнинг пири ҳам ҳисобланади. Мазкур мақбарада Бобойи Порадўздан ташқари кўплаб кишиларнинг қабри мавжуд бўлган. Мақбара кириш қисми қайта таъмирланган. Мақбаранинг ён томонида туғ бўлиб, авлиё қабри жойлашганлигини билдиради. Ёдгорлик кириш қисми пештоқи нақш билан безатилган ва мақбара эшиги янги қўйилган. Мақбара усти кичик ва катта гумбазлардан иборат. Мақбара ичкарисида мармардан сағана бўлиб, икки томонида зиёратчиларга қулайлик бўлиши учун ўриндиқлар қўйилган. Мақбара ичкарисида меҳроб ҳам мавжуд. Садриддин Салим Бухорийнинг фикрига кўра, совет йилларида мақбарани бузиш учун келган трактор ўчиб, ҳайдовчи ўлиб қолган. Шу сабабли мақбара бузилмай қолган. Мазкур зиёҳатгоҳга этикдўз, тикувчи, маҳсидўз ва бошқа касб эгалари келиб зиёрат қиладилар. Ўзбекистон мустақилликка эришганидан сўнг мазкур мақбара тадбиркор Абдулғафур Мирзоев ташаббуси билан таъмирланган.

Меъморчилиги

Бобойи Порадўз мақбараси Ўрта Осиё меъморчилиги услубида бунёд этилган. Мақбара пишиқ ғишт, ёғоч, тош ва ганчдан қурилган. Ҳозирги кунда мақбара сақланиб қолинган.

Ривоят

Ривоятларга кўра, Бобойи Порадўз ётган мозордаги тупроқ захм касалликларига ва турли жароҳатларга даво бўлар экан.

Адабиётлар

Илмий адабиётлар

• Садриддин Салим Бухорий. Бухўронинг табаррук зиёратгоҳлари. Бухоро: Дурдона нашриёти, 2012 — 291-бет. 
• Муҳсинов И, Муҳсинова М. Гўзалликнинг боқий умри (Бухоро обидалари тарихидан лавҳалар), Бухоро, 2011 — 36-бет.