Ziyosfera

Bodinbo oroli

Klayd sohil boʻyidan Bodinbo orolining koʻrinishi

Bodinbo oroli – Estuariydagi eski parom toʻxtash joyi yaqinida, Klayd daryosining quyilish qismidagi kichik orol[1]. Damba yoki oqimni boshqaruvchi toʻgʻon qurilmasidan oldin, qoyali Bodinbo oroli shu hududda daryoning muhim topografik xususiyati boʻlib, ayniqsa qorongʻuda, tumanli ob-havoda, suv toshqini paytida va kuchli shamollarda kemalar, xususan yelkanli kemalar uchun xavf tugʻdirardi. Ordnance Survey xaritalarida orol nomi Bottombow Island shaklida transliteratsiya qilingan[2]. Shuningdek, yaqin atrofdagi oʻrmonzor plantatsiya hududida bu nomning boshqa yozilishi — Boden Boo shakli qoʻllanadi[3][4].

Klayd daryosidagi orollar

Bodinbo orolidan koʻrinayotgan toʻgʻon.

Klayd daryosidagi orollar – faqat suv pasayganida koʻrinadigan qum yoki loy qatlamlari emas, balki haqiqiy orollar boʻlib, ular Glazgo tomonga yuqoriga qarab quyidagi tartibda joylashgan: Inchgreen (Grinokda)[5], Bodinbo, Newshot, Ron, Sand Inch, King’s Inch, Buck Inch, White Inch va Water Inch[6].

Bundan tashqari, Green Inch yoki Milton oroli Dumbarton yaqinidagi qadimiy Dumbuck Ford hududida joylashgan. Colinʼs oroli Kart daryosining Klaydga qoʻshiladigan joyida joylashgan.

„Inch“ nomi shotlandcha boʻlib, gaelik tilidagi „Innis“ (orol) soʻzidan kelib chiqqan[7]. Shotlandchada „Ron“ soʻzi doʻlana yoki yovvoyi atirgul butalarining qalin oʻrmonini, past boʻyli va zich oʻsgan daraxtlarni anglatadi[8]. „Shot“ yoki uning boshqa shakllari qadimda yer maydonini boʻlish uchun ishlatiladigan oʻlchov birligi yoki boʻrtib chiqqan yer maydoni, yarim orol maʼnosini anglatgan[9]. „Shot“ shuningdek, baliq ovlash toʻrlari tashlangan joyni va losos baliqchiligida daryoning toʻr tashlanadigan qismini ham ifodalagan[9]. Orolda ichki koʻlmak boʻylab qurilgan baliq ovlash toʻgʻonining qoldiqlari mavjud boʻlishi mumkin[10].

Bodinbo oroli

Oroldan koʻrinayotgan eski Erskine parom yoʻlagi va koʻprik.

„Bodinbo“ nomi ilk bor XVII-asr boshlarida Timothy Pontning xaritasida qayd etilgan[11]. Keyinchalik u Joan Blaeuning 1662-yilda nashr etilgan Præfectura Renfroana va Levinia Vicecomitatus xaritalarida ham uchraydi; bu xaritalar Pontning ishlariga asoslangan edi. Orolning bu xaritalarga kiritilishi va nomlanishiga sabab, uning kema qatnovi uchun xavfli joy sifatida ahamiyatli boʻlgani boʻlishi mumkin[12]. John Ainsliening 1800-yilgi xaritasida daryo oqimidagi yoy shaklidagi yoki elliptik orol tasvirlangan[13]. Bu orol taxminan 1857-yilda qurilgan oʻquv toʻgʻonidan oldingi holatni aks ettiradi[14]. Mazkur toʻgʻon daryo kengligini kamaytirish, suv oqimining daryo oʻzanini yuvish kuchini oshirish, natijada daryoni chuqurlashtirish va loyqa bosishini kamaytirish maqsadida barpo etilgan. Erskine paromi bu davrga kelib ishlashni boshlagan, lekin dastlab u oqim boʻylab biroz pastroqda joylashgan Donald’s Quaydan ishga tushirilgan. Ushbu hududdagi Klayd daryosining eski qirgʻogʻi Klayd qirgʻoq soʻqmogʻiga yaqin joylashgan boʻlib, daraxtlar bilan oʻralgan.

Jeyms Uottning 1736-yildagi Klayd daryosi boʻyicha tadqiqoti.

Daryo nomi shotlandcha boʻlishi mumkin, chunki „Bod“ va „Bo“ soʻzlari choʻkkan qoyani yoki qirgʻoqdagi kichik, past joylashgan toshlarni anglatadi[8]. Orol dastlab oʻquv toʻgʻoni orqasidagi hudud loyqa bosishidan oldin yoysimon shaklda boʻlgan[15].

OS Nomlar kitobi „Bottombow“ nomini tasdiqlash uchun „Property Plan Robinsonʼs Chart of R. [River] Clyde. Hugh Paton. Ferry House“ni manba sifatida koʻrsatadi[13]. Orolning yuzasi 0,31 gektar deb berilgan va suv sathining eng yuqori nuqtasidan maksimal balandligi taxminan 3 metrni tashkil etadi[16].

Baʼzi xaritalarda „Erskine bandargohi“ deb belgilangan, bu esa chalkashliklarga olib kelgan, chunki oʻquv toʻgʻoni, orol va eski daryo oʻzani baʼzan notoʻgʻri ravishda port va pristanlar deb talqin qilingan[2].

Manbalar

  1. ↑ „OS 25 inch map 1892-1949, with Bing opacity slider“. National Library of Scotland. Ordnance Survey. 2012-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 12-oktyabr.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Geograph“. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.
  3. ↑ John Moore. The Clyde. Mapping the River. Brlinn, 2017 — 197-bet. 
  4. ↑ „Forestry Commission“. 2018-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.
  5. ↑ „Admiralty Charts of Scotland, River Clyde, from Greenock to Dumbarton“. National Library of Scotland Maps (1850). 2020-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 9-avgust.
  6. ↑ „Gazetteer of Scotland - Parish of Inchinnan“. Qaraldi: 2018-yil 22-iyul.
  7. ↑ „Timothy Pont's map No.33“. 2018-yil 5-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.
  8. ↑ 8,0 8,1 „Dictionary of Scots“. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Dictionary of Scots“. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.
  10. ↑ „A Wildlife Walk Along the Erskine Shore“. 2024-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.
  11. ↑ „Bodinbo“. Pont Maps of Scotland, ca. 1583-1614 - Pont Placenames Search. National Library of Scotland. Qaraldi: 2018-yil 5-iyul.[sayt ishlamaydi]
  12. ↑ „Bodinbo“. Blaeu Atlas of Scotland, 1654 - Place Names search. National Library of Scotland. 2023-yil 6-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 5-iyul.
  13. ↑ 13,0 13,1 „OS Name Book“. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.
  14. ↑ „John Ainslie, Map of the County of Renfrew“. Other County Maps. National Library of Scotland. 2020-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 5-iyul.
  15. ↑ „Joan Blaeu's map“. 2024-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.
  16. ↑ „25 Inch mile. 1892-1914“. 2012-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 4-iyul.

Adabiyotlar

Havolalar

  • [1] Video footage of Bodinbo Island
Vikiomborda „Bodinbo oroli“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 



"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Bodinbo_oroli" dan olindi