Boloria polaris sahifasining manbasini koʻrish

{{Short description|Kapalak turi}}
{{Avtomatik taksonquti
| nomi = Boloria polaris
| tasvir = Polaris fritillary (Boloria polaris).jpg
| izoh = 
| olam = [[Hayvonlar]]
| tip = [[Bo‘g‘imoyoqlilar]]
| sinf = [[Hasharotlar]]
| infrasinf = 
| turkum = [[Tangachaqanotlilar]]
| oila = Nymphalidae
| urugʻ = Boloria
| binar_nomi = Boloria polaris
| muallif = [[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]], 1828
| sinonimlari =
}}

'''''Boloria polaris''''' ('''Polaris fritillariyasi''') — [[Nymphalidae]] oilasiga mansub [[kapalak]] turi. U eng shimoliy [[Skandinaviya]]da, [[Shimoliy Amerika]]da (shimoli-sharqiy [[Alyaska]] va shimoliy [[Kanada]]da) hamda [[Grenlandiya]]da uchraydi. Shuningdek, shimoli-sharqiy [[Rossiya]]da va [[Palearktika]] boʻylab to [[Chukotka avtonom okrugi|Chukotka]]gacha tarqalgan. U Kanadadagi [[Elsmir (orol)|Elsmir oroli]]da topilgan bor-yoʻgʻi oltita kapalak turidan biridir.

== Tavsifi ==
[[Qanotlar kengligi]] 32–38&nbsp;mm ni tashkil qiladi. A. polaris Bsd. (71e). Oldingi turga (''[[Boloria freija|freija]]'') oʻxshash, ammo oʻzgaruvchanroq boʻlib, orqa qanotning pastki tomoni turli xil ranglarda, oldingi qanotning ustki qismidagi qora oʻrta tasmasi qalin, toʻq qora va proksimal tomondan chuqur buralgan. Chekka qismida muntazam submarginal dogʻlar qatori joylashgan. Oldingi qanotning pastki qismi xuddi ustki qismidagidek deyarli aniq qora rang bilan belgilangan, lekin biroz ochroq. Orqa qanot pastki qismining asosiy maydonida marvarid rang belgilari mavjud va markaziy qismni chekkadan ajratib turuvchi tor tasmada kumushrang tishchalar bor. — [[Norvegiya]], [[Finlyandiya]], [[Laplandiya]]da iyul va avgust oylarida uchraydi. Kapalak joylashuviga qarab iyundan avgustgacha uchadi<ref>{{kitob manbasi|author=[[Adalbert Seitz|Seitz. A.]]|title=Die Großschmetterlinge des palaearktischen Faunengebietes, Die palaearktischen Tagfalter|volume=1|year=1909|pages=379}}</ref>.

== Biologiyasi ==
Ushbu tur ikki yillik rivojlanish sikli bilan xarakterlanadi. Kapalaklarning uchish davri iyun oxiri va iyul oyining oʻrtalariga toʻgʻri keladi. Togʻ tundrasida yashovchi kapalaklar odatda toshloq joylar yaqinida boʻlishadi. Oʻtloqli tundrada ular koʻpincha astragal (''[[Astragalus]]''), yovvoyi rozmarin (''[[Ledum]]'') va driada (''[[Dryas (plant)|Dryas]]'') bilan oziqlanadi. Urgʻochilari tuxumlarni qurt oziqlanadigan oʻsimliklarga yakka yoki 20 tagacha tuxumdan iborat guruhlar shaklida qoʻyadi. Tuxum bosqichi ikki haftadan sal koʻproq davom etadi. Qurtlari gullar va barglar bilan oziqlanadi. Ular toshlar yoki yoʻsinlar ostida ikki marta qishlaydi: tuxumdan chiqqandan soʻng va toʻrtinchi yosh davrida. Birinchi qishlashdan oldin qurtlar oziqlanmaydi. Qurtlar oziqlanadigan oʻsimliklarga quyidagilar kiradi: ''[[Dryas octopetala]]'', '''[[Vaccínium myrtíllus]]''', ''[[Vaccínium uliginósum]]'' va ''[[Vaccinium]]'' sp<ref>{{kitob manbasi|author=Львовский А. Л., Моргун Д. В.|title=Булавоусые чешуекрылые Восточной Европы|location=М.|publisher=Т-во научных изданий КМК|year=2007|pages=103|isbn=978-5-87317-362-4}}</ref>.

== Kenja turlari ==
Quyidagi kenja turlari tan olingan:
* ''Boloria polaris erda'' (markaziy va sharqiy [[Sibir]])
* ''Boloria polaris kurentzovi'' ([[Chukotka avtonom okrugi]] va [[Sibir]]dagi [[Vrangel oroli]])
* ''Boloria polaris polaris'' (shimoliy [[Skandinaviya]], [[Grenlandiya]] va [[Shimoliy Amerika]])

== Etimologiyasi ==
Polaris (lotinchadan) — subarktika.

== Manbalar ==
{{Reflist}}

== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20110608012059/http://nlbif.eti.uva.nl/bis/vlinders.php?menuentry=soorten&id=230%23 Yevropa kapalaklari]
* [https://web.archive.org/web/20080613125725/http://www.butterfliesandmoths.org/species?l=1699 Shimoliy Amerika kapalaklari va tungi kapalaklari]
* [http://www.cbif.gc.ca/spp_pages/butterflies/species/PolarisFritillary_e.php Kanada kapalaklari]
* [http://www.nagypal.net/norge/bpolaris.htm Norvegiya kapalaklari]

{{Taxonbar|from=Q2290202}}

[[Turkum:Boloria]]
[[Turkum:Yevropa kapalaklari]]
[[Turkum:Osiyo kapalaklari]]
[[Turkum:Shimoliy Amerika kapalaklari]]
[[Turkum:Arktika hasharotlari]]
[[Turkum:1828-yilda tavsiflangan kapalaklar]]
[[Turkum:Jean Baptiste Boisduval tomonidan nomlangan taksonlar]]
[[Turkum:Kanada tangachaqanotlilari]]
[[Turkum:AQSh tangachaqanotlilari]]