Борис Рафаилович Рубаненко (1910-йил 29-август, Самара – 1985-йил 6-май, Москва) – совет, рус меъмори, ўқитувчи. СССР халқ архитектори (1980). СССР Давлат мукофоти лауреати (1973)[1].

Борис Рафаилович Рубаненко
Таваллуди 29-август 1910-йил
Самара, Россия империяси
Вафоти 6-май 1985-йил(1985-05-06)
(74 ёшда)
Москва, Россия
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР
Касби архитектор
Иш жойлари Москва, Ленинград, Набережне Челни, Минск
Таълими Санкт-Петербург давлат архитектура ва қурилиш университети
Мукофотлари

Ҳаёти

Борис Рубаненко 1910-йил 29-августда Самара шаҳрида яҳудий оиласида туғилган.

1927—1931-йилларда у Ленинград қурилиш муҳандислари институтида А.С.Николский ва А.А.Оля билан, 1932—1934-йилларда Ленинград рассомлик, ҳайкалтарошлик ва архитектура институтида таҳсил олди, у ерда В.Фреич, В.Г.Гелко ва С.С.Серафимов каби таниқли усталардан дарс олди.

1930-йилда илк ижодий амалиёти бошланди. У қамал қилинган Ленинградда (1941—1942) камуфляж ва уйларнинг тикланишига раҳбарлик қилган.

1943-йилда Ленинград қамали тугагач, у Москвага кўчиб ўтди. СССР Халқ Комиссарлари Совети ҳузуридаги Архитектура ишлари қўмитаси раисининг ўринбосари (1943—1944) лавозимида фаолият юритди.

Урушдан кейин бир вақтнинг ўзида меъмор ва шаҳарсозлик бўйича ишлаган, унинг раҳбарлигида дарҳол режалаштириш лойиҳаси ва шаҳарларни ривожланиш лойиҳаси яратилган.

1949—1950-йилларда шаҳар қурилиш вазирлигининг турар-жой ва жамоат бинолари бошқармаси бошлиғи. 1950—1955-йилларда СССР Вазирлар Советининг Қурилиш ишлари бўйича Давлат қўмитаси аъзоси бўлган.

1963—1985-йилларда Москвадаги экспериментал уй-жойларни лойиҳалаш бўйича марказий институтнинг директори (ЦНИИЭП турар-жойлари) бўлган.

1960—1980-йилларда СССРда бир қатор йирик шаҳарсозлик лойиҳаларида иштирок этган. Архитекторнинг аксарият асарлари ҳамкорликда яратилган.

Амалий лойиҳалаш ва шу билан бирга оммавий саноат уй-жойларининг назарий муаммолари билан шуғулланган меъмор оммавий уй-жой қурилишида биринчи даражали мутахассисга айланди. Унинг раҳбарлигида намунавий уй-жой муаммоларига бағишланган бир қанча қимматли тўплам ва монографиялар нашр этилди.

1939—1941-йилларда Ленинград қурилиш муҳандислари институтида дарс берган. 1954-йилдан ўқитувчи, 1970-йилдан Москва архитектура институти профессори бўлган. 1967-йилда архитектура фанлари доктори бўлган.

СССР Бадиий академиясининг ҳақиқий аъзоси (1979). СССР Архитектура академиясининг мухбир аъзоси (1943—1955), СССР Қурилиш ва архитектура академияси ҳақиқий аъзоси (1956—1963).

1939-йилдан КПСС(б) аъзоси.

1985-йил 6-майда Москвада вафот этган.

Мукофотлар

  • РСФСРда хизмат кўрсатган меъмор (1969)
  • Қозоғистон ССРда хизмат кўрсатган меъмор (1970)
  • СССР халқ архитектори (1980)
  • СССР Давлат мукофоти (1973)
  • СССР Вазирлар Кенгаши мукофоти (1971)
  • Ленин ордени
  • Меҳнат Қизил Байроқ ордени (1958)
  • Октябр инқилоби ордени

Лойиҳалари

  • Ленинградда
    • 1933—1934-йиллар – Электросила заводининг турар-жой мажмуаси (Г.А.Симонов билан биргаликда)
    • 1932—1937-йиллар – Лесной проспектидаги ва Стачек проспектидаги уйлари (1934).
    • 1936—1941-йиллар – Малая Охтадаги турар-жой майдони.
    • 1939-йил – Ленинграднинг Вйборг туманидаги турар-жой мажмуаси (Т.Д.Каценеленбоген ва бошқалар билан биргаликда)
    • 1939-йил – Невский проспектидаги мактаб (Ленинград).
    • 1942-1943 йиллар – мудофаа линияларини қуришда ишлаган ва Ленинграддаги биноларнинг камуфляжини назорат қилган.
  • Бошқа шаҳарларда
    • 1947-йил – Минскдаги Стансия майдонини режалаштириш ва ривожлантириш лойиҳаси (А.Т.Голубовский ва А.Р.Корабелников билан биргаликда).
    • 1951-йил – Олмаотадаги Қозоғистон ҳукумати уйини реконструкция қилиш (1930-йилларда у Г. А. Симонов билан биргаликда қурилган).
    • 1961—1964-йиллар – Внуково аэропортидан Москвага киришни белгиловчи Тропарево турар-жой майдони лойиҳаси.
    • 1961—1973-йиллар – Толятти шаҳрининг янги қисми лойиҳаси (Марказий шаҳарсозлик илмий-тадқиқот институти директори Э.И.Кутирев билан биргаликда)[2].
    • 1966—1967-йилларда Тошкент шаҳрида чорак режалаштириш лойиҳасини бошқарган .
    • 1969-йилдан бошлаб у Набережне Челни шаҳрини ривожлантириш лойиҳаси ва Бош режасини ишлаб чиқди[3].

Манбалар

  1. ↑ „Рубаненко Борис Рафаилович, Рубеж Славы, Рубинштейн“. www.мос80.cом. 2023-йил 31-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-октабр 2023-йил.
  2. ↑ „Борис Рафаилович Рубаненко - биография“. www.артчиве.ру. 2023-йил 31-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-октабр 2023-йил.
  3. ↑ „Прогулочное кольцо с «парящей» пешеходной улицей: каким Рубаненко рисовал центр Челнов и что получилось“. www.бусинесс-газета.ру. Қаралди: 28-октабр 2023-йил.