Kalla (biologiya): Versiyalar orasidagi farq
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Maʼnolari|Kalla (maʼnolari)}} | |||
[[Fayl:Leonardo da vinci, Study on the proportions of head and eyes.jpg|thumb|215x215px|[[Leonardo da Vinci|Leonardo da Vinchi]] tomonidan chizilgan]] | |||
'''Kalla''', bosh — [[odam]] [[gavda]]sining yuqori va [[hayvonlar]] gavdasining oldingi qismi; pastki [[jagʻ]]ning ostki cheti va koʻtariluvchi tarmogʻi, soʻrgʻichsimon oʻsiquchi, ensa [[suyak|suyagi]]ning koʻndalang joylashgan gʻadir-budir va tashqi doʻmbogʻi bilan [[boʻyin]] sohasida ajralgan. Kallada [[nerv sistemasi]]ning oliy boʻlimi, baʼzi sezuv aʼzolari, shuningdek, [[ovqat hazm qilish]] va [[nafas]] sistemasining oldingi boʻlimlari joylashgan. Odam va yuksak hayvonlar Kalla si [[Kalla suyagi|kalla suyagidan]] iborat boʻlib, u [[miya]] va yuz qismlaridan tashkil topgan. Unda [[hayot]]iy muhim hamda murakkab ([[inson]]da [[tafakkur]]) vazifalarni bajaradigan bosh miya oʻrnashgan. Kallada [[muvozanat]] aʼzolari, [[endokrin bezlar]] (qarang [[Ichki sekretsiya]]) — [[gipofiz]], [[epifiz]], shuningdek, [[sezgi organlari|sezgi]], [[hid bilish aʼzolari|hid biluv]], [[koʻrish organlari|koʻruv]], [[eshitish aʼzolari|eshituv aʼzolari]], ovqat hazm qilish sistemasining boshlanish qismi — [[ogʻiz boʻshligʻi]] ([[soʻlak bezlari]], [[chaynash]] apparati), yuqori nafas yoʻllari, [[burun]] boʻshligʻi, [[ovoz boylami|ovoz boylamlari]] va b. joylashgan. Bu aʼzolarning Kallada [[boʻlish]]i odamning tarixiy [[rivojlanish]]i bilan bogʻliq. Odamning bosh miyasi juda yaxshi [[taraqqiyot|taraqqiy]] etganligi, odam ikki [[oyoq]]da turib, gavdasini tik tutadigan boʻlgani, qoʻl mehnat aʼzosiga aylanganligi bois Kalla oʻziga xos [[anatomiya|anatomik]] [[xususiyat]]larni [[kasb]] etgan (qarangKilla suyagi).<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> | |||
== Yana qarang == | |||
* [[Kalla suyagi]] | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
[[Turkum:Anatomiya]] | |||
{{chala}} | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Kalla, bosh — odam gavdasining yuqori va hayvonlar gavdasining oldingi qismi; pastki jagʻning ostki cheti va koʻtariluvchi tarmogʻi, soʻrgʻichsimon oʻsiquchi, ensa suyagining koʻndalang joylashgan gʻadir-budir va tashqi doʻmbogʻi bilan boʻyin sohasida ajralgan. Kallada nerv sistemasining oliy boʻlimi, baʼzi sezuv aʼzolari, shuningdek, ovqat hazm qilish va nafas sistemasining oldingi boʻlimlari joylashgan. Odam va yuksak hayvonlar Kalla si kalla suyagidan iborat boʻlib, u miya va yuz qismlaridan tashkil topgan. Unda hayotiy muhim hamda murakkab (insonda tafakkur) vazifalarni bajaradigan bosh miya oʻrnashgan. Kallada muvozanat aʼzolari, endokrin bezlar (qarang Ichki sekretsiya) — gipofiz, epifiz, shuningdek, sezgi, hid biluv, koʻruv, eshituv aʼzolari, ovqat hazm qilish sistemasining boshlanish qismi — ogʻiz boʻshligʻi (soʻlak bezlari, chaynash apparati), yuqori nafas yoʻllari, burun boʻshligʻi, ovoz boylamlari va b. joylashgan. Bu aʼzolarning Kallada boʻlishi odamning tarixiy rivojlanishi bilan bogʻliq. Odamning bosh miyasi juda yaxshi taraqqiy etganligi, odam ikki oyoqda turib, gavdasini tik tutadigan boʻlgani, qoʻl mehnat aʼzosiga aylanganligi bois Kalla oʻziga xos anatomik xususiyatlarni kasb etgan (qarangKilla suyagi).[1]
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]
 | Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |