Boysungʻur: Versiyalar orasidagi farq
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | ||
{{Maʼnolari|Boysungʻur (maʼnolari)}} | |||
'''Boysungʻur''', '''Boysunqur''' yoki '''Boysunqar''' ([[16-sentabr]] [[1397-yil]], [[Hirot]] — [[20-dekabr]] [[1433-yil]]) — [[temuriylar|temuriy]] [[shahzoda]]. | |||
[[Shohrux Mirzo]] bilan [[Gavharshod begim|Gavharshodbegim]]ning oʻgʻli. Boysungʻur [[1414]] yil [[Mozandaron]], [[Astrobod]] va [[Jurjon]] [[viloyat]]lari [[hokim]]i, [[1416]]—[[1420|20]] yillarda esa [[ota]]si Shohruxning [[vazir]]i boʻlgan. [[Eron Ozarbayjoni]] (1420) va Astrobod ([[1431]]) hokimi. Ogʻir dardga chalinib 36 [[yosh]]ida [[vafot]] etgan. | |||
Boysungʻur [[insonparvarlik|insonparvar]], adolatpesha, [[ilm]] va [[adab]] ahliga muruvvatli hukmdor boʻlish bilan birga, oʻzi ham [[gʻazal]]lar bitgan, [[xattotlik]] va [[naqqoshlik]] [[sanʼat]]ini mukammal egallagan. U Hirotda noyob [[qoʻlyozma]]lar jamlangan juda boy [[kutubxona]] tashkil qilgan, unda 40 dan ortiq xattot [[moʻgʻullar istilosi]] davrida yoʻq qilingan qoʻlyozmalarning boʻlak [[nusxa]]larini topib, ulardan nusxalar koʻchirish yoki yaroqsiz holga kelganlarini tiklash bilan mashgʻul boʻlgan. Hirotdagi [[Gavharshod begim meʼmoriy majmuasi|Gavharshodbegim masjidi]] [[bezak]]lari va. [[kitoba]]larini shaxsan Boysungʻurning oʻzi bajarganligi [[tarixiy manbalar]]da qayd etilgan. Uning rahbarligi va bevosita ishtirokida [[Firdavsiy|Abulqosim Firdavsiy]] „[[Shohnoma]]“sining [[tanqid]]iy matni tuzilgan (1425—26). Unga Boysungʻurning oʻzi soʻz boshi yozgan. „Shohnoma“ ning bu nusxasi „Shohnomai Boysungʻuriy“ deb atalgan ([[rasm]]lar bilan [[bezash sanʼati|bezatilgan]] mazkur qoʻlyozma [[Tehron]] [[muzey]]ida saqlanadi). Shuningdek Boysungʻur [[jahon]] [[sanʼat tarixi|sanʼati tarixi]]da muhim oʻrin tutgan [[Hirot miniatyura maktabi]]ta [[asos]] solgan. Bu maktab [[vakillik|vakillari]] tomonidan koʻchirilgan [[asar]]larning koʻpchiligi [[Istanbul]] kutubxonalarida saqlanadi<ref>"{{PAGENAME}}" ''[[OʻzME]]''. [http://n.ziyouz.com/books/uzbekiston_milliy_ensiklopediyasi/Oʻzbekiston%20Milliy%20Ensiklopediyasi%20-%20B%20harfi.pdf B-harfi]{{Deadlink|date=may 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>. | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
{{OʻzME}} | |||
{{bio-stub}} | |||
[[Turkum:Kishilar]] | |||
[[Turkum:Temuriylar]] | |||
[[Turkum:Tarixiy shaxslar]] | |||
[[Turkum:1397-yilda tugʻilganlar]] | |||
[[Turkum:1433-yilda vafot etganlar]] | |||
[[Turkum:Hirot kishilari]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Boysungʻur, Boysunqur yoki Boysunqar (16-sentabr 1397-yil, Hirot — 20-dekabr 1433-yil) — temuriy shahzoda.
Shohrux Mirzo bilan Gavharshodbegimning oʻgʻli. Boysungʻur 1414 yil Mozandaron, Astrobod va Jurjon viloyatlari hokimi, 1416—20 yillarda esa otasi Shohruxning vaziri boʻlgan. Eron Ozarbayjoni (1420) va Astrobod (1431) hokimi. Ogʻir dardga chalinib 36 yoshida vafot etgan.
Boysungʻur insonparvar, adolatpesha, ilm va adab ahliga muruvvatli hukmdor boʻlish bilan birga, oʻzi ham gʻazallar bitgan, xattotlik va naqqoshlik sanʼatini mukammal egallagan. U Hirotda noyob qoʻlyozmalar jamlangan juda boy kutubxona tashkil qilgan, unda 40 dan ortiq xattot moʻgʻullar istilosi davrida yoʻq qilingan qoʻlyozmalarning boʻlak nusxalarini topib, ulardan nusxalar koʻchirish yoki yaroqsiz holga kelganlarini tiklash bilan mashgʻul boʻlgan. Hirotdagi Gavharshodbegim masjidi bezaklari va. kitobalarini shaxsan Boysungʻurning oʻzi bajarganligi tarixiy manbalarda qayd etilgan. Uning rahbarligi va bevosita ishtirokida Abulqosim Firdavsiy „Shohnoma“sining tanqidiy matni tuzilgan (1425—26). Unga Boysungʻurning oʻzi soʻz boshi yozgan. „Shohnoma“ ning bu nusxasi „Shohnomai Boysungʻuriy“ deb atalgan (rasmlar bilan bezatilgan mazkur qoʻlyozma Tehron muzeyida saqlanadi). Shuningdek Boysungʻur jahon sanʼati tarixida muhim oʻrin tutgan Hirot miniatyura maktabita asos solgan. Bu maktab vakillari tomonidan koʻchirilgan asarlarning koʻpchiligi Istanbul kutubxonalarida saqlanadi[1].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash] | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
 | Shaxsiyat haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |