Brigid of Kildare sahifasining manbasini koʻrish

 

'''Kildarelik Avliyo Brigid''' yoki '''Irlandiya''' Brigidi ({{lang-ga|Naomh Bríd}}; {{lang-la|Brigida}}; {{Circa|451}} – 525) [[Irlandiya oroli|Irlandiyaning]] homiysi avliyo (yoki „ona avliyo“) va Patrik va Kolumba bilan birga uning uchta milliy azizlaridan biri. Oʻrta asrlardagi Irlandiya gagiografiyasiga koʻra, u bir nechta rohibalar monastirlarini, xususan, Irlandiyadagi eng muhimlaridan biri boʻlgan Kildareni tashkil etgan  bosh rohiba (abbess) edi<ref name="Jestice2004">{{Kitob manbasi|last=Jestice|first=Phyllis G.|url=https://books.google.com/books?id=H5cQH17-HnMC&pg=PA140|title=Holy People of the World: A Cross-Cultural Encyclopedia|publisher=ABC-CLIO|year=2004|isbn=9781576073551|pages=140–|quote=Brigid of Ireland, or of Kildare, has been venerated since the early Middle Ages, along with Patrick and Columba, as one of the three national Christian patron saints of Ireland. By the end of the seventh century, at least two Latin biographies had been written describing her as a nobleman's daughter who chose to consecrate her virginity to God, took the veil as a Christian nun, and became the leader of a community of religious women—or perhaps of both women and men. Certainly, by the 7th century, there was an important double monastery at Kildare that regarded her as its founder.|accessdate=1-fevral 2013-yil}}</ref>. U haqida juda kam tarixiy faktlar mavjud va dastlabki hagiografiyalar asosan latifalar va moʻjizaviy ertaklar boʻlib, ularning baʼzilari butparast folklorga asoslangan<ref name="Farmer">Farmer, David. </ref>. U koʻp narsalar, jumladan sheʼriyat, saboq olish, tabobat, himoya, temirchilik, chorvachilik va sut mahsulotlarining homiysi. Avliyo oʻz ismini kelt maʼbudasi bilan baham koʻradi. Brigid bayrami 1-fevral boʻlib, u dastlab nasroniygacha boʻlgan Imbolc deb nomlangan, bahorning boshlanishini nishonlagan. 2023-yildan boshlab bu Irlandiya Respublikasida birinchi marta ayol nomi bilan atalgan davlat bayrami boʻladi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.newsendip.com/saint-brigid-day-ireland-first-public-holiday-created-after-a-woman/|sarlavha=St Brigid's Day: Ireland's new public holiday, the 1st named after a woman|sana=20-yanvar 2022-yil}}</ref>. Ushbu bayram kuni Dar Lugdach tomonidan baham koʻriladi, u anʼanaga koʻra, uning shogirdi, yaqin hamrohi va davomchisi boʻlgan.

Avliyo proto-keltlar {{Lang|cel-x-proto|*Brigantī}} dan olingan [[ma'buda]] Brigid bilan bir xil nomga ega. 

Brigid haqiqiy insonmi, yoʻqmi degan bahslar mavjud. U haqida bir nechta tarixiy faktlar bor va dastlabki hagiografiyalar „asosan [[latifalar]] va moʻjizaviy hikoyalar boʻlib, ularning baʼzilari I[[rlandiya]] [[butparast]] folklorida chuqur ildiz otgan“<ref name="Farmer">Farmer, David. </ref>. U Keltlar maʼbudasi Brigid bilan bir xil ism va koʻplab bir xil xususiyatlarga ega va u bilan bogʻliq koʻplab gʻayritabiiy hodisalar va xalq urf-odatlari mavjud<ref>[[Patricia Monaghan|Monaghan, P.]], [https://books.google.cz/books?id=nd9R6GQBB_0C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false ''The Encyclopedia of Celtic Mythology and Folklore''] (New York: [[Infobase Publishing|Facts on File, Inc.]], 2004), pp. 59–60.</ref>. ''Sanas Kormaik'' va ''Lebor Gabala'' Erenning soʻzlariga koʻra, avliyo singari, Irlandiya afsonasidagi maʼbuda sheʼriyat, shifo, himoya, temirchilik va [[uy hayvonlari]] bilan bogʻliq. Bundan tashqari, avliyoning bayrami Gael anʼanaviy Imbolc festivaliga toʻgʻri keladi<ref name="ohogain">[[Dáithí Ó hÓgáin|Ó hÓgáin, Dáithí]]. </ref>. {{Rp|60–61}}Baʼzi olimlar avliyoni maʼbudaning nasroniylashuvi deb hisoblaydi; Boshqalari esa, uning afsonalari maʼbudaning atributlarini olgan haqiqiy odam edi degan taxminlar mavjud. [[Oʻrta asr|Oʻrta asrlar]] sanʼati tarixchisi Pamela Bergerning taʼkidlashicha, nasroniy rohiblari „ ona maʼbudaning qadimiy qiyofasini olib, uning nomi va funksiyalarini nasroniy hamkasbiga payvand qilishgan“<ref name="Berger">{{Kitob manbasi|last=Berger|first=Pamela|url=https://archive.org/details/goddessobscuredt00berg|title=The Goddess Obscured: Transformation of the Grain Protectress from Goddess to Saint|publisher=Beacon Press|year=1985|isbn=9780807067239|location=Boston|page=[https://archive.org/details/goddessobscuredt00berg/page/73 73]}}</ref>. Dáithí Ó hÓgáin va boshqalar avliyo maʼbuda Brigidning ibodatxonasida bosh druid boʻlgani, uni xristian monastiriga aylantirish uchun mas'ul boʻlgan va uning oʻlimidan soʻng maʼbuda nomi va xususiyatlari avliyoga bogʻlangan deb taxmin qilishadi<ref name="ohogain" /><ref name="wb">Wright, Brian. </ref><ref>[[Robert Lentz|Lentz, R.]], & Gateley, E., ''Christ in the Margins'' ([[Ossining (village), New York|Ossining, NY]]: [[Orbis Books]], 2003), p. 121.</ref>. Noel Kissane, ''The Catholic Historical Review'' jurnalidagi asarida u tarixiy shaxs boʻlganini taʼkidlaydi<ref>{{jurnal manbasi|last=Bitel|first1=Lisa|date=2019|title=Saint Brigid of Kildare: Life, Legend and Cult by Noel Kissane (review)|url=https://muse.jhu.edu/article/738062|journal=[[The Catholic Historical Review]]|volume=105|issue=2|pages=351–353|doi=10.1353/cat.2019.0062|issn=1534-0708}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Kissane|first=Noel|title=Saint Brigid of Kildare: Life, Legend and Cult|publisher=Four Courts Press|year=2017|location=Dublin}}</ref>.
[[Turkum:525-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:451-yilda tugʻilganlar]]