Brown harakati
Броwн ҳаракати – муаллақ зарраларнинг муҳит молекулалари таъсирида суюқлик ёки газларда тартибсиз ҳаракатланиши. 1827-йилда Роберт Броwн кашф этган. Броwн ҳаракати тезлиги муҳиттраси, қовушоқлиги ва зарра ўлчамларига боғлиқ. 1905—06-йилларда Алберт Эинстеин, поляк физиги Мариан Смолучоwски ва франсуз физиги Жеан Баптисте Перриннинг ишлари натижасида Броwн ҳаракати атом ва молекулаларнинг иссиқлик ҳаракати эканлиги исботланди. Суюқлик ёки газдаги ҳар бир Броwн заррасига муҳит молекулалари бир секундда тахминан 1012-марта зарба бериб туради. Зарра ўлчами катта бўлса, ҳар томонлама турткилар таъсирида у мувозанатлашади ва тинч ҳолатда қолади. Зарра ўлчами кичик бўлса, статистик мувозанат бузилади, натижада Броwн зарраси тартибсиз ҳаракатда бўлади.
Адабиётлар
- ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
 | Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
 | Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |