Bugoynes sahifasining manbasini koʻrish

{{Short description|Village in Sør-Varanger, Norway}}
{{Infobox settlement
|official_name          =
|other_name             = 
|native_name            = {{native name list|tag1=no|name1=Bugøynes|tag2=se|name2=Buođggák|tag3=fkv|name3=Pykeijä}}
|nickname               = 
|settlement_type        = Village
|image_skyline          = Pykeija5.jpg
|image_caption          = View of the village
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 11
| mapframe-marker = village
|pushpin_map            = Finnmark#Norway
|pushpin_label_position = top
|pushpin_label          = Bugøynes
|subdivision_type       = Country
|subdivision_name       = [[Norway]]
|subdivision_type1      = [[List of regions of Norway|Region]] 
|subdivision_name1      = [[Northern Norway]]
|subdivision_type2      = [[Counties of Norway|County]] 
|subdivision_name2      = [[Finnmark]]
|subdivision_type3      = [[Districts of Norway|District]]
|subdivision_name3      = [[Øst-Finnmark]]
|subdivision_type4      = [[List of municipalities of Norway|Municipality]]
|subdivision_name4      = [[Sør-Varanger Municipality]]
|timezone1              = [[Central European Time|CET]] 
|utc_offset1            = +01:00
|timezone1_DST          = [[Central European Summer Time|CEST]] 
|utc_offset1_DST        = +02:00
|postal_code_type       = Post Code
|postal_code            = 9935 Bugøynes
|coordinates            = {{coord|69|58|22|N|29|38|34|E|type:city|display=inline,title}}
|elevation_m            = 7
|elevation_footnotes    = <ref>{{cite web|url=http://www.yr.no/place/Norway/Finnmark/S%C3%B8r-Varanger/Bug%C3%B8ynes/|title=Bugøynes|publisher=[[yr.no]]|language=Norwegian|accessdate=2013-03-14}} {{Archive url|url=https://web.archive.org/web/20130327170149/http://www.yr.no/place/Norway/Finnmark/S%C3%B8r-Varanger/Bug%C3%B8ynes/|date=2013-03-27}}</ref>
}}

{{native name|no|{{Audio|Bugoeynes.ogg|'''Bugøynes'''}}}}, {{native name|se|'''Buođggák'''}} yoki {{native name|fkv|'''Pykeijä'''}}<ref>{{cite web|url=https://stadnamn.kartverket.no/fakta/747169|title=Informasjon om stadnamn|website=Norgeskart|publisher=[[Norwegian Mapping Authority|Kartverket]]|language=no|accessdate=2024-06-27}}</ref> — Norvegiyaning shimoli-sharqidagi [[Finnmark]] fylkesida, [[Sør-Varanger Municipality|Sør-Varanger kommunasi]] tarkibiga kiruvchi [[fishing village|baliqchilar qishlogʻi]]. Qishloq [[Varangerfjorden]] boʻyida joylashgan. Bu fyord — [[Barents Sea|Barents dengizi]]ning ([[Arctic Ocean|Shimoliy Muz okeani]] qismi) keng qoʻltigʻi boʻlib, [[Russia|Rossiya]] chegarasi yaqinida turadi. Qishloq [[Arctic Circle|Shimoliy qutb doirasi]]dan taxminan {{convert|500|km|mi|abbr=on}} shimolda joylashgan, unda 230 ga yaqin aholi yashaydi. Aholining koʻpchiligi [[Finnish language|fin tili]]da soʻzlashadi. Shu bois qishloqni {{lang|no|Lille-Finland}}, yaʼni «Kichik Finlandiya» deb ham atashadi.<ref name="snl">{{cite web|url=http://snl.no/Bug%C3%B8ynes|title=Bugøynes|author=Store norske leksikon|authorlink=Store norske leksikon|language=Norwegian|accessdate=2013-03-14}}</ref>

==Tarixi==
Bugøynesga norvegiyaliklar 17-asrda kelib oʻrnashgan, biroq keyinchalik qishloq boʻshab qolgan. 18-asrda esa uni Finlandiyadan kelgan aholi ([[Kven people|kvenlar]]) qaytadan obod qilgan.

Bugøynes [[Operation Nordlicht (1944–45)|«Nordlicht» operatsiyasi]] chogʻida yondirilmagan va vayron etilmagan juda kam sanoqli joylardan biri boʻlgan. Bu operatsiya davomida nemis qoʻshinlari [[14th Army (Soviet Union)|Sovet 14-armiyasi]]ning hujumi ostida chekingan edi. Mahalliy rivoyatlarga koʻra, nemis garnizoni qoʻmondoni oʻz askarlarini koʻchirish uchun mahalliy baliqchi qayiqlaridan foydalanish evaziga qishloqni omon qoldirishga kelishgan.<ref>{{Cite book |last=Hunt |first=Vincent |url=https://books.google.no/books?hl=en&lr=&id=o1GpBAAAQBAJ&oi=fnd&pg=PT6&dq=nurnberg+cruiser+sabotage+danish&ots=_gNn3wpzJc&sig=Kw8D31QcGL7ZxtRtPbOFYQXMtxs&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=Fire and Ice: The Nazis' Scorched Earth Campaign in Norway |date=2014-10-06 |publisher=The History Press |isbn=978-0-7509-5807-3 |language=en}}</ref>

1962-yilda Bugøynesga yoʻl qurilgunga qadar qishloqni tashqi dunyo bilan bogʻlovchi asosiy vosita dengiz yoʻli boʻlgan. Oʻsha kezlarda aholi eng koʻp Varangerfjorden qarshi qirgʻogʻidagi [[Vadsø (town)|Vadsø]] shahriga borgan. Fyordning janubidagi [[Kirkenes]] shahri Bugøynes uchun mahalliy maʼmuriy markaz sanalsa-da, u aholi avtomobilda yeta oladigan boʻlgunicha savdo markaziga aylanmagan.

Hozirda Finnmarkning bu qismidagi savdoning aksari Kirkenesda amalga oshiriladi. Bugøynesdagi ish oʻrinlari baliqchilik, qizilbaliq va boshqa [[fish processing|baliqlarni qayta ishlash]], shimol bugʻusi goʻshti hamda ov mahsulotlarini qayta ishlash, shuningdek, kema tushirish qiyaligi va mashinasozlik ustaxonalari bilan bogʻliq. Qishloqda bitta oziq-ovqat doʻkoni, pochta boʻlimi, bistro va shifokor qabulxonasi (har ikki haftaning payshanbasida) ishlaydi. Bundan tashqari, bolalar bogʻchasi, maktab, qariyalar uyi, kutubxona filiali (endi yoʻq), tish shifokori (endi yoʻq) va [[Bugøynes Chapel|Bugøynes ibodatxonasi]] bor.

===Nomi===
«Bugøynes» nomi «qoʻltiq oroli burni» degan maʼnoni bildiradi. U ''bug'' (qoʻltiq, koʻrfaz) + ''øy'' (orol) + ''nes'' (burun) soʻzlaridan kelib chiqqan. ''Bugøya'' (bir necha qoʻltiqli orol) esa qoʻshni Bugøyfjordga ham oʻz nomini bergan.

==Diqqatga sazovor joylar==
[[File:Pykeija6.jpg|thumb|left|Bugøynes uzoqdan koʻrinishi]]
*''Pleym pirsi''. 19-asrga oid, taʼmirlangan pirslar. Bu yerda qadimgi qirgʻoqboʻyi madaniyatini aks ettiruvchi muzey koʻrgazmasi joylashgan. Soʻrov asosida ochiladi.
*''Lassi uyi'' ({{langx|no|Lassigården}}) — 1850-yillarga oid madaniyat uyi. Hozir u muzey va ommaviy kutubxona boʻlimi sifatida ishlatiladi.
*''Ranvika qushlar qoʻriqxonasi''. Sør-Varangerdagi eng yirik qushlar qoʻriqxonasi Bugøynesdan taxminan 90 daqiqalik piyoda yoʻlda joylashgan. Qoʻriqxonaga olib boruvchi soʻqmoq yaxshi belgilangan.
*''Norvegiya qirol qisqichbaqasi''. Bugøynesda hozir [[red king crab|qirol qisqichbaqasi]]ni ovlash va yetishtirish bilan shugʻullanishadi. Uning ogʻirligi {{convert|10|kg}} gacha yetishi mumkin. Bugøynes bu noyob taomni sanoat miqyosida ovlash boʻyicha Norvegiyadagi asosiy markazlardan biri hisoblanadi.

==Manbalar==
{{Reflist}}

==Havolalar==
*[https://web.archive.org/web/20130922062305/http://www.dagsavisen.no/bilder/album1717.zrm Bygda som krabbet seg tilbake] [Oʻrmalab qaytgan qishloq]
*[http://www.nrk.no/nordnytt/bugoynes-ble-ikke-brent-under-krigen-1.12022252 Bygda som ikke ble brent under krigen – Da offiser Peter Paul Flach og de tyske soldatene forlot Bugøynes i Øst-Finnmark sparte de bygda som en sympatisk handling, sier myten. – Det er nettopp det det er, en myte, sier lokalhistoriker.] [Urush yillarida yondirilmagan qishloq]

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Bugoynes}}
[[Turkum:Sør-Varanger munitsipaliteti]]
[[Turkum:Barents dengizi]]
[[Turkum:Arktika Norvegiyasining aholi punktlari]]
[[Turkum:Finnmark qishloqlari]]
[[Turkum:Norvegiyadagi etnik anklavlar]]

== Manba ==
Ushbu maqola Vikipediyaning [https://en.wikipedia.org/wiki/Bugøynes en.wikipedia.org] ulanishidan avtomatik tarjima orqali olingan (CC BY-SA 4.0).