Bugoynes
Bugoynes
| |
|---|---|
Village | |
 View of the village | |
   | |
| Koordinatalari: 69°58′22″N 29°38′34″E / 69.97278°N 29.64278°E | |
| Country | Norway |
| Region | Northern Norway |
| County | Finnmark |
| District | Øst-Finnmark |
| Municipality | Sør-Varanger Municipality |
| Balandligi | 7 m (23 ft) |
| Vaqt mintaqasi | UTC+01:00 (CET) |
| • Yoz (DST) | UTC+02:00 (CEST) |
| Post Code |
9935 Bugøynes |
<phonos file="Bugoeynes.ogg">Bugøynes</phonos> (norvegcha), Buođggák (Northern Sami) yoki Pykeijä (Kven)[2] — Norvegiyaning shimoli-sharqidagi Finnmark fylkesida, Sør-Varanger kommunasi tarkibiga kiruvchi baliqchilar qishlogʻi. Qishloq Varangerfjorden boʻyida joylashgan. Bu fyord — Barents dengizining (Shimoliy Muz okeani qismi) keng qoʻltigʻi boʻlib, Rossiya chegarasi yaqinida turadi. Qishloq Shimoliy qutb doirasidan taxminan 500 km (310 mi) shimolda joylashgan, unda 230 ga yaqin aholi yashaydi. Aholining koʻpchiligi fin tilida soʻzlashadi. Shu bois qishloqni Lille-Finland, yaʼni «Kichik Finlandiya» deb ham atashadi.[3]
Tarixi
Bugøynesga norvegiyaliklar 17-asrda kelib oʻrnashgan, biroq keyinchalik qishloq boʻshab qolgan. 18-asrda esa uni Finlandiyadan kelgan aholi (kvenlar) qaytadan obod qilgan.
Bugøynes «Nordlicht» operatsiyasi chogʻida yondirilmagan va vayron etilmagan juda kam sanoqli joylardan biri boʻlgan. Bu operatsiya davomida nemis qoʻshinlari Sovet 14-armiyasining hujumi ostida chekingan edi. Mahalliy rivoyatlarga koʻra, nemis garnizoni qoʻmondoni oʻz askarlarini koʻchirish uchun mahalliy baliqchi qayiqlaridan foydalanish evaziga qishloqni omon qoldirishga kelishgan.[4]
1962-yilda Bugøynesga yoʻl qurilgunga qadar qishloqni tashqi dunyo bilan bogʻlovchi asosiy vosita dengiz yoʻli boʻlgan. Oʻsha kezlarda aholi eng koʻp Varangerfjorden qarshi qirgʻogʻidagi Vadsø shahriga borgan. Fyordning janubidagi Kirkenes shahri Bugøynes uchun mahalliy maʼmuriy markaz sanalsa-da, u aholi avtomobilda yeta oladigan boʻlgunicha savdo markaziga aylanmagan.
Hozirda Finnmarkning bu qismidagi savdoning aksari Kirkenesda amalga oshiriladi. Bugøynesdagi ish oʻrinlari baliqchilik, qizilbaliq va boshqa baliqlarni qayta ishlash, shimol bugʻusi goʻshti hamda ov mahsulotlarini qayta ishlash, shuningdek, kema tushirish qiyaligi va mashinasozlik ustaxonalari bilan bogʻliq. Qishloqda bitta oziq-ovqat doʻkoni, pochta boʻlimi, bistro va shifokor qabulxonasi (har ikki haftaning payshanbasida) ishlaydi. Bundan tashqari, bolalar bogʻchasi, maktab, qariyalar uyi, kutubxona filiali (endi yoʻq), tish shifokori (endi yoʻq) va Bugøynes ibodatxonasi bor.
Nomi
«Bugøynes» nomi «qoʻltiq oroli burni» degan maʼnoni bildiradi. U bug (qoʻltiq, koʻrfaz) + øy (orol) + nes (burun) soʻzlaridan kelib chiqqan. Bugøya (bir necha qoʻltiqli orol) esa qoʻshni Bugøyfjordga ham oʻz nomini bergan.
Diqqatga sazovor joylar
- Pleym pirsi. 19-asrga oid, taʼmirlangan pirslar. Bu yerda qadimgi qirgʻoqboʻyi madaniyatini aks ettiruvchi muzey koʻrgazmasi joylashgan. Soʻrov asosida ochiladi.
- Lassi uyi (Lassigården (norveg tili)) — 1850-yillarga oid madaniyat uyi. Hozir u muzey va ommaviy kutubxona boʻlimi sifatida ishlatiladi.
- Ranvika qushlar qoʻriqxonasi. Sør-Varangerdagi eng yirik qushlar qoʻriqxonasi Bugøynesdan taxminan 90 daqiqalik piyoda yoʻlda joylashgan. Qoʻriqxonaga olib boruvchi soʻqmoq yaxshi belgilangan.
- Norvegiya qirol qisqichbaqasi. Bugøynesda hozir qirol qisqichbaqasini ovlash va yetishtirish bilan shugʻullanishadi. Uning ogʻirligi 10 kilogram (22 lb) gacha yetishi mumkin. Bugøynes bu noyob taomni sanoat miqyosida ovlash boʻyicha Norvegiyadagi asosiy markazlardan biri hisoblanadi.
Manbalar
- ↑ „Bugøynes“ (Norwegian). yr.no. Qaraldi: 2013-yil 14-mart. (Wayback Machine saytida 2013-03-27 sanasida arxivlangan)
- ↑ „Informasjon om stadnamn“ (no). Norgeskart. Kartverket. Qaraldi: 2024-yil 27-iyun.
- ↑ Store norske leksikon. „Bugøynes“ (Norwegian). Qaraldi: 2013-yil 14-mart.
- ↑ Hunt, Vincent. Fire and Ice: The Nazis' Scorched Earth Campaign in Norway (en). The History Press, 2014-10-06. ISBN 978-0-7509-5807-3.
Havolalar
- Bygda som krabbet seg tilbake [Oʻrmalab qaytgan qishloq]
- Bygda som ikke ble brent under krigen – Da offiser Peter Paul Flach og de tyske soldatene forlot Bugøynes i Øst-Finnmark sparte de bygda som en sympatisk handling, sier myten. – Det er nettopp det det er, en myte, sier lokalhistoriker. [Urush yillarida yondirilmagan qishloq]
Manba
Ushbu maqola Vikipediyaning en.wikipedia.org ulanishidan avtomatik tarjima orqali olingan (CC BY-SA 4.0).