Ziyosfera

Buxoro mahallasi

(Bukharan Quarterdan yoʻnaltirildi)
Бухоро кварталидаги Яҳудийлар саройи („Армон“).

Бухоро маҳалласи (ибронийча: שכונת הבוכרים‎ , Шкҳунат ҲаБукҳарим), шунингдек, Ҳа Букҳарим маҳалласи ёки Бухарим маҳалласи – Исроилнинг Қуддус марказидаги маҳалла. Маҳалла бухоролик эски Йишув яҳудийлари томонидан ташкил этилган. Маҳалла, шунингдек, замонавий Афғонистон ва Эроннинг Машҳад шаҳридан келган Яҳудийлар жамоаларини ҳам боғлаган.  У 1850-йилларда бошланган жараённинг бир қисми сифатида Қуддуснинг Эски шаҳар ташқарисида қурилган илк яҳудий маҳаллаларига тегишли эди[1]. Бугунги кунда аҳолининг аксарияти Ҳареди яҳудийлари[2].

Маҳалла ғарбда Тел Арза, шимолда Самуэл Ханави маҳалласи, шарқда Арзеи Ҳабира ва жанубда Геула билан чегарадош. 

Тарихи

Қуддуснинг Бухоро маҳалласи 1925 йил


Муассислар иброний Инжилидаги оятга асосланиб, ўз турар-жойини Реҳовот [3] деб номладилар: "Шундай қилиб (Ис’ҳоқ) уни Рехобот [яъни кенг жойлар ёки хона] деб атади ва шундай деди: „Энди Раббимиз бизга жой ажратди, биз ҳам шундай қиламиз. Юртда баракали бўлинглар“. (Генесис 26:22)[4]. У тарихда Бухория номи билан ҳам танилган.

Маҳалладаги Баба Тама ибодатхонаси 1894 йилда қурилган ва уни молиялаштирган бухоролик яҳудий шарафига номланган[5].

1905-1908 йилларда сут заводи очилиб, маҳалла чеккасида пахта майдонлари экилган. Квартал қурилиши 1950-йилларнинг бошларида давом этди. Жами 200 та уй қурилди. Биринчи жаҳон уруши пайтида Усмонли армияси бир нечта биноларни эгаллаб олди ва деярли барча дарахтларни кесиб ташлади[6].

1920-йилда форс гиламлари тўқиш заводи очилиб, 80 нафар аёлни иш билан таъминлади.

Бино тарихи

Еҳудаёфф саройи („Армон“)

Армоннинг декоратив плиткали поллари

1905-1914 йилларда бухоролик савдогар Элиша Еҳудаёфф ва унинг куёви Йисраэл Хаим Хефец маҳаллий оҳактош ва италян-барокко безаклари билан безатилган италян мармаридан фойдаланиб, Армонни (лит. „сарой“) қурдилар. „Армон“ ўша даврнинг кўплаб етук шахсларини қабул қилган. Биринчи жаҳон уруши пайтида Усмонли армиясининг қароргоҳи шу ерда бўлган. 1917-йилда инглизлар Қуддусни эгаллаб олишганда, „Армон“да байрам тантанаси ўтказилди. Британия армиясида хизмат қилган 200 яҳудий аскар у ерда Фисиҳ байрамида қатнашди. 1921 йилда „Армон“да Бош раввинликнинг таъсис қурултойи бўлиб ўтди, унда раввинлар Авраам Исаак Кук ва Жейкоб Меир сайланган. Британия мандати охирида „Армон“ Иргун учун йиғилиш жойи бўлиб хизмат қилди.

Давидофф уйи

Давидофф уйи

Давидофф уйи (ҲаБукҳарим кўчаси, 10) 1906 йилда Жозеф Девидоф учун италянча услубдаги ҳашаматли уй сифатида қурилган, Буюк Урушдан кейин у ўн йил давомида (1915-25) Қуддусдаги иброний гимназиясининг уйига айланган, ўрта мактаб. 1909-йилда маҳаллада ташкил этилган бўлиб, ҳозирда маҳалла фуқаролар йиғини бўлиб хизмат қилмоқда[7][8][9].

Таниқли кишилари

  • Йитзҳак Бен-Зви (1884-1963), тарихчи, меҳнат сионистлари етакчиси, Исроил президенти.
  • Жозеф Клауснер (1874-1958), тарихчи ва иброний адабиёти профессори.
  • Доррит Моуссаиэфф (1950 йилда туғилган), исроиллик заргарлик буюмлари дизайнери, Исландиянинг собиқ биринчи хоними.
  • Шломо Муссаифф (1852-1922), раввин, қимматбаҳо тош савдогар, маҳалла асосчиларидан бири.
  • Моше Шарет (1894-1965), меҳнат сионистлари етакчиси, Исроил Бош вазири
  • Рейчел Янаит (1886-1979), педагог, етакчи меҳнат сионисти, Йитзҳак Бен-Звининг рафиқаси.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Карк, Рутҳ. Жерусалем анд Иц Энвиронс: Қуартерс, Неигҳборҳоодс, Виллагес, 1800-1948, Исраэл студиэс ин ҳисториcал геограпҳй. Wайне Стате Университй Пресс, 2001 — 74; табле он п.82-86 (сеэ 84)-бет. ИСБН 9780814329092. Қаралди: 2021-йил 23-август. 
  2. ↑ Тҳе Моуссаиэфф Сйнагогуэ, а Релиc оф Букҳара ин Жерусалем (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-02-02 санасида архивланган),
  3. ↑ [ҳттпс://дбс.анумусеум.орг.ил/скн/эн/c6/э229348/Плаcе/Букҳара Ану Мусеум, Тҳе Жеwиш cоммунитй оф Букҳара
  4. ↑ Wагер, Элияҳу. Букҳаран Қуартер. Тҳе Жерусалем Публишинг Ҳоусе, 1988 — 207–201-бет. 
  5. ↑ „Букҳаран Қуартер“. 2023-йил 24-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-август.
  6. ↑ Эйлон. „Фоcус он Исраэл: Жерусалем: Арчитеcтуре ин тҳе лате Оттоман Период: Тҳе Букҳаран Қуартер“. Исраэл Министрй оф Фореигн Аффаирс (2011). Қаралди: 2021-йил 10-май.
  7. ↑ „Букҳаран Қуартер Ландмаркс Савед бй Лев Леваев“. Гил Зоҳар фор Исраэл Натионал Неwс (2007-йил 7-январ). Қаралди: 2021-йил 10-май.
  8. ↑ Фриэд, Мичаэл Н.. Ҳигҳлигҳц ин тҳе Девелопмент оф Эдуcатион анд Матҳематиcс Эдуcатион ин тҳе Стате оф Исраэл: А Тимелине, Матҳематиcс Эдуcатион Мовшовитз-Ҳадар: . Wорлд Сcиэнтифиc, 2018 — 5-бет. ИСБН 9789813231207. Қаралди: 2021-йил 10-май. 
  9. ↑ Декел. „Абстраcт: Рачел Янаит – Теачер ат тҳе Жерусалем Ҳебреw Гймнасиум ат тҳе cлосе оф тҳе Оттоман период“. Тел Авив Университй. Қаралди: 2021-йил 10-май. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Buxoro_mahallasi" dan olindi