Buxarest
Бухарест (Букурешти (Буюк Британия: /ˌбуːкəˈрɛст/ БОО-кə-РЕСТ, АҚСҲ: /ˈбуːкəрɛст/ -рест; руминча: Буcуреșти [букуˈреʃтʲ]; <пҳонос филе="Ро-Буcуреșти.огг">тинглаш</пҳонос>) — Руминиянинг пойтахти ва энг йирик шаҳри, шунингдек, унинг маданий, саноат ва молиявий маркази. У мамлакатнинг жануби-шарқида, Дунай дарёсининг чап ирмоғи бўлган Дамбовица (Дâмбовита) дарёси бўйида шимолдан 60 км (37,3 миля) ва Болгария чегарасига яқин масофада жойлашган.
Бухарест руминча: Буcуреșти | |
|---|---|
| пойтахт шаҳар | |
| Мамлакат | Руминия |
| Ривожланиш ҳудуди | Руминия ривожланиш ҳудуди |
| Ҳукумат | |
| • Мер | Никошур Дан |
| Илк эслатилиши | 1459-йил |
| Аввалги номлари |
Кичик Париж (Миcул Парис), Шарқ Парижи[1] |
| Қачондан бери пойтахт шаҳар | 1862-йил |
| Майдон | 240 км2 (93 кв ми) |
| Маркази баландлиги | 55,8–91,5 м |
| Аҳолиси (2011-йил[2]) |
1,883,425 |
| Зичлиги | 7598 киши/км2 |
| Этнохороним | бухарестлик |
| Вақт минтақаси | УТC+2, ёзда УТC+3 |
Бухарест биринчи марта ҳужжатларда 1459-йилда тилга олинган. Узоқ вақт Валахия князлигининг муҳим шаҳри бўлган ва 1862-йилдан Руминиянинг пойтахти бўлган. Руминия оммавий ахборот воситалари, маданияти ва санъати маркази ҳисобланади. Унинг меъморчилиги тарихий (асосан эквектия, аммо Неоклассик ва санъат Ноуваэ), Интербеллум (Бауҳаус, Арт Деcо ва Руминча архитектура), коммунистлар даври ва замонавий. Икки жаҳон уруши ўртасидаги даврда шаҳарнинг нафис архитектураси ва элитасининг нафислиги Бухарестга „Шарқ Париж“ (руминча: Парисул Эстулуи) ёки „Кичик Париж“ (руминча: Миcул Парис) лақабини берди.[3] Тарихий шаҳар марказидаги бинолар ва туманлар уруш, зилзилалар ва ҳатто Николаэ Чаушескунинг тизимлаштириш дастури туфайли жиддий зарар кўрган ёки вайрон бўлган бўлса-да, кўплари сақланиб қолган ва таъмирланган. Сўнгги йилларда шаҳар иқтисодий ва маданий юксалишни бошидан кечирмоқда.[4][5] Финанcиал Тимес, CБРЕ, ТечCрунч ва бошқалар маълумотларига кўра, у Европадаги энг тез ривожланаётган юқори технологияли шаҳарлардан биридир.[6][7][8][9][10] Бухарестда ташкил этилган УиПатҳ глобал стартапининг қиймати 35 миллиард доллардан ошди.[11] 2019-йилдан бери Бухарест Жануби-Шарқий Европадаги энг йирик юқори технологиялар саммитига мезбонлик қилади (Руминия блокчейн саммити).[12]
2016-йилда тарихий шаҳар маркази „Wорлд Монуменц Wатч“ томонидан „хавф остидаги“лар рўйхатига киритилган.[13] 2017-йилда Бухарест Мастерcард Глобал Шаҳар Дестинациялари индексига кўра, тунда қолган сайёҳлар сони энг юқори ўсган Европа шаҳри бўлди.[14] Охирги икки йил кетма-кет 2018 ва 2019-йилларга келсак, худди шу тадқиқотга кўра, Бухарест ривожланиш учун энг юқори салоҳиятга эга бўлган Европа йўналиши сифатида қайд этилган.[15]
2011-йил аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, шаҳарда 1883,425 киши яшайди. Шаҳар атрофидаги йўлдош шаҳарчаларни қўшганда, Бухарест метрополитан ҳудудида 2,27 миллион киши истиқомат қилади.[16] 2020-йилда ҳукумат пандемик ҳисоботларга кўра аҳолиси 2,5 миллион кишини ташкил қилди[17]. Бухарест Берлин, Мадрид ва Рим, Париждан кейин Европа Иттифоқидаги тўртинчи йирик шаҳардир.
Иқтисодий жиҳатдан Бухарест Руминиянинг энг гуллаб-яшнаган шаҳри ҳисобланади.[18] Шаҳарда бир қанча йирик анжуманлар, ўқув муассасалари, маданий масканлар, анъанавий „савдо аркадалари“ ва дам олиш масканлари мавжуд.
Шаҳар маъмурий жиҳатдан „Бухарест муниципалитети“ (руминча: Муниcипиул Буcуреșти) номи билан танилган ва миллий округ билан бир хил маъмурий даражага эга бўлиб, олтита секторга бўлинган, ҳар бири маҳаллий мер томонидан бошқарилади.
Жуғрофияси


Шаҳар Дунайнинг ирмоғи бўлган Аргеş дарёсига қуйиладиган Дамбовица дарёси қирғоғида жойлашган. Бир қанча кўллар — Ҳерастрау кўли, Флореаска кўли, Тей кўли ва Колентина кўли — шаҳарнинг шимолий қисмлари бўйлаб, Дамбовицанинг ирмоғи бўлган Колентина дарёси бўйлаб чўзилган. Бундан ташқари, пойтахт марказида Cиșмигиу боғлари билан ўралган кичик сунъий кўл — Cиșмигиу кўли жойлашган. Бу боғлар бой тарихга эга бўлиб, шоир ва ёзувчилар ташриф буюрган. 1847-йилда очилган ва немис архитектори Карл Ф. В. Меернинг режалари асосидаги боғлар шаҳар марказидаги асосий дам олиш маскани ҳисобланади.
Бухарест боғлари қаторига Ҳерăстрăу боғи, Тинеретулуи боғи ва ботаника боғи киради. Ҳерăстрăу боғи шаҳарнинг шимолий қисмида, Ҳерăстрăу кўли атрофида жойлашган бўлиб, ўз ичига қишлоқ музейини олади.
Иқлими
Бухарестда нам континентал иқлим (0 °C изотермаси бўйича Дфа/Дфб) ёки нам субтропик иқлим (Кöппен: Cфа −3 °C изотермаси) минтақасига тааллуқли бўлиб, ёзи иссиқ, нам, қиши совуқ, қорли бўлади. Руминия текислигида жойлашганлиги сабабли, шаҳар қиши шамолли бўлиши мумкин, аммо урбанизация туфайли баъзи шамоллар юмшатилган. Қишки ҳарорат кўпинча 0 °C (32 °Ф) дан паст, баъзан ҳатто −20 °C (-4 °Ф) гача тушади. Ёзда ўртача ҳарорат 23 °C (73 °Ф) (июл ва август ойлари учун ўртача). Ёзнинг ўрталарида шаҳар марказида ҳарорат кўпинча 35 дан 40 °C гача (95 дан 104 °Ф) этади. Ёзда ўртача ёғингарчилик ва намлик кам бўлса-да, вақти-вақти билан кучли бўронлар содир бўлади. Баҳор ва кузда кундузги ҳарорат 17 ва 22 °C (63 ва 72 °Ф) орасида ўзгариб туради ва баҳорда ёғингарчилик ёзга қараганда кўпроқ бўлади, ёмғир тез-тез, аммо юмшоқроқ бўлади.[19]
| Бухарест (1981–2010, 1929–йилдан ҳозиргача) иқлими | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | Йил |
| Мутлақ максимал, °C | 17,1 | 24,1 | 29,0 | 32,2 | 36,9 | 39,0 | 42,2 | 41,0 | 38,5 | 35,2 | 25,1 | 18,4 | 42,2 |
| Ўртача максимал, °C | 2,8 | 5,5 | 11,4 | 18,0 | 24,0 | 27,7 | 29,8 | 29,8 | 24,6 | 17,9 | 9,8 | 3,8 | 17,1 |
| Ўртача ҳарорат, °C | −1,3 | 0,4 | 5,4 | 11,2 | 16,8 | 20,6 | 22,5 | 22,0 | 16,9 | 11,0 | 4,7 | 0,2 | 10,8 |
| Ўртача минимал, °C | −4,8 | −4 | 0,1 | 4,9 | 9,6 | 13,6 | 15,4 | 14,9 | 10,5 | 5,4 | 0,6 | −3,4 | 5,2 |
| Мутлақ минимал, °C | −32,2 | −29 | −21,7 | −9,5 | −1,1 | 4,5 | 7,4 | 5,2 | −3,1 | −8 | −19,4 | −25,6 | −32,2 |
| Ёғингарчилик меъёри, мм | 37 | 37 | 44 | 50 | 56 | 83 | 70 | 56 | 64 | 53 | 46 | 48 | 643 |
| Манба: Погода.ру.нет (авераге температурес, ҳумидитй, преcипитатион, анд сноwй дайс)[20] | |||||||||||||
Транспорт
Бухарестдан иккита йирик халқаро йўналиш кесиб ўтади: ИВ ва ИХ асрларга мансуб Умумавропа транспорт коридорлари.
Жамоат транспорти


Бухарестнинг жамоат транспорти тизими Руминиядаги энг йирик ва Европадаги энг йирикларидан бири ҳисобланади. У Метрорех томонидан бошқариладиган Бухарест метроси ҳамда СТБ (Соcиэтатеа де Транспорт Буcуреșти, аввал РАТБ номи билан танилган) томонидан бошқариладиган автобуслар, трамвайлар, троллейбуслар ва енгил темир йўллардан иборат бўлган ер усти транспорт тизимидан иборат. Бундан ташқари, бу ерда хусусий микроавтобус тизими ишлайди. 2007-йил ҳолатига кўра 10 000 та такси лицензияси билан чеклов ўрнатилди.[21]
Темир йўл

Руминия миллий темир йўл тармоғининг маркази бўлиб, уни „Cаиле Ферате Ромâне“ компанияси бошқаради. Асосий темир йўл вокзали „Гара де Норд“ („Шимолий стансия“) бўлиб, у Руминиянинг барча йирик шаҳарларига, шунингдек халқаро йўналишларга: Белград, София, Варна, Киши, Киев, Чернивци, Лвов, Салоники, Вена,, Истанбул, Москва ва ҳоказо шаҳарлага темир йўл қатновлари амалга оширилади.
Шаҳарда CФР томонидан бошқариладиган яна бешта темир йўл станциялари мавжуд, улардан энг муҳимлари Басараб (Шимолий станцияга улашган), Обор, Бăнеаса ва Прогресулдир. Улар Бухарест ва унинг атрофидаги Илфов округига хизмат кўрсатувчи шаҳарлараро темир йўлга бирлаштирилмоқда. Бухарестдан еттита асосий йўналиш чиқади.
Бухарестдаги энг қадимги станция Филарет. У 1869-йилда очилган ва 1960-йилда коммунистик ҳукумат уни автобус терминалига айлантирган.[22]
Ҳаво йўллари

Бухарестда иккита халқаро аэропорт мавжуд:
„Ҳенри Cоандă халқаро аэропорти“ (ИАТА: ОТП, ИCАО: ЛРОП), Бухарест шаҳар марказидан 16,5 км (10,3 миля) шимолда, Отопени, Илфов шаҳрида жойлашган. Бу Руминиядаги энг гавжум аэропорт бўлиб, йўловчи ташиш ҳажми 2017-йилда 12 807 032 кишини ташкил қилган.[23] „Аурел Влаику“ халқаро аэропорти (ИАТА: ББУ, ИCАО: ЛРБС) Бухарестнинг бизнес ва ВИП аэропортидир. У Бухарест шаҳар марказидан атиги 8 км (5,0 миля) шимолда, шаҳар чегарасида жойлашган.
Йўллар
Бухарест Руминия миллий йўл тармоғининг асосий чорраҳасидир. Шаҳарни Руминиянинг барча йирик шаҳарлари, шунингдек, Венгрия, Болгария ва Украина каби қўшни давлатлар билан боғлайдиган бир нечта энг гавжум миллий йўллар ва автомобил йўллари. А1 Питешти, А2 Сун автомагистрали Доброгеа вилояти ва Констанса ва А3 — Плоешти ҳаммаси Бухарестдан бошланади.
Одатда шаҳар марказидан чеккагача тарқаладиган бир қатор юқори сиғимли булварлар шаҳар йўллари тизими учун асос яратади. Шимолдан жанубга, шарқдан ғарбга ва шимоли-ғарбдан жануби-шарқга ўтадиган асосий ўқлар, шунингдек, битта ички ва битта ташқи ҳалқа йўллари транспортнинг асосий қисмини қўллаб-қувватлайди.
Сўнгги йилларда автомашиналар сони кўпайганлиги сабабли шаҳар йўллари одатда тирбандлик вақтида жуда гавжум бўлади. 2013-йилда Бухарестда рўйхатга олинган автомобиллар сони 1.125.591 тани ташкил этди.[95]
Аҳолиси
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1595 | 10 | — |
| 1650 | 20 | +100.0% |
| 1789 | 30,03 | +50.2% |
| 1831 | 60,587 | +101.8% |
| 1851 | 60 | −1.0% |
| 1859 | 121,734 | +102.9% |
| 1877 | 177,646 | +45.9% |
| 1900 | 282,071 | +58.8% |
| 1912 | 341,321 | +21.0% |
| 1930 | 639,04 | +87.2% |
| 1941 | 992,536 | +55.3% |
| 1948 | 1,041,807 | — |
| 1956 | 1,177,661 | — |
| 1966 | 1,366,684 | — |
| 1977 | 1,807,239 | — |
| 1992 | 2,064,474 | — |
| 2002 | 1,926,334 | — |
| 2011 | 1,883,425 | — |
| 2016 (эст.) | 2,106,144 | — |
| 2020 (эст.) | 2,151,665 | — |
| 1851 дата: эн:Чамберс'с Энcйcлопаэдиа,[24] 1900: Энcйcлопæдиа Британниcа,[25] 1941, 1948,[26] отҳер дата:[27][28][29] | ||
2011-йил аҳолини рўйхатга олишга кўра, шаҳар аҳолиси 1883,425 киши яшаган. Бу эса 2002-йилдаги аҳолини рўйхатга олишда қайд этилган рақамлардан анча камдир. Бу камайиш табиий ўсишнинг пастлиги, шунингдек, аҳолининг шаҳарнинг ўзидан унинг кичик йўлдош шаҳарларига, масалан, Волунтари, Буфтеа ва Отопенига кўчиб ўтиши билан боғлиқ. Бирлашган Миллатлар Ташкилоти томонидан эълон қилинган тадқиқотда Бухарест 1990-йилдан 2010-йил ўрталарига қадар аҳоли сони 3,77% га кескин камайган 28 шаҳар орасида 19-ўринни эгаллади.[30]
Шаҳар аҳолиси, 2002-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, 1 926 334 кишини ёки Руминия умумий аҳолисининг 8,9% ташкил этган.[31] Шаҳарга ҳар куни катта миқдордаги одамлар, асосан, атрофдаги Илфов туманидан қатнайдилар, аммо уларнинг сонига оид расмий статистик маълумотлар мавжуд эмас.[32]
Бухарест аҳолиси жадал ўсишнинг икки босқичини бошидан кечирди, биринчиси ХИХ асрнинг охирида шаҳар миллий пойтахт сифатида мустаҳкамланган ва Иккинчи Жаҳон урушигача давом этган, иккинчиси эса Чаушеску даврида (1965-1989), оммавий равишда урбанизация кампанияси бошланди ва кўплаб аҳоли қишлоқлардан пойтахтга кўчиб келди. Ўша пайтда Чаушескунинг аборт ва контрацепцияни тақиқлаш тўғрисидаги қарори туфайли табиий ўсиш ҳам муҳим эди.
Зичлиги
Бухарест аҳоли зичлиги юқори бўлиб 8 260/км² (21 400/ми²)ни ташкил қилади,[33] аҳолининг аксарияти коммунистик даврдаги юқори зичликдаги турар-жой биноларида (блоcури) истиқомат қилади. Бироқ, бу шаҳарнинг баъзи бир қисмига ҳам боғлиқ бўлиб, жанубий туманлар шимолий туманларга қараганда юқори зичликка эга. Европа Иттифоқи давлатларининг пойтахт шаҳарларидан фақат Париж ва Афина аҳолининг зичлиги бундан юқорироқдир
Этник жиҳати
Маълумотлар мавжуд бўлган Бухарест аҳолисининг тахминан 97,3% руминлардир.[34] Бошқа муҳим этник гуруҳларга румлар, венгерлар, турклар, яҳудийлар, немислар (асосан, регат немислари), хитойлар, руслар, украинлар ва италянлар киради. Бухарестликларнинг нисбатан оз қисми ҳам юнонлар, арманлар, болгарлар, албанлар, поляклар, франсузлар, араблар, африкаликлар (жумладан афро-руминлар), ветнамликлар, филиппинликлар, непалликлар, афғонлар, шри-ланкаликлар, бангладешликлар, покистонликлар ва ҳиндлардир.[35][36][37][38] 226 943 киши ўз миллий мансублигини эълон қилмаган.[39][40]
Диний бўлиниши
Диний мансублик нуқтаи назаридан аҳолининг 96,1% православ, 1,2% рим католик, 0,5% мусулмон ва 0,4% Руминия юнон католик. Шунга қарамай, ҳар қандай динга мансуб аҳолининг атиги 18% ҳафтада бир марта ёки ундан кўпроқ вақт давомида ибодатхонага боради.[41] 2015-йилда Бухарест аҳолисининг умр кўриш давомийлиги 77,8 ёшни ташкил этди, бу мамлакат ўртача кўрсаткичидан 2,4 йилга юқори.[42]
Таълим
Бухарестда ўн олтита давлат университети мавжуд бўлиб, улардан энг йириклари Бухарест университети, Бухарест Политехника университети, Бухарест иқтисодий тадқиқотлар университети, Керол Давила тиббиёт ва фармация университети, Қурилиш техникаси университети, Миллий сиёсат университетидир. Ўқиш ва давлат бошқаруви ва Бухарест Агрономия фанлари ва ветеринария университети. Умуман олганда, 34 та университетда 159 та факултет мавжуд. Булар Руминия-Америка университети каби ўн тўққизта хусусий университет билан тўлдирилади.[43] Хусусий университетлар эса қонунбузарликлар туфайли аралаш обрўга эга.[44][45]
-
Политеҳниcа Университй (БПУ) Ректорати кечки кõриниши
-
Политехника Университети кутубхонаси
2020 ҚС Wорлд Университй Ранкингс да Бухарестдан фақат Бухарест Университети дунёнинг энг яхши университетлари қаторига киритилган. Политехника университети ушбу рейтингдан чиқиб кетди.[46] Шунингдек, сўнгги йилларда шаҳарда университетларига кирувчи чет эллик талабалар сони ортиб бормоқда.[47]
Тиббиёт

Пойтахтдаги энг замонавий шифохоналардан бири „Колтеа“ бўлиб, у 2011 йилда 90 миллион евролик сармоядан сўнг қайта жиҳозланган. У онкологик ва юрак касалликларига ихтисослашган. У 1701—1703 йилларда Михай Кантакузино томонидан қурилган бўлиб, ҳар бири 12—30 ўринли, черков, учта ибодатхона, мактаб, шифокорлар ва ўқитувчилар уйларидан иборат кўплаб бинолардан иборат бўлган.[48]
Яна бир анъанавий касалхона „Пантелимон“ бўлиб, у 1733-йилда Григор ИИ Гика томонидан ташкил этилган. Касалхона майдони 400 000 м² (4,305 564 фт²) ни ташкил этади. Касалхонада юқумли касалликлар уйи ва ногиронлар учун уйи ҳам бор эди.
Шунингдек, Бухарест шошилинч касалхонаси, Флореаска шошилинч тиббий ёрдам клиникаси, Бухарест университети шошилинч тиббий ёрдам шифохонаси ва Фундени клиник институти ёки Биомедиcа Интернатионал ва Эуроcлиниc хусусий клиникалар мавжуд.
Медиа
Шаҳар замонавий стационар ва мобил алоқа тармоғи орқали яхши хизмат кўрсатади. Поșта Ромâнă, миллий почта оператори бўлимлари бутун шаҳар бўйлаб тарқалган, марказий почта бўлими (рум. Офиcиул Поșтал Буcуреşти 1) Матеи Милло кўчаси, 12-уйда жойлашган. Умумий телефонлар кўп жойларда жойлашган бўлиб, Деуцче Телеком нинг шоъба корхонаси ва собиқ Ромтелеcом монополиясининг вориси Телеком Руминия томонидан бошқарилади.
Бухарест аксарият миллий телевидение тармоқлари ва миллий газеталар, радиостансиялар ва онлайн янгиликлар веб-сайтларининг бош қароргоҳидир. Бухарестдаги энг йирик кундалик газеталар орасида Эвениментул Зилеи, Журналул Наțионал, Cотидианул, Ромâниа Либерă ва Адевăрул, энг йирик янгиликлар веб-сайтлари ҲотНеwс (инглиз ва испан версиялари билан), Зиаре.cом ва Гâндулдир. Тиғиз соатларда „Cлиcк!“, „Либертатеа“ ва „Cанcан“ газеталари йўловчилар орасида машҳур.
Бир қатор газета ва ОАВ нашрлари Эркин матбуот уйида (Cаса Пресеи Либере) жойлашган бўлиб, шимолий Бухарестнинг диққатга сазовор жойи бўлиб, дастлаб Коммунистик Руминия давридаги расмий газета Сcîнтеиа шарафига Cаса Сcâнтеии номини олган. Эркин Матбуот уйи Бухарестнинг оммавий ахборот воситалари ва коммуникация саноатидан келиб чиққан ягона диққатга сазовор жойи эмас. Палатул Телефоанелор („Телефон саройи“) шаҳар марказидаги Калеа Викториядаги биринчи йирик модернистик бино бўлиб, операдан бир блок узоқда жойлашган боғда коммунистик давридаги улкан, қурилиши тугалланмаган Каса радиоси жойлашган.
Спорт

Футбол Бухарестда энг кўп кузатиладиган спорт тури бўлиб, шаҳарда кўплаб, хусусан, Стяуа Буcурешти, Динамо Буcурешти ва Рапид Буcурешти каби клуб бор.
2011-йил 6-сентябрда очилган янги стадион бўлган „Насионале Арена“ 2012-йил Европа Лигаси финалига мезбонлик қилди[49] ва 55 600 ўринли сиғимга эга бўлиб, у Жануби-Шарқий Европадаги энг йирик стадионлардан бири ва томли саноқли стадионлардан бирига айланади.[50]
Қўл тўпи, сув полоси, волейбол, регби иттифоқи, баскетбол ва хоккей бўйича спорт клублари ташкил этилган. Руминиялик енгил атлетикачилари ва гимнастикачиларнинг аксарияти Бухарестдаги клубларга аъзо. Бухарестдаги энг катта майдон — бу 40,000 ўринлик „Ромекспо“ стадионидир. У бокс, кикбоксинг, гандбол ва теннис учун ишлатилиши мумкин.
Манбалар
- ↑ „Парис оф тҳе эаст“. Тҳе Ириш Тимес (5-май 2009-йил). 4-июн 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 14-апрел 2011-йил.
- ↑ „Оффиcиал дата фор 2011 cенсус“ (ро). ИНССЕ (4-июл 2013-йил). 31-октябр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-июл 2013-йил.
- ↑ Бучарест, тҳе смалл Парис оф тҳе Эаст (Wайбаcк Мачине сайтида 21-феврал 2006-йил санасида архивланган), он тҳе Мусеумс фром Романиа wеб сите.
- ↑ Буcиcа, 2000, п. 6.
- ↑ „Бучарест ис Бооминг“. қуалитестгроуп.cом (23-апрел 2019-йил). 5-август 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2019-йил.
- ↑ „Ҳигҳ-Теч Cитиэс: Ҳаве Ёу Эвер Триэд Cоффеэ ин Бучарест?“. Пенталог (17-апрел 2019-йил). 20-май 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2019-йил.
- ↑ „Ҳоw Романиа беcаме а популар теч дестинатион“. Финанcиал Тимес (19-сентябр 2019-йил). 27-сентябр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2019-йил.
- ↑ „Бучарест, Ин Тҳе Топ Оф Cитиэс Wитҳ Тҳе Мост Эхперц Ин Ҳигҳ-Теч Индустрй“. Романиа Жоурнал (11-феврал 2019-йил). 29-май 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2019-йил.
- ↑ „10 Романиан стартупс то лоок оут фор ин 2019 анд беёнд“. эу-стартупс.cом (29-май 2019-йил). 13-ноябр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2019-йил.
- ↑ „Тҳе Силиcон Валлей оф Трансйлваниа“. ТечCрунч (6-апрел 2016-йил). 13-апрел 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2019-йил.
- ↑ „Софтwаре Макер УиПатҳ Раисес Фундс ат $35 Биллион Валуатион“. Блоомберг (1-феврал 2021-йил). 2-феврал 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-феврал 2021-йил.
- ↑ „Буcуреşтиул гăздуиэşте Ромâниа Блоcкчаин Суммит“ (ро). Антена 3 (20-июн 2019-йил). 20-июн 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2019-йил.
- ↑ „- Wорлд Монуменц Фунд“. Wмф.орг. 2-октябр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-октябр 2017-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-10-02 санасида архивланган)
- ↑ „Мастерcард студй: Бучарест ис тҳе Эуропеан cитй wитҳ тҳе ҳигҳест гроwтҳ оф тоурисц' нумбер“. бусинесс-ревиэw.эу (29-сентябр 2017-йил). 26-июл 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-ноябр 2019-йил.
- ↑ „Бучарест ҳас ҳигҳест потентиал фор девелопмент ин Эуропе“. травеландтоурwорлд.cом (15-октябр 2015-йил). 2020-йил 5-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 23-март.
- ↑ „Адеварул: Тҳе БМЗ ин нумберс“. 13-сентябр 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-сентябр 2011-йил.
- ↑ „Бâлбеле ауторитăţилор: Популаţиа Cапиталеи, о энигмă. Аşадар, ниcи рата де инфеcтаре ла миа де лоcуитори ну э cларă ДОCУМЕНТ“ (эн). адеварул.ро (13-октябр 2020-йил). 18-октябр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 13-октябр.
- ↑ ПриcеWатерҳоусеCооперс Глобал Регионал Аттраcтивенесс Репорт Романиа (Wайбаcк Мачине сайтида 13-март 2006-йил санасида архивланган)
- ↑ „БМА wилл бе эхтендед то тҳе Данубе“ (13-июн 2011-йил). 17-май 2016-йилда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Тҳе Cлимате оф Бучарест 1981–2010 (Авераге Температурес, Ҳумидитй)“ (ру). Wеатҳер анд Cлимате (Погода и климат). 13-октябр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-ноябр 2016-йил.
- ↑ „Сăптăмâна Финанcиарă | Анчете | Атаcул cлонелор îн тахиметриа буcуреșтеанă“. Сфин.ро. 16-феврал 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-июл 2009-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-02-16 санасида архивланган)
- ↑ Рăдуță, Cристина „Повеșтиле гăрилор дин Буcуреşти. Cум а врут Cеауşэсcу сă демолезе Гара де Норд, ридиcатă дин ординул Регелуи Cарол И. Филарет, прима гарă дин Буcуреșти“ (ро). Адевăрул (8-март 2014-йил). 17-июн 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-июн 2015-йил.
- ↑ „CНАБ“. бучарестаирпорц.ро. 29-май 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-октябр 2018-йил.
- ↑ Чамберс'с Энcйcлопаэдиа (Wайбаcк Мачине сайтида 25-март 2016-йил санасида архивланган) Вол. ИИ, 1861 басед он Броcкҳаус Энзйклопäдиэ, 10тҳ Эдитион
- ↑ эн:Энcйcлопæдиа Британниcа Элевентҳ Эдитион
- ↑ „Популатиа РПР ла 25 иануариэ 1948“. 10-апрел 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-апрел 2020-йил.
- ↑ Георге Милеа, Cонтрибуțии ла демографиа Муниcипиулуи Буcуреșти. Волумул 1 : Популаțиа дупă реcенсăминте. Наталитатеа. Морталитатеа, 1933, Типографиа Cурțии Регале Ф. Гöбл Фии
- ↑ Лауренțиу Рăдван, Ат Эуропеъс Бордерс: Медиэвал Тоwнс ин тҳе Романиан Принcипалитиэс, Брилл, 2010, п.260
- ↑ Флориан Георгесcу эт ал. Историа Ораșулуи Буcуреșти, Музеул де Историэ а Ораșулуи Буcуреșти, 1965, п. 121
- ↑ „Ораșэле cаре îșи пиэрд лоcуитории. Буcуреșтиул, îн топул лоcалитатилор лумии cу cеа маи маре ратă де сcăдере а популаțиэи“. инCонт.ро (9-феврал 2014-йил). 25-декабр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-декабр 2014-йил.
- ↑ ИНС „Романиан Статистиcал Еарбоок“. 23-июн 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 12-феврал 2009-йил.
- ↑ „Оне оут оф тҳреэ Бучарест эмплоеэс ис а cоммутер“ (25-август 2008-йил). 29-июн 2012-йилда асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-06-29 санасида архивланган)
- ↑ „Арчивед cопй“. 20-декабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-октябр 2016-йил.
- ↑ „Резултате реcенсамант 2011 пе Буcурести - Инфографиc“. Метропотам. 16-феврал 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-июн 2020-йил.
- ↑ „Семнеле витале îн Буcуреșти șи Иаșи. Лоcалниcи îн аcте șи îн суфлет?“. 8-декабр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-декабр 2019-йил.
- ↑ „Ромâниа э îн плин боом де мунcитори асиатиcи. Дар cине сунт эи?“ (30-октябр 2019-йил). 8-декабр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-декабр 2019-йил.
- ↑ „Cопии рефугиаțи афгани буcуроșи сă меаргă ла șcоалă îн Ромâниа“. УНҲCР Ромâниа. 6-август 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-июл 2020-йил.
- ↑ „Cеле маи популаре лоcалури дин Буcуреșти cу спеcифиc индиан, либанез, пакистанез, персан“. иалоc.ро. 25-май 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 30-июл 2020-йил.
- ↑ „Арчивед cопй“. 19-июл 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-феврал 2012-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-07-19 санасида архивланган)
- ↑ „Арчивед cопй“. 9-декабр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-октябр 2020-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-12-09 санасида архивланган)
- ↑ „Опен Соcиэтй Институте'с Сурвей инто Религиоситй ин Романиа“. 23-июн 2006-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-июн 2006-йил. (Миcрософт Wорд доcумент)
- ↑ „Wҳере ис тҳе ҳигҳест лифе эхпеcтанcй ин Романиа?“ (5-май 2017-йил). 8-сентябр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-январ 2020-йил.
- ↑ „Cум а ажунс "Спиру Ҳарет" cеа маи маре университате дин луме | Финанcиарул“. Финанcиарул.ро (2009-йил 13-июл). 2011-йил 3-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 15-сентябр.
- ↑ „ЭХCЛУСИВ Университățиле "Спиру Ҳарет" șи "Петре Андреи" ау фост сcоасе îн афара легии. 56.000 де абсолвенțи, îн аэр. Андронесcу, пентру Гâндул: "Аcесте дипломе ну респеcтă легеа" – Гандул“. Гандул.инфо (2009-йил 11-июл). 2009-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 31-январ.
- ↑ „Андреи Марга: "Университățиле дин țарă, cеле маи cорупте дин УЭ"“. Адеварул.ро. 2010-йил 19-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 31-январ.
- ↑ „Треи университățи дин Ромâниа диспар дин Cласаментул интернаțионал ал университățилор ҚС. Бабеș-Боляи șи Университатеа дин Буcуреșти рăмâн îн cатегориа 801+“ (ро). Г4Медиа (2019-йил 21-июн). 2019-йил 24-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 24-август.
- ↑ „Нумăрул студенțилор стрăини дин Ромâниа с-а дублат – Cотидианул“. Cотидианул.ро (2008-йил 28-апрел). 2008-йил 3-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 31-январ. (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-05-03 санасида архивланган)
- ↑ „Cолтеа Ҳ.“. 2012-йил 20-январда асл нусхадан архивланган. (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-01-20 санасида архивланган)
- ↑ Ади Добре. „Мирcеа Санду: "Фаcем инаугурареа стадионулуи Наțионал cу Франțа" – Наțионала“. ЭВЗ.ро. 2012-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 15-сентябр.
- ↑ „Опресcу: "Стадионул Наțионал ва фи гата îн деcембриэ 2010!" | ПроСпорт“. Проспорт.ро. 2012-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 15-сентябр.
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |