Buyuk didaktika sahifasining manbasini koʻrish

{{Kitob bilgiqutisi
| nomi                 = Buyuk didaktika
| asl_nomi             = Didactica Magna
| tasvir               = Johann Amos Comenius - Didactica Magna.jpg
| muallif              = [[Yan Amos Komenskiy]]
| muharrir             = [[Siddiq Rajabov]]
| tarjimon             = M.Ochilov
| nashr_etilgan_sanasi = 1657-yil
| oʻzbek_nashr_sanasi  = 1975-yil
}}
'''Buyuk didaktika''' ({{Lang-la|„Didactica Magna“; toʻliq nomi: „Didactica Magna, Universale Omnes Omnia Docendi Artificium Exhibens“}}) – chex faylasufi, pedagog va ilohiyotchi [[Yan Amos Komenskiy]] tomonidan 1627–1638-yillar oraligʻida yozilgan asar<ref name="americana">{{Cite Americana|wstitle=Comenius, Johann Amos|year=1920}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ujak.cz/ |title=Univerzita Jana Amose Komenskeho Praha |language=cs |access-date=2019-09-05}}</ref>. Ilk marotaba 1657-yilda nashr etilgan<ref name="nie">{{Cite NIE|wstitle=Comenius, Johann Amos|year=1905}}</ref>.

== Mazmuni ==
„Buyuk didaktika“ asari umuman [[pedagogika]] sohasidagi birinchi buyuk asar sifatida tan olinadi. Uning muallifi [[Yan Amos Komenskiy]] oʻz asarini „hayot didaktikasi“ deb atagan boʻlib, uning maqsadi „hammaga hamma narsani toʻliq oʻrgatish“ yoki „hammaga hamma narsani butun holida oʻrgatish“ boʻlgan. Bu yuksak daʼvoning zamirida faqat bilimli odamgina chinakam inson boʻla oladi, degan zamonaviy qarash yotadi. Shunday qilib, Komenskiy optimistik antropologiya yondashuvini ilgari surgan. Bu yondashuv har bir insonda ezgulik mavjudligini va uni rivojlantirish mumkinligini ([[taʼlim]] orqali) taʼkidlaydi. Shu bilan birga, „Buyuk didaktika“ oʻquvchilar uchun qulay taʼlim muhitida yuqori natijaga erishish yoʻl-yoʻriqlarini ham taqdim etadi.

Komenskiy oʻzining ushbu asarida hozirgi Amerika taʼlim tizimiga toʻliq mos keladigan maktablar tizimini tasvirlab bergan. Bu tizim [[bogʻcha]], boshlangʻich maktab, [[oʻrta maktab]], [[kollej]] va [[Universitet|universitetni]] oʻz ichiga oladi. Kitobda pansofizm (umumiy bilim) deb ataladigan taʼlim falsafasi ilgari surilgan boʻlib, uning maqsadi barcha narsalarni barcha odamlarga har tomonlama oʻrgatishdir. Komenskiyning fikricha, insoniyat pansofik taʼlimot orqali hamjihatlikda yashashi mumkin. U bolalarda [[bilim]] va ezgulikka tabiiy intilish mavjud, deb hisoblagan.

Komenskiy „Buyuk didaktika“ asarida [[maktab]]dan tashqarida, [[tabiat]]dan ham oʻrganishni tavsiya etgan. Uning fikricha, agar bola maktabda taʼlim olayotgan boʻlsa, bu jarayon sinfdan tashqariga chiqib, kundalik hayotda ham davom etishi lozim. Komenskiy bu dunyoviy bilimlarni oʻzlashtirish jarayonini oʻquvchilarga atrof-muhitdagi narsalar bilan bevosita [[muloqot]] qilish imkoniyatini yaratish hamda bilimlarni bolalarning qiziqishlari va hayotiy ehtiyojlariga moslashtirgan holda tizimlashtirish orqali amalga oshirgan<ref>{{Cite web|url=https://www.acsu.buffalo.edu/~duchan/new_history/early_modern/comenius.html|title=Judy Duchan's History of Speech - Language Pathology|website=www.acsu.buffalo.edu}}</ref>.

== Oʻzbekcha nashri ==
[[Yan Amos Komenskiy|Komenskiyning]] ushbu asari [[Oʻzbek tili|oʻzbek tiliga]] 1975-yil [[Oʻqituvchi (nashriyot)|„Oʻqituvchi“ nashriyotida]] M.Ochilov tarjimasi bilan akademik [[Siddiq Rajabov]] tahriri ostida nashr etilgan. Unga 1955-yilda chop etilgan [[ruscha]] nashri asos qilib olingan<ref>{{Kitob manbasi |year=1975 |author=Yan Amos Komenskiy |title=Buyuk didaktika |format=PDF |others=M.Ochilov tarjimasi |publisher=„Oʻqituvchi“ nashriyoti |location=Toshkent |url=https://kutubxona.samduuf.uz/download/436 |chapterurl=https://kutubxona.samduuf.uz/download/436 |access-date=2025-05-19 |archive-date=2025-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250519165629/https://kutubxona.samduuf.uz/download/436 }}</ref>.

== Yana qarang ==
* [[Hislar vositasida idrok qilinadigan narsalar tasviri]]
* [[Tillar va hamma fanlarning ochiq eshigi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{vikiiqtibos}}
* {{PDFlink|[https://kutubxona.samduuf.uz/download/436/ „Buyuk didaktika“, Yan Amos Komenskiy]}}


{{Kitob-stub}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Yan Amos Komenskiy kitoblari]]