Cai Yan sahifasining manbasini koʻrish

{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Cai Yan </div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-size:125%; font-weight:bold;" |<div class="nickname" lang="zh"></div>
|}
'''Cai Yan''' (  178-yil – 206-yildan keyingi; yoki taxminan 170–215; yoki &nbsp;249- yil)  Xitoyning soʻnggi [[Xan (sulola)|Sharqiy Xan sulolasi]] davrida yashagan xitoylik bastakor, shoir va yozuvchi boʻlgan. U Cai Yongning qizi edi. Uning nomi dastlab '''Chjaoji''' boʻlgan, ammo Jin sulolasi davrida tabu nomlanishiga yo'l qo'ymaslik uchun '''Venjiga''' o'zgartirilgan, chunki  ''Chjao'' uchun xitoycha belgi Jin sulolasi asoschisi imperatorining otasi Sima Chjao nomidagi bilan bir xil edi (Sima Yan) .  

Cai Yan Vey  Zhongdaoga {{Lang|zh-Hant|衛仲道}}  192- yilda turmushga chiqadi. Lekin turmush o'rtog'i turmush qurganidan ko'p o'tmay olamdan o'tadi. Ular  farzand ko'rmagan edilar. 194—195-yillarda Xitoy tartibsizlik davriga kirganida, [[Hun xoqonligi|Xiongnu]] koʻchmanchilari Xan hududiga bostirib kiradilar hamda Caini qoʻlga oldilar va uni asir sifatida shimoliy yerlarga qaytarib olib ketishadi. Asirlikda boʻlganida u Xiongnu boshlig'iga (" So'lning dono shahzodasi ") turmushga chiqadi va undan 2 o'g'il ko'radi. 12 yil o'tgach, Xan kansleri Cao Cao uni ozod qilish uchun uning otasi nomidan katta to'lov to'ladi. Cai ozod bo'lgach, u vataniga qaytib keladi, lekin bolalarini Xiongnuga qoldiradi. 

Keyinchalik, Cai  Dong Si ( {{Lang|zh|董祀}} ) ga turmushga chiqadi. U mahalliy hukumat amaldori. Biroq, keyinchalik Dong Si o'lim jinoyatini sodir etganida, Cai Cao Caodan erining oqlanishini so'radi. O'sha paytda Cao Cao mehmonlarni kutib olish uchun ziyofat uyushtirayotgan edi, ular Caining qayg'uli ko'rinishi va xatti-harakatlaridan hayratda qoldilar. U Dong Sini kechiradi.

== Uch qirollik romantikasi ==
Cai Yan qisqacha [[Uch qirollik (roman)|"Uch qirollik romantikasi"]] romanining 71-bobida paydo bo'ladi, bu XIV asrning tarixiy romani hisoblanib, oldingi voqealarni va Xitoyning Uch Qirolligi davridagi romantikani tasvirlaydi.



== Meros ==
[[Fayl:Cai_Wenji.png|thumb| [[Sin (sulola)|Qing sulolasi davridagi]] ayol shoirlarning she'rlar to'plamidan Kay Venjining surati, 1772 yil]]
Otasi singari, Cai Venji o'z davrining taniqli xattoti boʻlgan.  She'rlari uning og'ir hayoti bilan parallel boʻlgan qayg'uli ohangi bilan ajralib turar edi. Mashhur guqin asari ''"Ko'chmanchi nayning o'n sakkiz qo'shig'i"'' an'anaviy ravishda unga tegishli hisoblanadi. Qolgan 2 ta she'r "Qayg'u va g'azab she'ri" deb nomlangan ( {{Lang|zh-Hant|悲憤詩}} ) bo'lib, u tomonidan yozilganligi ma'lum bo'ldi. 

<div align="center"></div>Uning saqlanib qolgan she'rlariga qo'shimcha ravishda, Cai ''Venjining "Jamoaviy asarlar"'' to'plami [[Suy|Suy sulolasi]] davrigacha saqlanib qolgan, ammo [[Tan|Tang sulolasi]] tomonidan yo'q qilib yuborilgan.

Cai Venji otasining katta kolleksiyasidan 4000 jild qadimiy kitoblarni meros qilib olgan edi. Biroq, ular urush paytida  vayron bo'ladi. Cao Caoning iltimosiga ko'ra, Cai ulardan 400 tasini yoddan aytib bergan va qog'ozga tushurgan edi. 
 
Caining hikoyalari birinchi navbatda qayg'u tuyg'ulari bilan aks etadi. Uning Xan hududiga qaytishi ''"Cai Venji o'z vataniga qaytadi"('' {{Lang|zh-Hant|文姬歸漢圖}} ) ko'plab rasmlarning mavzusi boʻlgan. 



{{Portal|Poetry}}

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* {{Kitob manbasi|last=de Crespigny|first=Rafe|authorlink=Rafe de Crespigny|year=2007|title=A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms|publisher=[[Brill Publishers]]|location=Leiden|isbn=978-90-474-1184-0|url={{google books|plainurl=y|id=49OvCQAAQBAJ}}}}
* {{Citation|title=Wife of Dongsi|series=[[Book of the Later Han]]|volume=84, Book 74|journal=Chronicles of Notable Women|url=http://www.guoxue.com/shibu/24shi/hhansu/hhsu_094.htm|first1=Ye|last=Fan|author-link=Fan Ye (historian)|language=zh|publisher=[[Liu Song dynasty]]|access-date=2015-01-14}}
* {{Kitob manbasi|title=Women writers of traditional China: an anthology of poetry and criticism|last=Kang-i Sun Chang|authorlink=Kang-i Sun Chang|year=1999|publisher=Stanford University Press}}
* {{Citation|last=Guo|first1=Moruo|author-link=Guo Moruo|title=Cai Wenji|series=Complete Works of Guo Moruo|journal=Literature Collection|volume=8|year=1987|publisher=[[People's Literature Publishing House]]|url=http://memory.scu.edu.cn/UploadFiles/pdf/郭沫若全集文学编08.pdf#12|pages=1–121|access-date=2015-01-14|language=zh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402123411/http://memory.scu.edu.cn/UploadFiles/pdf/%E9%83%AD%E6%B2%AB%E8%8B%A5%E5%85%A8%E9%9B%86%E6%96%87%E5%AD%A6%E7%BC%9608.pdf#12#12|archivedate=2015-04-02}}
* {{Cite encyclopedia|last1=Thrasher|first1=Alan R.|last2=Lam|first2=Joseph S.C.|last3=Stock|first3=Jonathan P.J.|last4=Mackerras|first4=Colin|authorlink4=Colin Mackerras|last5=Rebollo-Sborgi|first5=Francesca|last6=Kouwenhoven|first6=Frank|last7=Schimmelpenninck|first7=A.|last8=Jones|first8=Stephen|last9=Han Mei|authorlink9=Han Mei|year=2001|encyclopedia=[[Grove Music Online]]|title=China, People’s Republic of|publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford|doi=10.1093/gmo/9781561592630.article.43141|url=https://www.oxfordmusiconline.com/grovemusic/view/10.1093/gmo/9781561592630.001.0001/omo-9781561592630-e-0000043141}} (subscription or UK public library membership required)
[[Turkum:Oʻlgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]