CatBoost sahifasining manbasini koʻrish

'''CatBoost''' — bu [[Yandex]] tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, gradient bustingning bitta original tuzilmasini qoʻllaydigan tezkor oʻrgatish modelining patentlangan noyob [[algoritm]]i orqali amalga oshiriluvchi ochiq dasturiy kutubxona hisoblanadi. [[Python]] tili uchun kutubxona bilan ishlashda asosiy [[API]] bilan, shuningdek, [[R (dasturlash tili)]] bilan ham amalga oshiriladi<ref name="press-rel2">{{veb manbasi|url=https://yandex.ru/company/press_releases/2017/0718|sarlavha=Яндекс выложил в открытый доступ новую библиотеку машинного обучения|vebsayt=[[Яндекс]].|sana=18 июля 2017|kirish sanasi=8.06.2018|arxiv-sana=2018-06-12|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20180612141954/https://yandex.ru/company/press_releases/2017/0718|deadlink=no}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://habr.com/company/yandex/blog/333522/|sarlavha=Яндекс открывает технологию машинного обучения CatBoost|vebsayt=[[Хабр]].|sana=18 июля 2017|kirish sanasi=8.06.2018|arxiv-sana=2018-06-12|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20180612141043/https://habr.com/company/yandex/blog/333522/|deadlink=no}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://habr.com/company/yandex/blog/333522/|sarlavha=Яндекс открывает технологию машинного обучения CatBoost|vebsayt=[[Хабр]].|sana=18 июля 2017|kirish sanasi=8.06.2018|arxiv-sana=2018-06-12|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20180612141043/https://habr.com/company/yandex/blog/333522/|deadlink=no}}</ref>.

2017-yilning 18-iyulida Yandeksning yopiq loyihasi — ''Matrixnet''<sup>[⇨]</sup> davomchisi va rivojlantiruvchisi hisoblangan Apache 2.0 ochiq ruxsatnomasi ostida CatBoost algoritmiga ega boʻlgan kutubxonani ommaga chiqardi.

== Tarixi ==

=== Matrixnet ===
Matrixnet, tezkor oʻqitishning yopiq tizimi boʻlib, u 2009-yildan buyon Yandeks tomonidan kompaniyaning ichki loyihalarida, birinchi navbatda, qidiruv natijalarini tartiblash formulasini yaratishda gradientni kuchaytirishda foydalanish uchun ishlab chiqilgan<ref name="whitepaper20152">{{veb manbasi|url=https://yandex.ru/company/technologies/matrixnet/|sarlavha=Технологии: Матрикснет|vebsayt=[[Яндекс]].|kirish sanasi=8.06.2018|arxiv-sana=2018-06-08|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20180608073301/https://yandex.ru/company/technologies/matrixnet/|deadlink=no}}</ref>.

=== catboost ===
2017-yilning 18-iyulda CatBoost Yandeks kompaniyasi tomonidan Apache 2.0 erkin ruxsatnomasi ostida GitHubda bepul kirish uchun ochildi. CatBoost gradient bustingining original tuzilishida foydalaniluvchi tezkor oʻqitish tizimi hisoblanadi. CatBoost 64-bitli [[Linux]], [[Mac OS|macOS]] va [[Windows]] [[operatsion tizim]]lari uchun mavjud. MacOS operatsion tizimida ishni tezlashtirish uchun original freymvork Core ML (ingl.)uzb. — Apple tomonidan tezkor oʻrganish usullari uchun yaratilgan freymvorkdan foydalaniladi.

CatBoostni Google (TensorFlow) va Microsoft (LightGBM) kabi kompaniyalarining shunga oʻxshash tezkor oʻrgatish tizimlari bilan solishtirganda, „Yandeks“ tezkor oʻrganish tizimlarini ishlab chiqish boʻlimi boshligʻi Anna Veronika Dorogush taʼkidlaganidek, Google TensorFlow bir xil maʼlumotlarni samarali tahlil qilib, boshqa sinfdagi muammolarni hal qiladi. „CatBoost boshqa xarakterdagi maʼlumotlar bilan ishlaydi va muayyan vazifalarga qarab TensorFlow va boshqa tezkor oʻrganish algoritmlari bilan birgalikda qoʻllanishi mumkin“. Microsoft LightGBM esa oʻzining [[Rus tili|ruscha]] ishlanmasi bilan sifat boʻyicha yuqori turadi, bu test jadvalida tezkor oʻrganishda umumiy qabul qilingan taqqoslash natijalarida koʻrsatilgan, ammo hozirda u oʻz tezligini yoʻqotmoqda — Yandeks ushbu holatni tuzatishga vaʼda bermoqda<ref>{{veb manbasi|url=http://www.forbes.ru/tehnologii/348053-zachem-yandeks-otkryl-dostup-k-svoey-sisteme-mashinnogo-obucheniya|sarlavha=Зачем «Яндекс» открыл доступ к своей системе машинного обучения|vebsayt=[[Forbes]].|sana=19 июля 2017|kirish sanasi=8.06.2018|arxiv-sana=2018-06-07|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20180607174303/http://www.forbes.ru/tehnologii/348053-zachem-yandeks-otkryl-dostup-k-svoey-sisteme-mashinnogo-obucheniya|deadlink=no}}</ref>.

== Ilova ==
CatBoost [[texnologiya]]si birinchidan, Yandeks qidiruv tizimining natijalarini yaxshilash, shaxsiy tavsiyalar tasmasini tartiblash uchun qoʻllanadi — masalan, Yandeks. Zenda, ob-havo bashoratlarini hisoblash uchun va boshqa internet tizimlarida Yandeks oldingi texnologiyaga qaraganda — Matriksnet yaxshisi ekanligi isbotlangan. Yandex Data Factory jamoasi ushbu texnologiyadan sanoat uchun yechimlarida ham foydalanadi, xususan, u xom-ashyo sarfini optimallashtirish va ishlab chiqarishdagi nuqsonlarni bashorat qilishda keng qoʻllanadi.

CatBoost [[Yevropa yadroviy tadqiqotlar markazi]] (TsERN) tomonidan Katta adron kollayderida (KAK) olib borilgan tadqiqotlar davomida LHCb detektorining turli qismlaridan olingan maʼlumotlarni zarracha haqidagi eng aniq, jamlangan bilimga birlashtirish uchun amalga oshirildi. Maʼlumotlarni birlashtirish uchun CatBoostdan foydalanib, olimlar yakuniy yechimning sifat xususiyatlarini yaxshilashga muvaffaq boʻlishdi, bunda CatBoost natijalari boshqa usullar yordamida olingan yaxshi natijalarni koʻrsatdi<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cnews.ru/news/top/2017-07-18_yandeks_vylozhil_v_otkrytyj_dostup_metodiku_mashinnogo|sarlavha=«Яндекс» выложил в открытый доступ альтернативу нейросетям|vebsayt=[[CNews]].|sana=18 июля 2017|kirish sanasi=8.06.2018|arxiv-sana=2018-06-12|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20180612140922/http://www.cnews.ru/news/top/2017-07-18_yandeks_vylozhil_v_otkrytyj_dostup_metodiku_mashinnogo|deadlink=no}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://3dnews.ru/955637|sarlavha=«Яндекс» представил новый метод машинного обучения CatBoost|vebsayt=[[3DNews]].|sana=18 июля 2017|kirish sanasi=8.06.2018|arxiv-sana=2018-06-12|arxiv-url=https://web.archive.org/web/20180612142212/https://3dnews.ru/955637|deadlink=no|qaralgan sana=2022-06-22|arxivsana=2018-06-12|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180612142212/https://3dnews.ru/955637}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havola ==
{{Qardosh loyihaga ishorat}}

* {{Rasmiy sayt|https://catboost.ai}}{{Ref-en}}
* {{GitHub|catboost|}}{{Ref-en}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum: C++da yozilgan bepul dastur]]
[[Turkum: Python - da yozilgan bepul dasturiy ta'minot]]
[[Kategoriya: Yandex xizmatlari va vositalari]]
[[Turkum: sun'iy intellektni qo'llash]]
[[Turkum: ma'lumotlarni tahlil qilish]]
[[Turkum: mashinani o'rganish]]