Ziyosfera

Choʻngʻara: Versiyalar orasidagi farq

Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Choʻngʻara
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Choʻngʻara]]
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                = Choʻngʻara
| asl nomi            =
| qaram                =
| mavqe                =
| tasvir              = Enclaves in Kyrgyzstan RU.svg
| bayroq              =
| bayroq eni          =
| gerb                =
| gerb eni            =
| mamlakat            = Oʻzbekiston
| mintaqa turi        = Viloyat
| mintaqa              = Fargʻona viloyati
| tuman turi          = Tuman
| tuman                = Soʻx tumani
| jamoat turi          =
| jamoat              =
| lat_deg              =
| lon_deg              =
| lat_min              =
| lat_sec              =
| lat_dir              =
| lon_min              =
| lon_sec              =
| lon_dir              =
| CoordAddon          =
| ichki bolinishi      =
| rahbar turi          =
| rahbar              =
| asos solingan        =
| ilk eslatilishi      =
| avvalgi nomlari      =
| qachondan beri      =
| maydon              =
| balandlik turi      =
| balandlik_m          =
| iqlim                =
| rasmiy til          =
| aholi                =
| sanalgan yil        =
| zichlik              =
| aglomeratsiya        =
| milliy tarkib        =
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxronim          =
| vaqt mintaqasi      =
| DST                  =
| telefon kodi        =
| pochta indeksi      =
| avtomobil kodi      =
| raqamli identifikator =
| identifikator turi  =
| sayt                =
| koordinatalar        =
}}
{{coord|40|14|38|N|71|02|07|E|region:UZ_type:city(150)|display=title|}}
'''Choʻngʻara''' (shuningdek ''Shimoliy Soʻx'' yoki ''Kalacha'') — [[Oʻzbekiston Respublikasi]] [[Fargʻona viloyati]]ning [[Soʻx tumani]]dagi qishloq. [[Soʻx (daryo)|Soʻx]] daryosining oʻng irmogʻidagi Shimoliy Soʻx eksklavi hududlarini egallaydi. Aholi asosan [[chorvachilik]] bilan shugʻullanadi. [[Eksklav]] asosan [[1999-yil]]dagi islom jangarilari tajovuzidan keyin qirgʻiz-oʻzbek munosabatlarini qiynaydigan masala hisoblanadi. [[Eksklav]] chegaralari oʻzbeklar tomonidan minalashtirilgan. Buning natijasida hozirgacha tinch aholi, asosan [[choʻpon]]lar vafot etmoqda<ref>{{Citation |year= |title=Чьи мины и на чьей земле? Кыргызстан и Узбекистан разбираются с минными полями{{!}} |url=http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1046293260 |access-date=2013-01-06 |archivedate=2014-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140527213059/http://www.centrasia.ru/newsA.php?st=1046293260 }}</ref>.
 
== Chegiralarning demarkatsiya qilinishi ==
2026-yil 24-iyunda Qirgʻiziston va Oʻzbekiston oʻrtasidagi chegaralarni [[demarkatsiya]] qilish kelishuviga koʻra, Choʻngʻara va unga tutash Toshtepa qishlogʻi u yerda yashovchi taxminan 2,5 ming nafar aholisi (etnik [[qirgʻizlar]]) bilan birga Qirgʻiziston tarkibiga oʻtkazildi. Buning evaziga Qirgʻiziston Oʻzbekistonga chegara hududidan maydoni jihatidan teng boʻlgan yer uchastkalarini topshirdi. Shuningdek, mintaqadagi transport qatnovini yaxshilaydigan Say–Tayan avtomobil yoʻli qurilishi uchun tomonlar oʻzaro 236 gektar teng qiymatli yer maydonlarini almashishgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://oyina.uz/uz/posts/33518 |sarlavha=Fargʻona viloyatiga qarashli Choʻngʻara va Toshtepa qishloqlari Qirgʻiz respublikasi tarkibiga oʻtdi |sana=24.06.2026 |qaralgan sana=24.06.2026 |nashriyot=Oyina.uz}}</ref>.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
{{O`zbekiston}}
 
[[Turkum:Fargʻona viloyati]]
[[Turkum:Soʻx tumani]]
[[Turkum:Oʻzbekiston eksklavlari]]
[[Turkum:Anklavlar]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Choʻngʻara
Skyline of Choʻngʻara
Mamlakat Oʻzbekiston
Viloyat Fargʻona viloyati
Tuman Soʻx tumani

40°14′38″N 71°02′07″E / 40.24389°N 71.03528°E / 40.24389; 71.03528 Choʻngʻara (shuningdek Shimoliy Soʻx yoki Kalacha) — Oʻzbekiston Respublikasi Fargʻona viloyatining Soʻx tumanidagi qishloq. Soʻx daryosining oʻng irmogʻidagi Shimoliy Soʻx eksklavi hududlarini egallaydi. Aholi asosan chorvachilik bilan shugʻullanadi. Eksklav asosan 1999-yildagi islom jangarilari tajovuzidan keyin qirgʻiz-oʻzbek munosabatlarini qiynaydigan masala hisoblanadi. Eksklav chegaralari oʻzbeklar tomonidan minalashtirilgan. Buning natijasida hozirgacha tinch aholi, asosan choʻponlar vafot etmoqda[1].

Chegiralarning demarkatsiya qilinishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

2026-yil 24-iyunda Qirgʻiziston va Oʻzbekiston oʻrtasidagi chegaralarni demarkatsiya qilish kelishuviga koʻra, Choʻngʻara va unga tutash Toshtepa qishlogʻi u yerda yashovchi taxminan 2,5 ming nafar aholisi (etnik qirgʻizlar) bilan birga Qirgʻiziston tarkibiga oʻtkazildi. Buning evaziga Qirgʻiziston Oʻzbekistonga chegara hududidan maydoni jihatidan teng boʻlgan yer uchastkalarini topshirdi. Shuningdek, mintaqadagi transport qatnovini yaxshilaydigan Say–Tayan avtomobil yoʻli qurilishi uchun tomonlar oʻzaro 236 gektar teng qiymatli yer maydonlarini almashishgan[2].

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ Чьи мины и на чьей земле? Кыргызстан и Узбекистан разбираются с минными полями|, 2014-05-27da asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 2013-01-06
  2. ↑ „Fargʻona viloyatiga qarashli Choʻngʻara va Toshtepa qishloqlari Qirgʻiz respublikasi tarkibiga oʻtdi“. Oyina.uz (2026-yil 24-iyun). Qaraldi: 2026-yil 24-iyun. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Chong-Kara?oldid=368850" dan olindi