Chukcha tili: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. |
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
 | Bu maqolada ichki havolalar juda kam. (2025-02) |
| Chukcha tili | |
|---|---|
| Til kodlari |
Chukcha tili, chukot tili — chukotkamchatka tillari oilasining chukot-koryak tarmogʻiga mansub til. Rossiya Federatsiyasining Chukot va Koryak muxtor okruglarida, shuningdek, Saxa Respublikasining Quyi Kolima tumanida tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 15 ming kishidan ortiq (oʻtgan asrning oxirlari). Chukcha tilining 10 ga yaqin laxjasi boʻlib, ularning asosiylari 2 ta: sharqiy (uelen) — adabiy tilga asos boʻlgan; gʻarbiy (pevek). Chukcha tili fonetik tizimida 6 unli, 13 undosh mavjud; unlilarda singarmonizm, assimilyatsiya, dissimilyatsiya hodisalari kuzatiladi. Grammatik qurilishi jihatidan agglyutinativ tillarga kiradi. Suz va shakl yasalishi suffikslar va prefikslar orqali amalga oshadi. Morfologiyasida son kategoriyasi (birlik va kuplik) mavjud, olmoshlar soni 6—8 tani tashkil etadi. Sintaksisida qoʻshma gaplarga nisbatan sodda gaplar koʻproq qoʻllanadi. Leksikasida eskimos, yukagir tillaridan, shuningdek, rus tilidan (XIX asr oxiri — XX asr) oʻzlashgan soʻzlar bor. 1931-yilda lotin grafikasi asosida shakllangan yozuvi 1936-yilda rus grafikasiga koʻchirilgan.[1]
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ "Chukcha tili" OʻzME. Ch-harfi (Wayback Machine saytida 2022-02-03 sanasida arxivlangan) Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 | Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
 | Jahon tillaridan biri haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |