Daisen (Akita) sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti|nomi=Daisen|asl nomi={{nobold|{{lang|ja|大仙市}}}}|mavqe=Shahar
<!-- images, nickname, motto -->|tasvir=Daisen City Hall.jpg|bayroq=Flag of Daisen, Akita.svg|gerb=Emblem of Daisen, Akita.svg|asos solingan=2005-yil 22-mart|aholi=81,133|sanalgan yil=2019-yil aprel|sayt={{Rasmiy sayt|1=http://www.city.daisen.akita.jp/}}|rasmiy til=yapon|mamlakat=Yaponiya|vaqt mintaqasi=+9:00|zichlik=94|maydon=866,77|iqlim=nam kontinental iqlim}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
[[Fayl:Omagari_district_Daisen_city_center_area_Aerial_photograph.1976.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Omagari_district_Daisen_city_center_area_Aerial_photograph.1976.jpg/220px-Omagari_district_Daisen_city_center_area_Aerial_photograph.1976.jpg|right|thumb| Omagari tumani — Daisen shahar markazi hududining Aerosurati.1976-yil]]
{{Nixongo|'''Daisen'''|大仙市|Daisen-shi}} [[Yaponiya|Yaponiyaning]] [[Akita prefekturasi|Akita prefekturasida]] joylashgan shahardir. 2019-yil 1-aprel holatiga koʻra, shaharda 31.457 ta xonadonda, 81.133 nafar aholi istiqomat qiladi va [[aholi zichligi]] har kvadrat kilometrga 94 kishidan toʻgʻri keladi<ref>[http://www.city.daisen.akita.jp/docs/2013092000313/ 大仙市地域別人口・世帯数集計表 Daisen City official statistics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200121195341/http://www.city.daisen.akita.jp/docs/2013092000313/ |date=21-yanvar 2020-yil }} {{In lang|ja}}</ref>. Shaharning umumiy maydoni 866,77 kvadrat kilometr (334,66 mi²) ni tashkil etadi.

== Geografiyasi ==
Daisen markaziy Akita prefekturasining tekisliklarida joylashgan boʻlib, gʻarbda [[Akita]] shahri va sharqda [[Ivate prefekturasi]] va Ou togʻlari bilan chegaradosh. Shaharning maydoni Tokioning umumiy maydonidan kattaroqdir.

=== Qoʻshni munitsipalitetlar ===

* Akita prefekturasi
** [[Akita]]
** [[Yurihonjō]]
** [[Yokote, Akita|Yokote]]
** [[Semboku, Akita|Semboku]]
** [[Misato, Akita|Misato]]
* Ivate prefekturasi
** [[Nishivaga]]

=== Iqlimi ===
Daisen nam kontinental iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi ''Dfa / Cfa''), katta mavsumiy harorat farqlari kuzatiladi, juda issiq (va koʻpincha nam) yoz va sovuq (baʼzan qattiq sovuq) qish fasli hududga xosdir. Yogʻingarchilik yil davomida sezilarli boʻlsa-da, lekin avgustdan oktyabrgacha eng kuchli darajasi qayd etilgan. Daisendagi oʻrtacha yillik harorat {{Cvt|10.9|C}} ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori {{Cvt|1819.4|mm}} boʻlib, avgust eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat oʻrtacha {{Cvt|24.3|C}} atrofida va eng past harorat yanvarda, taxminan {{Cvt|-1.6|C}} boʻladi. {{Joy iqlimi
| Uzunlik    = 
 | Joylashuv oʻrni =  [[Ōmagari, Akita|Ōmagari]], Daisen (1991−2020)
 | Joy_ot =  [[Ōmagari, Akita|Ōmagari]], Daisen (1991−2020)
 | Manba  = [[Yapon Meteorologiya Agentligi]]<ref>{{veb manbasi
| url = https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/rank_a.php?prec_no=32&block_no=0195&year=&month=&day=&view=h0
|sarlavha=ja:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）
| publisher = [[Yapon Meteorologiya Agentligi|JMA]]
| access-date = 5-aprel 2022-yil}}</ref><ref name=normals>{{veb manbasi
| url = https://www.data.jma.go.jp/obd/stats/etrn/view/nml_amd_ym.php?prec_no=32&block_no=0195&year=&month=&day=&view=h0
|sarlavha=ja:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値） 
| publisher = [[Yapon Meteorologiya Agentligi|JMA]]
| access-date = 5-aprel 2022-yil}}</ref>
 | Yan_oʻr =             | Yan_oʻr_yogʻin = 150.7
 | Fev_oʻr =             | Fev_oʻr_yogʻin = 111.0
 | Mar_oʻr =             | Mar_oʻr_yogʻin = 105.9
 | Apr_oʻr =             | Apr_oʻr_yogʻin = 99.3
 | May_oʻr =             | May_oʻr_yogʻin = 113.8
 | Iyn_oʻr =             | Iyn_oʻr_yogʻin = 128.8
 | Iyl_oʻr =             | Iyl_oʻr_yogʻin = 212.1
 | Avg_oʻr =             | Avg_oʻr_yogʻin = 212.4
 | Sen_oʻr =             | Sen_oʻr_yogʻin = 166.4
 | Okt_oʻr =             | Okt_oʻr_yogʻin = 158.6
 | Noy_oʻr =             | Noy_oʻr_yogʻin = 183.6
 | Dek_oʻr =             | Dek_oʻr_yogʻin = 175.3
 | Yil_oʻr =             | Yil_oʻr_yogʻin = 1819.4

 | Yan_oʻr_min =-5.1         | Yan_oʻr_maks = 1.4
 | Fev_oʻr_min = -4.8        | Fev_oʻr_maks = 2.5
 | Mar_oʻr_min =     -2.1    | Mar_oʻr_maks = 6.7
 | Apr_oʻr_min = 3.3        | Apr_oʻr_maks = 14.5
 | May_oʻr_min =  9.8       | May_oʻr_maks = 20.7
 | Iyn_oʻr_min =  15.4       | Iyn_oʻr_maks = 24.7
 | Iyl_oʻr_min =   19.6      | Iyl_oʻr_maks = 27.7
 | Avg_oʻr_min =    20.3     | Avg_oʻr_maks = 29.4
 | Sen_oʻr_min =   15.6      | Sen_oʻr_maks = 25.3
 | Okt_oʻr_min =     8.3    | Okt_oʻr_maks = 18.7
 | Noy_oʻr_min =      2.3   | Noy_oʻr_maks = 11.2
 | Dek_oʻr_min =       -2.2  | Dek_oʻr_maks = 4.0
 | Yil_oʻr_min =       6.7  | Yil_oʻr_maks = 15.6

 | Yan_m_min =-16.8          | Yan_m_maks = 10.2
 | Fev_m_min =  -17.6        | Fev_m_maks = 12.2
 | Mar_m_min =    -12.9      | Mar_m_maks = 20.4
 | Apr_m_min =      -9.6    | Apr_m_maks = 31.2
 | May_m_min =  -0.5        | May_m_maks = 32.9
 | Iyn_m_min =   6.2       | Iyn_m_maks = 34.3
 | Iyl_m_min =   11.7       | Iyl_m_maks = 37.6
 | Avg_m_min = 11.3         | Avg_m_maks = 36.9
 | Sen_m_min =  3.7        | Sen_m_maks = 35.7
 | Okt_m_min = -1.3         | Okt_m_maks = 31.3
 | Noy_m_min =  -9.4        | Noy_m_maks = 23.6
 | Dek_m_min =   -16.2       | Dek_m_maks = 17.6
 | Yil_m_min =     -17.6     | Yil_m_maks = 37.6

}}

== Demografiyasi ==
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra<ref>[https://www.citypopulation.de/php/japan-akita.php Daisen population statistics]</ref>, Daisen aholisi soni taxminan 1960-yilda eng yuqori choʻqqiga chiqdi va oʻshandan buyon doimiy ravishda kamayib bormoqda.{{Historical populations|1920|87,814|1930|98,449|1940|101,120|1950|121,695|1960|120,366|1970|108,378|1980|106,428|1990|103,564|2000|98,326|2010|88,299|2020|77,657}}

== Tarixi ==
Hozirgi Daisen hududi qadimgi Deva viloyatining bir qismi boʻlgan. Edo davrida, hudud Hitachi provintsiyasidagi sobiq mulklaridan Kubota domeniga koʻchirilgan Satake sulolasining nazorati ostida boʻlgan. Meidzi davri boshlangandan va zamonaviy munitsipalitetlar tizimi oʻrnatilgandan soʻng, hudud 1878-yilda Akita prefekturasining Semboku tumani tarkibiga kiritilgan<ref>大曲市史〈第1巻〉資料編. publisher:大曲市史頒布会 date:May 1984 ASIN B000J733MG</ref>.

Daisen shahri 2005-yil 22-martda Omagari shahri, Kamioka, Kyova, Nakasen, Nishisenboku, Ota va Semboku shaharlari hamda Nangai qishlogʻi (barchasi Semboku tumanidan) qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan<ref>大曲市史〈第1巻〉資料編. publisher:大曲市史頒布会 date:May 1984 ASIN B000J733MG</ref>.

== Hukumat ==
Birlashgandan soʻng, Daisen 145 aʼzodan iborat butun Yaponiyadagi eng katta shahar assambleyasiga ega boʻlgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.asahi.com/english/Herald-asahi/TKY200503290156|sarlavha=The Asahi Shimbun}}</ref>. Endi shaharda toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 28 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakli mavjud. Shahar Akita prefekturasi assambleyasiga besh aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining 3-Akita okrugi tarkibiga kiradi.

== Iqtisodiyoti ==
Daisen iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligiga asoslangan va bu hudud guruch yetishtirish bilan ajralib turadi. Daisen shahrida bir nechta ''[[sake]]'' ishlab chiqaruvchi korxonalar faoliyat yuritadi.

== Taʼlim tizimi ==
Daisenda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 16 ta davlat boshlangʻich maktabi va 11 ta davlat oʻrta maktabi shuningdek, Akita prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan beshta davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Shaharda yana, bitta xususiy litsey ham mavjud. Prefekturada nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi ham bunyod etilgan.

== Transporti ==

=== Temir yoʻllar ===
[[Fayl:JR_logo_(east).svg|20x20px]] [[Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi]] — [[Akita Shinkansen]]

* Ōmagari

[[Fayl:JR_logo_(east).svg|20x20px]] [[Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi]] — [[Ou magistral liniyasi]]

* Ōmagari - Jingūji — Karivano — Mineyoshikava — Ugo-Sakai

[[Fayl:JR_logo_(east).svg|20x20px]] [[Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi]] — [[Tazavako liniyasi]]

* Uguisuno - Ugo-Nagano — Yariminai — Ugo-Yotsuya — Kita-Ōmagari — Ōmagari

=== Magistral yoʻllar ===

* Akita tezkor yoʻnalishi
* Milliy yoʻnalish 13
* Milliy yoʻnalish 46
* Milliy yoʻnalish 105
* Milliy yoʻnalish 341

== Qardosh shahar munosabatlari ==

* {{Flagicon|Germany}} [[Tettnang]], Germaniya
* {{Flagicon|KOR}} [[Dangjin]], [[Chungcheongnam-do]], Koreya<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.clair.or.jp/cgi-bin/simai/e/03.cgi?p=05&n=Akita%20Prefecture|sarlavha=International Exchange|ish=List of Affiliation Partners within Prefectures|nashriyot=Council of Local Authorities for International Relations (CLAIR)|til=inglizcha|qaralgan sana=21-noyabr 2015-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151121141212/http://www.clair.or.jp/cgi-bin/simai/e/03.cgi?p=05&n=Akita%20Prefecture|arxivsana=21 November 2015}}</ref>

== OAV ==

* FM Hanabi

== Mahalliy diqqatga sazovor joylar ==

* Sobiq Ikeda oilaviy bogʻlari, Milliy tarixiy manzilgohi
* Hotta Fort, milliy tarixiy joy

== Daisenning taniqli odamlari ==

* [[Eiji Goto]], Yaponiya Imperator dengiz flotining admirali
* [[Goto Chugay]], yozuvchi
* [[Kazuo Koike]], manga yozuvchisi
* [[Nobuxide Minorikava]], siyosatchi
* [[Kazuo Oga]]
* [[Hitoshi Okuda]], manga rassomi<ref>[http://www.adnet-sakigake.com/kyo/interview/okuda/okuda.html Interview by Sakigake Ad Brain Co.,Lyf] {{In lang|ja}}</ref>
* [[Toshiro Yanagiba]], aktyor
* [[Ryogoku Yujiro]], sumo kurashchisi
* [[Sukeshiro Terata]], siyosatchi<ref>[http://sukeshiro.com/profile/ Official Profile] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20220924235826/http://sukeshiro.com/profile/ |date=2022-09-24 }} {{In lang|ja}}</ref>

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://www.city.daisen.akita.jp/ Rasmiy veb] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210126235821/http://www.city.daisen.akita.jp/ |date=2021-01-26 }} -sayt {{In lang|ja}}
{{Akita}}{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Daisen, Akita]]
[[Turkum:Akita prefekturasidagi shaharlar]]