Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Davlatlar roʻyxati

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Жаҳоннинг сиёсий харитасида, 2023-йил ҳолатига кўра, 278 дан ортиқ мамлакат бўлиб, жумладан жаҳон ҳамжамияти томонидан мустақиллиги расман тан олинган 195 та суверен давлат мавжуд. Булардан 193 таси БМТнинг фаолиятида аъзо давлатлар сифатида, 2 таси (Ватикан, Фаластин[1])эса кузатувчи-давлат бўлиб иштирок этмоқда.

Жаҳоннинг ҳозирги сиёсий харитаси турли тарихий жараёнлар таъсирида шаклланган. Айниқса, Биринчи ва Иккинчи жаҳон урушлари, мустамлака тизимининг емирилиши, социалистик тузумнинг барҳам топиши каби жараёнлар алоҳида эътиборга лойиқдир. Ушбу тарихий воқеалар таъсирида ХХ ва ХХИ асрлар мобайнида дунёда мустақил давлатлар сони муттасил ўсиб келди.

Ҳозир дунёнинг кўп жойларида аҳолиси ўз мустақил давлатчилигини тан олиш учун курашаётган минтақалар мавжуд бўлиб келмоқда.

Тан олинган давлатлар

№ Байроқ Мамлакат Давлатларнинг тўлиқ номи
1. Австралия Австралия
2. Австрия Австрия Республикаси
3. Албания Албания Республикаси
4. Америка Қўшма Штатлари
5. Ангола Ангола Республикаси
6. Андорра Андорра Князлиги
7. Антигуа ва Барбуда
8. Аргентина Аргентина Республикаси
9. Арманистон Арманистон Республикаси
10. Афғонистон Афғонистон Ислом Амирлиги
11. Багама ороллари Багама ороллари Ҳамдўстлиги
12. Бангладеш Бангладеш Халқ Республикаси
13. Барбадос
14. Баҳрайн Баҳрайн Қироллиги
15. Белоруссия Белорус Республикаси
16. Белиз
17. Белгия Белгия Қироллиги
18. Бенин Бенин Республикаси
19. Бирлашган Араб Амирликлари
20. Болгария Болгария Республикаси
21. Боливия Кўпмиллатли Боливия Давлати
22. Босния ва Герцеговина
23. Боцвана Боцвана Республикаси
24. Бразилия Бразилия Федератив Республикаси
25. Бруней Бруней Дар-ус-Салом Давлати
26. Буркина-Фасо Буркино-Фасо Республикаси
27. Бурунди Бурунди Республикаси
28. Бутан Бутан Қироллиги
29. Буюк Британия Буюк Британия ва Шимолий Ирландия Қўшма Қироллиги
30. Вануату Вануату Республикаси
31. Ватикан Ватикан — Шаҳар Давлати
32. Венгрия
33. Венесуэла Венесуэла Боливар Республикаси
34. Ветнам Ветнам Социалистик Республикаси
35. Габон Габон Республикаси
36. Гаити Гаити Республикаси
37. Гаяна Гаяна Кооператив Республикаси
38. Гамбия Гамбия Республикаси
39. Гана Гана Республикаси
40. Гватемала Гватемала Республикаси
41. Гвинея Гвинея Республикаси
42. Гвинея-Бисау Гвинея-Бисау Республикаси
43. Германия Германия Федератив Республикаси
44. Гондурас Гондурас Республикаси
45. Гренада
46. Греция Грек Республикаси
47. Грузия
48. Дания Дания Қироллиги
49. Доминика
50. Доминикан Республикаси
51. Жазоир Жазоир Халқ Демократик Республикаси
52. Жанубий Африка Республикаси
53. Жанубий Судан Жанубий Судан Республикаси
54. Жибути Жибути Республикаси
55. Замбия Замбия Республикаси
56. Зимбабве Зимбабве Республикаси
57. Исроил Исроил Давлати
58. Индонезия Индонезия Республикаси
59. Иордания Иордания Ҳошимийлар Қиролиги
60. Ироқ Ироқ Республикаси
61. Ирландия Ирландия Республикаси
62. Испания Испания Қироллиги
63. Исландия
64. Италия Италия Республикаси
65. Кабо-Верде Кабо-Верде
66. Камбоджа Комбоджа Қироллиги
67. Камерун Камерун Республикаси
68. Канада
69. Кения Кения Республикаси
70. Кипр Кипр Республикаси
71. Кирибати Кирибати Республикаси
72. Колумбия Колумбия Республикаси
73. Комор ороллари Комор ороллари Иттифоқи
74. Конго Конго Республикаси
75. Конго Демократик Республикаси
76. Корея Халқ Демократик Республикаси
77. Корея Корея Республикаси
78. Коста-Рика Коста-Рика Республикаси
79. Кот-д'Ивуар Кот-д’Ивуар Республикаси
80. Куба Куба Республикаси
81. Лаос Лаос Халқ Демократик Республикаси
82. Латвия Латвия Республикаси
83. Лесото Лесото Қироллиги
84. Либерия Либерия Республикаси
85. Ливан Ливан Республикаси
86. Ливия Ливия Давлати
87. Литва Литва Республикаси
88. Лихтенштейн Лихтенштейн Князлиги
89. Люксембург Люксембург Герцоглиги
90. Маврикий Маврикий Республикаси
91. Мавритания Мавритания Ислом Республикаси
92. Мадагаскар Мадагаскар Республикаси
93. Малави Малави Республикаси
94. Малайзия
95. Мали Мали Республикаси
96. Малдив ороллари Малдив ороллари Республикаси
97. Малта Малта Республикаси
98. Марказий Африка Республикаси
99. Марокаш Марокаш Қироллиги
100. Маршалл ороллари
101. Мексика Мексика Қўшма Штатлари
102. Микронезия Федератив Штатлар
103. Миср Миср Араб Республикаси
104. Мозамбик Мозамбик Республикаси
105. Молдавия Молдова Республикаси
106. Монако Монако Князлиги
108. Мянма Мянма Иттифоқи Республикаси
109. Намибия Намибия Республикаси
110. Науру Науру Республикаси
111. Непал Непал Федератив Демократик Республикаси
112. Нигер Нигер Республикаси
113. Нигерия Нигерия Федератив Республикаси
114. Нидерландия Нидерландия Қироллиги
115. Никарагуа Никарагуа Республикаси
116. Норвегия Норвегия Қироллиги
117. Озарбайжон Озарбайжон Республикаси
118. Покистон Покистон Ислом Республикаси
119. Палау Палау Республикаси
120. Панама Панама Республикаси
121. Папуа Янги Гвинея Папуа Янги Гвинея Мустақил Давлати
122. Парагвай Парагвай Республикаси
123. Перу Перу Республикаси
124. Полша Полша Республикаси
125. Португалия Португал Республикаси
126. Россия Россия Федерацияси
127. Руанда Руанда Республикаси
128. Руминия
129. Салвадор Эл-Салвадор Республикаси
130. Самоа Самоа Мустақил Давлати
131. Сан-Марино Сан-Марино Республикаси
132. Сан-Томе ва Принсипи Сан-Томе ва Принсипи Демократик Республикаси
133. Саудия Арабистони Саудия Арабистони Қироллиги
134. Сейшелл ороллари Сейшелл ороллари Республикаси
135. Сенегал Сенегал Республикаси
136. Сент-Винсент ва Гренадина
137. Сент-Киц ва Невис Сент-Киц ва Невис Федерацияси
138. Сент-Люсия
139. Сербия Сербия Республикаси
140. Сингапур Сингапур Республикаси
141. Сурия Сурия Араб Республикаси
142. Словакия Словакия Республикаси
143. Словения Словения Республикаси
144. Соломон ороллари
145. Сомали Сомали Федератив Республикаси
146. Судан Судан Республикаси
147. Суринам Суринам Республикаси
148. Серра-Леоне Серра-Леоне Республикаси
149. Тожикистон Тожикистон Республикаси
150. Таиланд Таиланд Қироллиги
151. Танзания Танзания Бирлашган Республикаси
152. Того Того Республикаси
153. Тонга Тонго Қироллиги
154. Тринидад ва Тобаго Тринидад ва Табаго Республикаси
155. Тувалу
156. Тунис Тунис Республикаси
157. Туркманистон
158. Туркия Туркия Республикаси
159. Уганда Уганда Республикаси
160. Украина Украина Республикаси
161. Уммон Уммон Султонлиги
162. Уругвай Шарқий Уругвай Республикаси
163. Фижи Фижи Республикаси
164. Филиппин Филиппин Республикаси
165. Финландия Финландия Республикаси
166. Франсия Франсия Республикаси
167. Хитой Хитой Халқ Республикаси
168. Хорватия Хорватия Республикаси
169. Чад Чад Республикаси
170. Черногория
171. Чехия Чехия Республикаси
172. Чили Чили Республикаси
173. Швейсария Швейсария Конфедерацияси
174. Швеция Швеция Қироллиги
175. Шри-Ланка Шри-Ланка Демократик Социалистик Республикаси
176. Шарқий Тимор Шарқий Тимор Демократик Республикаси
177. Шимолий Македония Шимолий Македония Республикаси
178. Эквадор Эквадор Республикаси
179. Экваториал Гвинея Экваториал Гвинея Республикаси
180. Эритрея Эритрея Давлати
181. Эрон Эрон Ислом Республикаси
182. Эсватини Эсватини Қироллиги
183. Эстония Эстония Республикаси
184. Эфиопия Эфиопия Федератив Демократик Республикаси
185. Ямайка
186. Яман Яман Республикаси
187. Янги Зеландия
188. Япония Япония Давлати
189. Ўзбекистон Ўзбекистон Республикаси
190. Қатар Қатар Давлати
191. Қирғизистон Қирғиз Республикаси
192. Қозоғистон Қозоғистон Республикаси
193. Қувайт Қувайт Давлати
194. Ҳиндистон Ҳиндистон Республикаси

Қисман тан олинган давлатлар

Қисман тан олинган давлатлар — Бирлашган Миллатлар Ташкилотига аъзо бўлмаган давлатлар камида битта ва ундан ортиқ БМТга аъзо давлат томонидан тан олинган давлатлар киради.

№ Байроқ Мамлакат Давлатларнинг тўлиқ номи
1. Абхазия Абхазия Республикаси
2. Жанубий Осетия Жанубий Осетия Республикаси
3. Косово Косово Республикаси
4.
Саҳрои Араб Демократик Республикаси
5. Фаластин Фаластин Давлати
6.
Хитой Республикаси
7.
Шимолий Кипр Турк Республикаси

Тан олинмаган давлатлар

Тан олинмаган давлатлар — ўзини суверен давлатлар деб эълон қилган ва аҳолининг мавжудлиги, ҳудудни назорат қилиш, ҳуқуқ ва бошқарув тизимлари каби давлатчилик белгиларига эга бўлган, лекин айни пайтда давлат томонидан дипломатик тан олинмаган минтақаларнинг умумий номи. Бирлашган Миллатлар Ташкилотига аъзо давлатлар томонидан бир ёки бир нечта аъзо давлатларнинг суверенитети остида ҳисобланади.

№ Байроқ Мамлакат Давлатларнинг тўлиқ номи
1. Амбазония Амбазония Федератив Республикаси
2.
Днестрбўйи Молдова Республикаси
3. Сомалиленд Сомалиленд Республикаси
4.
Тоғли Қорабоғ Республикаси

Мухтор давлатлар

Мухтор давлатлар — катта давлат доирасидаги мақомига эга бўлган мухтор республика ёки бошқа мухтор бирлик. У ўзининг конституцияси, қонун ҳужжатлари, ҳудуди, фуқаролиги, олий давлат органлари, маълум даражада бюджет ва солиқ мустақиллигига эга. Лекин, у бошқа катта давлат доирасида тузилганлиги сабабли ўз пул тизимига, армиясига, ташқи сиёсий ва ташқи иқтисодий муносабатларда тўлиқ мустақилликка ва хаказога эга бўлмайди.

№ Байроқ Мамлакат Давлатларнинг тўлиқ номи
1. Адигея Адигея Республикаси
2. Ажария Ажария Мухтор Республикаси
3. Бошқирдистон Бошқирдистон Республикаси
4. Бурятия Бурятия Республикаси
5.
Гагаузия
6. Доғистон Доғистон Республикаси
7. Ингушетия Ингушетия Республикаси
8. Кабардино-Болқория Кабардино-Болқория Республикаси
9. Карелия Карелия Республикаси
10. Коми Коми Республикаси
11. Марий Эл Марий Эл Республикаси
12. Мордовия Мордовия Республикаси
13. Нахичеван Нахичеван Мухтор Республикаси
14. Қалмоғистон Қалмоғистон Республикаси
15. Қорақалпоғистон Қорақалпоғистон Республикаси
16. Қорачой-Черкасия Қорачой-Черкасия Республикаси
17. Қрим Қрим Республикаси
18. Саха Саха (Ёқутистон) Республикаси
19. Татаристон Татаристон Республикаси
20. Тува Тува Республикаси
21. Удмуртия Удмуртия Республикаси
22. Хакасия Хакасия Республикаси
23. Чеченистон Чеченистон Республикаси
24. Чувашистон Чувашистон Республикаси
25. Шимолий Осетия Шимолий Осетия — Алания Республикаси

Бошқа ҳудудлар

Янги Зеландия билан Ассоциялашган давлат

№ Байроқ Мамлакат Давлатларнинг тўлиқ номи
1.
Ниуэ
2.
Кук ороллари

Мулклар

Доимий (маҳаллий) аҳолиси ва ўз фуқаролигига эга бўлган тузилишлар

Денгизорти ҳудудлар, баъзан алоҳида ҳудудлар сифатида таснифланади

Доимий аҳолиси бўлмаган қарам ҳудудлар

Бошқалар

  • Давлатлараро тузилмалар (конфедерациялар): Европа Иттифоқи (расмий равишда конфедерация ёки давлатнинг бошқа шакли бўлмаган давлатдан юқори сиёсий ва молиявий даражага эга ташкилот), Иттифоқ давлати
  • миллий ҳудудлар: Мухториятлар (Афон ва бошқалар), федерация қисмлари, резервациялар, Буюк Британиянинг таркибий қисмлари (Англия, Шотландия, Уэлс, Шимолий Ирландия)
  • Малта ордени (Халқаро ҳуқуққа кўра, Малта ўрденининг суверенитети дипломатик миссиялар даражасида кўриб чиқилади, лекин давлат суверенитети сифатида эмас; БМТда кузатувчи ташкилот мақомига эга);
  • Кондоминиумлар (қўшма ҳудудлар);
  • Низоли ҳудудлар (Озод Кашмир, Гилгит-Балтистон, Ғарбий Саҳрои Кабир);
  • Ҳеч кимнинг ери бўлмаган ҳудуд (Антарктика, Бир-Тавил, Серб ва Хорват чегарасидаги ҳовли);
  • Қабила қиролликлари;
  • Алоқа қилмайдиган халқлар ҳудудлари;
  • Нейтрал ҳудудлар;
  • Ижарага олинган ҳудудлар (Бойқўнғир ва бошқалар);
  • Ҳарбий базалар;
  • Шахсий мулклар;
  • Сургундаги ҳукуматлар;
  • Махсус иқтисодий зоналар;
  • Бир қатор мамлакатларнинг марказий ҳукуматлари томонидан назорат қилинмаган ва тўлиқ мустақилликка даъво қиладиган ёки даъво қилмайдиган ҳудудлар (миллий озодлик ҳаракатлари, исёнчилар, сепаратистлар).

Манбалар

Адабиётлар