Дефианcе
Дефианcе — Америка уриши филми режиссёр Эдвард Цвик томонидан 2008-йилда Беларусни фашистларнинг Германиясини босиб олган даврда ёзилган. Клейтон Фроҳман ва Цвик ссенарийси Нечама Теcнинг 1993-йилда чоп этилган „Бўйсунмаслик“ китобига асосланган бўлиб, Иккинчи жаҳон уруши пайтида Беларусда яҳудийларни сақлаб қолган ва ёлланган полшалик яҳудийлар бошчилигидаги гуруҳ ҳақида ҳикоя қилади. Филмда Дениэл Крейг Тувиа Биэлски ролида, Лиэв Шрайбер Зус Биэлски ролида, Жейми Белл Асаэл Биэлски ролида ва Жорж Маккай Арон Биэлски ролида ўйнаган.
| Дефианcе | |
|---|---|
|
Файл:Дефианcепостер08.жпг Филм постери | |
| Режиссёр(лар) | Эдwард Зwиcк |
| Продюсер(лар) |
|
| Ссенарий муаллиф(лар)и |
|
| Ролларда | |
| Бастакор(лар) | Жамес Неwтон Ҳоwард |
| Оператор(лар) | Эдуардо Серра |
| Монтажёр(лар) | Стевен Росенблум |
| Студия | |
| Дистрибютор |
|
| Премера санаси |
|
| Давомийлик | 137 дақиқа[1] |
| Мамлакат |
 АҚСҲ |
| Тиллар |
Энглиш Руссиан |
| Бюджет | $32 миллион |
| Даромад | $51.2 миллион |
Кинони ишлаш 2007-йил сентябр ойининг бошида бошланган. Қўшма Штатларда чиқариш чеклангандан сўнг (масалан Лос-Анжелес ва Ню-Ёрк шаҳри) 2008-йил 31-декабрда 2009-йил январ ва феврал ойларида бутун дунё бўйлаб умумий нашрга чиқди[2].
Сюжети
1941-йил август ойида фашистлар Германиясининг Эинсатзгруппени Шарқий Европадаги яҳудийларни мунтазам равишда ўлдиришни бошлаган. Омон қолганлар орасида ака-ука яҳудий Биэлскилар бўлиб: Тувиа, Зус, Асаэл ва Арон. Уларнинг ота-оналари немис босқинчиларининг буйруғи билан маҳаллий Счутзманнсчафт томонидан ўлдирилган. Фарзандлар ота-онасининг ўлими учун қасос олишга ваъда бериб, Налибоки ўрмонига қочиб кетишади.
Ака -укалар ўрмонда яширинган бошқа яҳудий қочқинларга дуч келишади ва уларга раҳбарлик қилиб ўз ҳимоясига олишади. Тувия ота-онасининг ўлими учун жавобгар бўлган шахс Счутзманнсчафтни ўлдиради Кейинчалик улар кўпайиб бораётган қочқинларга бошпана беришади, озиқ-овқат ва материаллар учун маҳаллий фермаларга бостириб кириб, улар топилганда лагерини кўчиришади. Ака-ука Биэлски немислар ва уларнинг ҳамкорларига қарши рейдлар уюштиришади. Қурбонлар яширинган яҳудийларга хавф туғдирмаслиги учунТувия бу ишини қайта кўриб чиқишга мажбур. Икки катта ака-ука Тувиа ва Зус ўртасидаги рақобат уларнинг келажаги борасида келишмовчиликни кучайтириб, қиш яқинлашганда, Зус лагерни тарк этиб, маҳаллий совет партизанлари гуруҳига қўшилишга қарор қилади, унинг акаси Тувиа эса лагерда бошлиқ сифатида қолади. Икки гуруҳ ўртасида келишув тузилиб, унда совет партизанлари яҳудийлар лагерини таъминот эвазига ҳимоя қилишга рози бўладилар.
Қишки касаллик, очлик, қўзғолонга қаршилик ва доимий яширинишдан сўнг, немислар уларни лагерига ҳужум қилмоқчи эканлигини билиб олади. Советлар ёрдам беришдан бош тортдилар ва улар Луфтwаффе сифатида лагерни эвакуация ва уларни бомбардимон қилишди. Немис пиёда аскарларини секинлаштириш учун Асаэл бошчилигидаги кечиктирувчи куч орқада қолади. Ҳимоя узоқ давом этмайди. Асаэл ва София исмли лагер аъзоси қолган гуруҳга қўшилиш учун омон қоладилар, улар ўрмон четида ўтиб бўлмайдиган ботқоқликка дуч келишади. Улар ботқоқликдан битта қурбон билан кесиб ўтишади аммо дарҳол Панзер ИИИ танки томонидан қўллаб-қувватланган немис взводига ҳужум қилишади. Улар немисларга гуруҳга қайта қўшилиш учун Совет қўшинларини ташлаб кетган Зус бошчилигидаги партизан қўшинларига орқа томондан ҳужум қилишади.
Эпилогда омон қолганлар яна икки йил ўрмонда яшаб, касалхона, болалар боғчаси ва мактаб қуриб, жами 1200 яҳудийни жамлагани аниқланган. Иштирокчиларнинг ҳақиқий фотосуратлари яъни Тувиа ҳам унинг кийимидаги суратлари кўрсатилган ва уларнинг тақдири тасвирланган: Асаэл Қизил Армия сафига чақирилган ва жангда ҳалок бўлган, боланинг отаси уни ҳеч қачон кўра олмаган; Тувиа, Зус ва Арон урушдан омон қолишади ва Ню-Ёркда юк ташиш фирмасини ташкил қилиш учун АҚШга кетишади. Эпилогда, шунингдек, ака-ука Биэлскилар қилган ишлари учун ҳеч қачон танилишни хоҳлашмайди ва улар қутқарган одамларнинг авлодлари ҳозир ўн минглаб одамларни ташкил этиши айтилади.
Қабул қилиниши
Танқидий қарашлар
Дефианcе киноси танқидчилар томонидан турли хил баҳоланди[3]Роттен Помидорларнинг хабар беришича, танқидчиларнинг 59 фоизи филмга 189 та намуна асосида ижобий баҳо берган, ўртача балл 5,91/10. Сайтнинг консенсусида шундай дейилган: „Профессионал тарзда яратилган, аммо бадиий жиҳатдан илҳомланмаган Эд Звикнинг Беларус ўрмонида Иккинчи Жаҳон урушидан омон қолган яҳудийлар ҳақидаги ҳикояси ҳақиқий тарихнинг ҳиссий зарбасидан маҳрум“[4].Метаcритиc -да филм 34 та шарҳ асосида ўртача 58/100 балл олди[3].
Тҳе Неw Ёрк Тимес газетасининг танқидчиси АО Скотт филмни „қаттиқ мушаклар билан боғланган“ деган. Унинг ёзишига кўра, Цвик "камерасини оғир қўл билан бошқаради ва вазият талаб қилганда деярли ҳар бир саҳнани табассум ёки жилмайиш билан кескин бош ирғашини аниқлайди. Скотт, шунингдек, филм ноҳақлик билан „нацистлар томонидан босиб олинган Европада яшовчи яҳудийларнинг кўпчилиги Биэлскилар каби қаттиққўл бўлганида, кўпроқ омон қолган бўлар эди“ деб ёзади[5] Шарҳда „яҳудийларнинг пассивлиги ҳақидаги тарихий стереотипларни ағдариш учун (филм) уларни тасдиқлайди“ деб қўшимча қилинади[5]. Цвик жавоб берди: „Бу шараф ва омадга ҳурмат ва бошқаларга ундан қочишга ёрдам бериш шарафдир. Аммо ундан қочиб қутула олмаслигингиз сизнинг номусингизга салбий ҳукм эмас“[6].
Совринлар
2009-йил 22-январда филм Жеймс Нютон Ховарднинг саундтреки учун энг яхши оригинал мусиқа номинациясида Академия мукофотига сазавор бўлди. Шунингдек, у 2008-йил учун энг яхши оригинал мусиқа учун Олтин глобус мукофотига номзод бўлган[7].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ „Дефианcе (15)“. Бритиш Боард оф Филм Cлассифиcатион (11-ноябр 2008-йил). Қаралди: 26-октабр 2016-йил.
- ↑ „Дефианcе (2008)“. ИМДб. Қаралди: 3-ноябр 2008-йил.
- ↑ 3,0 3,1 „Дефианcе (2008): Ревиэwс“. Метаcритиc. CБС Интераcтиве. 2010-йил 10-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-январ 2009-йил.
- ↑ „Дефианcе Мовиэ Ревиэwс“. Роттен Томатоэс. Флихстер. Қаралди: 7-сентабр 2022-йил.
- ↑ 5,0 5,1 Ревиэw ин Тҳе Неw Ёрк Тимес фром Деcембер 31, 2008
- ↑ „Эд Зwиcк он Пассивитй, Жеwиш Поwер, анд Ҳамас“ бй Жеффрей Голдберг — Тҳе Атлантиc — Жануарй 16, 2009
- ↑ „Тҳе 66тҳ Аннуал Голден Глобе Аwардс (2009)“. Ҳоллйwоод Фореигн Пресс Ассоcиатион (2009). 2010-йил 29-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-июн 2009-йил.