Denaturation (fissile materials) sahifasining manbasini koʻrish


'''Denaturatsiya''' — [[yadro quroli]] uchun yaroqli [[bo‘linuvchi material]]larni qurol sifatida foydalanish uchun yaroqsiz holatga keltirish va ularni avvalgi holatiga osonlikcha qaytarib bo‘lmaydigan shaklga o‘tkazish jarayonidir. [[uranium 235|Uran-235]] uchun bu jarayon nisbatan sodda bo‘lib, uni [[uranium 238|uran-238]] bilan aralashtirish orqali amalga oshiriladi, biroq [[plutonium|plutoniy]] uchun bu jarayon murakkabroq va/yoki samarasizroqdir, chunki boshqa plutoniy [[izotop]]lari ham qurol uchun yaroqli bo‘lishi yoki mavjud bo‘lmasligi va ularni ishlab chiqarish amaliy jihatdan maqsadga muvofiq emasligi mumkin. Boshqa element bilan aralashtirish esa kimyoviy ajratish imkonini beradi.

[[uranium-233|Uran-233]] bilan bog‘liq vaziyat murakkabroq,<ref>{{Cite web |title=Very-High-Temperature Reactor |url=https://www.gen-4.org/gif/upload/docs/application/pdf/2022-10/2022_vhtr_prpp_white_paper.pdf}}</ref> chunki U-233 ni xavfsiz saqlash qiyin bo‘lib, bu ham afzallik, ham kamchilik hisoblanadi. Unga hamroh bo‘lgan [[uranium-232|uran-232]]ning parchalanishi natijasida [[thorium-228|toriy-228]] hosil bo‘ladi, uning radioaktiv yarim yemirilish davri 1,9 yilni tashkil etadi, shuningdek, bir nechta qisqa umrli parchalanish mahsulotlari yuzaga keladi. Bu mahsulotlar orasida [[thallium-208|talliy-208]] va [[lead-212|qo‘rg‘oshin-212]] kabi juda kuchli gamma-nurlanish chiqaruvchi nuklidlar mavjud. Taxminan bir yil o‘tgach, ushbu parchalanish mahsulotlarining alfa-faolligi U-233 ning har kilogrammiga bir necha yuz kyurini tashkil etadi, kirib boruvchi gamma-nurlanish esa plutoniydan chiqadigan nurlanishdan ming baravar kuchliroq bo‘ladi. Shu sababli eskirgan U-233 radiologik jihatdan eng qat’iy belgilangan noqonuniy foydalanish holatlaridan tashqari holatlarda o‘z-o‘zidan himoyalangan hisoblanadi.

==Manbalar==
{{Reflist}}

[[Category:Izotoplarni ajratish]]


{{nuclear-tech-stub}}

[[de:Abreicherung]]
```