Dialectical behavior therapy
Диалектик хулқ-атвор терапияси ( ДБТ ) далилларга асосланган [1] психотерапия тури бўлиб, у шахсиятнинг бузилиши ва шахслараро низоларни даволашга қаратилган ҳаракатлардан бошланган. [1] Далиллар шуни кўрсатадики, ДБТ кайфият бузилишларини ва ўз жонига қасд қилиш ғояларини даволашда, шунингдек, ўзига зарар етказиш ва гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш каби хатти-ҳаракатлар моделларини ўзгартиришда фойдали бўлиши мумкин. [2] ДБТ терапевт ва мижоз қабул қилиш ва ўзгартиришга йўналтирилган стратегиялар билан ишлайдиган ва охир-оқибат уларни мувозанатлаштирадиган ва синтез қиладиган жараёнга айланди - тезис ва антитезанинг фалсафий диалектик жараёни билан таққосланадиган, кейин эса синтез қилинадиган шакли. [1]
ДБТ одамларга реактив ҳолатларга олиб келадиган қўзғатувчиларни ўрганиш ва исталмаган реаксияларнинг олдини олиш учун воқеалар, фикрлар, ҳис-туйғулар ва хатти-ҳаракатлар кетма-кетлигида қандай курашиш қобилиятларини қўллашни баҳолашга ёрдам бериш орқали одамларга ҳиссий ва когнитив тартибга солишни кучайтиришга ёрдам бериш учун мўлжалланган.
ДБТ 1970-йилларнинг охиридаги стандарт когнитив хатти-ҳаракатлар терапияси (CБТ) протоколларини сурункали ўз жонига қасд қилувчи мижозларга қўллаш бўйича бир қатор муваффақияциз уринишлар қилиб кўрди . [3] Тадқиқотлар шуни кўрсатадики, ДБТ беморларга руҳий ҳолат спектрининг бузилиши билан боғлиқ аломатлар ва хатти-ҳаракатлар, шу жумладан ўз-ўзига шикаст етказиши билан ёрдам бериши мумкин. [4]
ДБТнинг биринчи рандомизе клиник тадқиқоти одатдаги даволанишга нисбатан ўз жонига қасд қилиш имо-ишоралари, психиатрик касалхонага ётқизиш ва даволанишдан воз кечиш тезлигини кўрсатди. [3]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Чапман, АЛ (2006). "Диалеcтиcал беҳавиор тҳерапй: cуррент индиcатионс анд униқуэ элеменц". Псйчиатрй (Эдгмонт) 3 (9): 62–8. ПМИД 20975829. ПМC 2963469. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=2963469.
- ↑ „Ан Овервиэw оф Диалеcтиcал Беҳавиор Тҳерапй – Псйч Cентрал“ (2016-йил 17-май). Қаралди: 2015-йил 19-январ.
- ↑ 3,0 3,1 Линеҳан, М. М.; Димефф, Л. (2001). "Диалеcтиcал Беҳавиор Тҳерапй ин а нуцҳелл". Тҳе Cалифорниа Псйчологист 34: 10–13. Арчивед фром тҳе оригинал он 2024-06-07. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20240607053253/ҳттп://www.эбригҳтcоллаборативе.cом/уплоадс/2/3/3/9/23399186/дбтинануцҳелл.пдф. Қаралди: 2024-05-27.Диалеcтиcал беҳавиор тҳерапй]]
- ↑ Бродй, Жане Э.. „Тҳе Гроwинг Wаве оф Теэнаге Селф-Инжурй“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2008-йил 6-май). Қаралди: 2022-йил 24-декабр.