Diapauza sahifasining manbasini koʻrish

'''Diapauza''' ([[yunon tili|yun.]] diapausis — toʻxtash, dam olish) — [[hayvonlar]] hayot faoliyatining tinim davri; bunda umumiy [[Moddalar almashinuvi|modda almashinuvi]] pasayadi. D.ning vujudga kelishiga tashqi muhim sharoitlari: ozuqa sifati, namlik, harorat, kun uzunligining mavsumiy oʻzgarishlari sabab boʻladi. Bu sharoitlar taʼsirida, mas, hasharotlar organizmida anatomik-gistologik, fiziologik va biokimyoviy oʻzgarishlar yuz beradi, yaʼni rivojlanish vaqtincha toʻxtaydi, kislorodni oʻzlashtirish kamayadi, erkin suv kolloid holatga oʻtadi, yogʻ ta-nachalari hujayralarida eng koʻp miqdorda zaxira qatlamlar (baʼzi turlarda yogʻlar, boshqalarida esa yogʻ-oqsil donalari) toʻplanadi. Bu belgilari bilan D. karaxtlik (uyqu)dan farq qiladi. D. organizmning sovuqqa chidamli boʻlib, qishlab chiqishini taʼminlaydi. Quruq subtropik va tropik iqlimda yozgi D., yaʼni estivatsiya kuzatiladi. Har bir biologik turda D. organizmi hayot siklining maʼlum fazalarida sodir boʻladi, [[hasharotlar]]da [[tuxum]], [[qurt]] ([[lichinka]]), [[gʻumbak]] yoki [[imago]] (voyaga yetgan) rivojlanish davrlariga toʻgʻri keladi.

[[Oʻsimliklar]]ni himoya qilishda D. toʻgʻrisidagi maʼlumotlar ekinlar zararkunandalarining paydo boʻlish va rivojlanish davrini prognozlash (qisqa va uzoq muddatli)da hisobga olinadi.

Sulton Alimuhamedov.

== Adabiyot ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
{{chala}}

[[Turkum:Biologiya]]