Dilber Ay sahifasining manbasini koʻrish

{{Musiqachi bilgiqutisi|ismi=Dilber Ay|foto=Dilber Ay - İşte Benim Stilim 2016 - cropped.png|janr=[[xalq musiqasi]]|tavalludi sanasi=1-yanvar 1956-yil|tavalludi joyi=Qahramanmarosh|vafoti sanasi=29-aprel 2019-yil|vafoti joyi=Anqara
}}'''Dilber Ay Karakash''' (1956-yil 1-yanvar, [[Marʼash|Qahramanmarosh]] — 2019-yil 29-aprel, [[Anqara]]) — turk xalq musiqasi-arabesk xonandasi.
Barak ob-havosi va 1981-yilda kuylagan " ''Meyrik'' " qoʻshigʻi bilan Turkiyada katta auditoriya mehrini qozondi.2011 va 2015-yillar oraligʻida u " ''Kadere Mahbuslari'' " telekoʻrsatuvini taqdim etdi, unda u panjara ortida arabesk qoʻshiqlarini toʻliq qamoqxona simulyatsiyasida kuyladi. Turkuju 2012-yilda asosiy televizorlarda mehmon boʻlishni boshlaganidan soʻng tezda mashhur madaniyat belgisiga aylandi<ref name=":3">{{jurnal manbasi|url=https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruid/issue/22157/238051|title=Televizyonun arabesk müziğin soylulaşmasındaki rolü|date=3 Mart 2016|issue=23 - ÜNSAL OSKAY|language=Türkçe|pages=61-73|journal=Marmara İletişim Dergisi|issn=1300-4050|access-date=21 Şubat 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220221122739/https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruid/issue/22157/238051|archivedate=21 Şubat 2022|deadurl=hayır}}</ref>.

Erkak, kuchli, qattiqqoʻl, oʻziga ishongan obraz yaratuvchi Dilber Ay kinofilmlardagi rollari, reytingi yuqori koʻrsatuvlar va reklama roliklari hamda kuylagan gʻamgin xalq qoʻshiqlari va arabesk qoʻshiqlari bilan yodda qolgan<ref name=":2">{{Veb manbasi|url=https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/dilber-ay-as-a-musical-cultural-icon.pdf|sarlavha=Müziksel Bir Kültür İkonu Olarak Dilber Ay|sana=Temmuz 2021|ish=Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220221120129/https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/dilber-ay-as-a-musical-cultural-icon.pdf|arxivsana=21 Şubat 2022}}</ref>. Uning hayotiy hikoyasi 2021-yilda suratga olingan " ''Dilberay'' " filmining mavzusi edi.

== Shaxsiy hayoti ==
1956-yil 1-yanvarda Qahramanmarosh viloyatining Pazarjik tumanida tugʻilgan. Kureyshan qabilasining aʼzosi, Ayning haqiqiy familiyasi Bagbush. Yörük va [[Kurdlar|kurd]]<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ensonhaber.com/dilber-ay-sirri-sureyyanin-sazini-kirdim-2012-02-16.html|sarlavha=Dilber Ay: Sırrı Süreyya'nın sazını kırdım|kirish sanasi=5 Mayıs 2014|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140506005300/http://www.ensonhaber.com/dilber-ay-sirri-sureyyanin-sazini-kirdim-2012-02-16.html|arxivsana=6 Mayıs 2014}}</ref> oilasining farzandi edi. Boshlangʻich taʼlimni Qahramanmarashda boshlagan; Boshlangʻich maktabning uchinchi sinfigacha shu shaharda oʻqigan, keyin oʻqishni davom ettira olmadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.posta.com.tr/dilber-ay-en-buyuk-talih-kusum-herifim-1373589|sarlavha=Dilber Ay: En büyük talih kuşum herifim|kirish sanasi=21 Şubat 2022|sana=21 Ocak 2018|til=Türkçe|ish=Posta gazetesi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200603124042/https://www.posta.com.tr/dilber-ay-en-buyuk-talih-kusum-herifim-1373589|arxivsana=3 Haziran 2020}}</ref>. Avval [[Anqara|Anqaraga]], keyin esa Bolu-Duzjaga koʻchib kelib, oilasi bilan joylashdi. 1969-yilda TRT radiosi faoliyati davomida Düzceda „chiroyli ovoz“ izlash uchun " ''Gönül, sen bilan suhbatlashamiz, seni sevaman'' " xalq qoʻshigʻini kuylaganida uning isteʼdodi tan olingan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/ozgunun-havasini-indirdim-22212620|sarlavha=Özgü'nün havasını indirdim|kirish sanasi=21 Şubat 2022|sana=25 Aralık 2012|til=Türkçe|ish=Hürriyet gazetesi Kelebek Eki|arxivurl=https://web.archive.org/web/20181209171811/https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/ozgunun-havasini-indirdim-22212620|arxivsana=9 Aralık 2018}}</ref><ref name=":1">{{Veb manbasi|url=https://www.haberturk.com/medya/haber/693895-13-yasinda-olanlar-oldu|sarlavha=13 yaşında olanlar oldu|kirish sanasi=21 Şubat 2022|sana=4 Aralık 2011|til=|ish=Haberturk.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111205065411/https://www.haberturk.com/medya/haber/693895-13-yasinda-olanlar-oldu|arxivsana=5 Aralık 2011}}</ref>. Biroq musobaqada qatnashgani uchun otasi Huseyin Bagbush tomonidan qattiq qiynoqqa solingan.

13 yoshida 50 yoshli erkakka turmushga chiqqan<ref name=":1">{{Veb manbasi|url=https://www.haberturk.com/medya/haber/693895-13-yasinda-olanlar-oldu|sarlavha=13 yaşında olanlar oldu|kirish sanasi=21 Şubat 2022|sana=4 Aralık 2011|til=|ish=Haberturk.com|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111205065411/https://www.haberturk.com/medya/haber/693895-13-yasinda-olanlar-oldu|arxivsana=5 Aralık 2011}}</ref>. Bu nikohdan uning Sati va Filiz ismli ikki qizi bor edi.16 yoshida qochib ketgan xolasining oʻgʻli bilan ikkinchi turmushga chiqdi va Unal ismli oʻgʻil koʻrdi.1998-yilda [[Germaniya|Germaniyada]] tanishgan Ibrohim Karakash bilan uchinchi turmushini amalga oshirdi.

Barak uzun shevalarni ijro etishni Halit Arapogʻlidan oʻrgangan. 1974-yilda TRT radiosida imtihon topshirdi. Yoshligida radioda kuylagan qoʻshiqlari bilan tanilgan. Anqara Konak kazinosida turk qoʻshiqchisi boʻlib ishlagan. [[İbrahim Tatlıses|Ibrohim Tatlises,]] Bergen, Bedia Akarturk, Izzet Altınmeshe va Dursun Salkim kabi taniqli nomlar bilan ishlagan. Adanada sahnaga chiqqan Bergen bilan yaqin doʻstlik oʻrnatdi. U musiqiy hayoti davomida koʻplab albomlar yaratdi. Birinchi maʼlum boʻlgan 45 ta yozuv 1974-yilda yozilgan boʻlib, " ''Mening chaqalogʻim Oy / Men sizning Oy bogʻingizga kira olmadim, Ben Gazel'' " deb nomlangan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2019/05/01/barak-kizina-veda|sarlavha='Barak Kızı'na veda…|kirish sanasi=22 Şubat 2022|sana=5 Ocak 2019|til=tr-TR|ish=Gazete Duvar|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190502112637/https://www.gazeteduvar.com.tr/yazarlar/2019/05/01/barak-kizina-veda|arxivsana=2 Mayıs 2019}}</ref>.

Germaniyadagi kontsert vaqtida u qoʻshiq soʻrovi uchun sahna orqasiga kirib, uni bezovta qilgan odamga jarohat yetkazgan. Bu voqeadan soʻng [[Niderlandiya|Gollandiyaga]] qochgan rassom qoʻlga olinib, Germaniyaga joʻnatilgan va [[Frankfurtmayn|Frankfurtda]] 8 oy 20 kunlik qamoqda oʻtirib Turkiyaga qaytarilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.cumhuriyet.com.tr/video/dilber-ay-canli-yayinda-isledigi-cinayeti-anlatti-830478|sarlavha=Dilber Ay canlı yayında işlediği cinayeti anlattı|kirish sanasi=21 Şubat 2022|til=Türkçe|ish=www.cumhuriyet.com.tr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220221110751/https://www.cumhuriyet.com.tr/video/dilber-ay-canli-yayinda-isledigi-cinayeti-anlatti-830478|arxivsana=21 Şubat 2022}}</ref><ref name=":2">{{Veb manbasi|url=https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/dilber-ay-as-a-musical-cultural-icon.pdf|sarlavha=Müziksel Bir Kültür İkonu Olarak Dilber Ay|sana=Temmuz 2021|ish=Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220221120129/https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/dilber-ay-as-a-musical-cultural-icon.pdf|arxivsana=21 Şubat 2022}}</ref>. Aralashgan janjal tufayli yana hibsga olingan va bir muddat qamoqqa olingan Dilber Ay, bu voqeadan soʻng TRT Radiodagi ishi tugatildi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.milliyet.com.tr/gundem/yas-mi-var-mahallede-dedi-yasa-bogdu-2866653|sarlavha=ʻYas mı var mahallede’ dedi, yasa boğdu|kirish sanasi=21 Şubat 2022|sana=1 Mayıs 2019|til=Türkçe|ish=Milliyet|arxivurl=https://web.archive.org/web/20191115150538/https://www.milliyet.com.tr/gundem/yas-mi-var-mahallede-dedi-yasa-bogdu-2866653|arxivsana=15 Kasım 2019}}</ref>.

Dilber Ay 2006-yildan beri badiiy filmlarda rol oʻynagan. U oʻzining birinchi " International " (2006) filmida qoʻshiqchi, " Yoʻl doʻst " (2017) filmida esa avtomobil ustasi rolini oʻynagan. 14. Xalqaro filmidagi roli bilan. „ Oltin koʻza“ kinofestivalida „ Eng yaxshi yordamchi ayol roli“ mukofotiga sazovor boʻldi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.internethaber.com/altin-koza-sahibini-buldu-88920h.htm|sarlavha=Altın Koza sahibini buldu|kirish sanasi=21 Şubat 2022|sana=10 Haziran 2007|til=tr-TR|ish=Internethaber.com sitesi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220221112256/https://www.internethaber.com/altin-koza-sahibini-buldu-88920h.htm|arxivsana=21 Şubat 2022}}</ref>. „International“ filmidagi pavilon sahnasida kuylagan Anonim Adıyamanning ''"Kechqurun kelaman"'' ("Men ''tovuqlarni pishirmadim'' " nomi bilan tanilgan) tupurishi fenomenga aylandi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.ensonhaber.com/magazin/dilber-ay-fenerbahcenin-ana-kralicesiyim-2014-05-03|sarlavha=Dilberay Fener'in şampiyonluk şarkısı için konuştu|kirish sanasi=21 Şubat 2022|til=Türkçe|ish=Ensonhaber|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220221120127/https://www.ensonhaber.com/magazin/dilber-ay-fenerbahcenin-ana-kralicesiyim-2014-05-03|arxivsana=21 Şubat 2022}}</ref>. Dilber Ay kuylagan bu xalq qoʻshigʻi koʻplab koʻngilochar tadbirlarda, bayramlarda alohida oʻrin tutdi<ref name=":2">{{Veb manbasi|url=https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/dilber-ay-as-a-musical-cultural-icon.pdf|sarlavha=Müziksel Bir Kültür İkonu Olarak Dilber Ay|sana=Temmuz 2021|ish=Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220221120129/https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/dilber-ay-as-a-musical-cultural-icon.pdf|arxivsana=21 Şubat 2022}}</ref>. Fenerbahche sport klubining 2014-yilgi chempionlik bayramida futbolchilar maydonda oʻyinlar va olqishlar bilan „Jovuq pishiraman“ xalq qoʻshigʻiga joʻr boʻlishlari uning mashhurligini koʻrsatdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.aksam.com.tr/ekler/oz-galatasarayliyim-ama-fenerbahcenin-ana-kralicesiyim/haber-304621|sarlavha=Öz Galatasaraylıyım ama Fenerbahçe’nin ana kraliçesiyim|kirish sanasi=21 Şubat 2022|sana=3 Mayıs 2014|til=Türkçe|ish=aksam.com.tr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220221120123/https://www.aksam.com.tr/ekler/oz-galatasarayliyim-ama-fenerbahcenin-ana-kralicesiyim/haber-304621|arxivsana=21 Şubat 2022}}</ref>.

Dilber Ay, 2011-2015-yillar oraligʻida Flash TV kanalida musiqachilar Devran İskender va Cihan Akboğa bilan Kadere ''Mahbuslari'' arabesk musiqa dasturini taqdim etdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.sozcu.com.tr/hayatim/magazin-haberleri/dilber-ay-katildigi-programda-kadere-mahkumlarin-neden-bittigini-acikladi/|sarlavha=Dilber Ay katıldığı programda Kadere Mahkumlar’ın neden bittiğini açıkladı|kirish sanasi=21 Şubat 2022|til=Türkçe|ish=www.sozcu.com.tr|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161126081116/https://www.sozcu.com.tr/hayatim/magazin-haberleri/dilber-ay-katildigi-programda-kadere-mahkumlarin-neden-bittigini-acikladi/|arxivsana=26 Kasım 2016}}</ref>. Dasturda u oʻz mehmonlarini temir panjaralar bilan oʻralgan studiyada mehmon qildi; Mahbuslardan kelgan maktublarni oʻqib, soʻrovning xalq qoʻshiqlari va qoʻshiqlarini kuyladi. Keng. Katta auditoriyaga yetgan ushbu dastur tufayli asosiy media tomonidan kashf etilgan Dilber Ay turli reklama roliklarida ishtirok etdi va asosiy ommaviy axborot vositalaridagi xabar dasturlarida jonli efirga uzatildi. 2012-yilda u CNN Turk telekanalidagi 5N1K dasturida mehmon sifatida ishtirok etgan.

Umrini Duzchedagi qarorgohida oʻtkazgan Dilber Ay 2019-yilning 29-aprelida yurak xuruji oqibatida 63 yoshida [[Anqara|Anqaradagi]] shifoxonada vafot etdi<ref name="Habertürk">{{Veb manbasi|url=https://www.haberturk.com/esi-dilber-ay-in-olmunun-gercek-nedenini-acikladi-2449393-magazin|sarlavha=Dilber Ay'ın ölüm nedenini eşi açıkladı|kirish sanasi=2 Mayıs 2019|arxivsana=7 Mayıs 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190507212240/https://www.haberturk.com/esi-dilber-ay-in-olmunun-gercek-nedenini-acikladi-2449393-magazin|ish=haberturk.com.}}</ref>. Uning jasadi 2019-yil 30-aprel kuni Duzche shahriga olib kelingan va shahar qabristoniga dafn etilgan.

Uning hayotiy hikoyasi 2021-yilda suratga olingan " ''Dilberay'' " filmining mavzusi edi. Ketche rejissyorligidagi filmda Dilber Ay rolini Büşra Pekin oʻynadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.beyazperde.com/haberler/filmler/haberler-101207/|sarlavha="Dilberay" Sinemalarda!|kirish sanasi=21 Şubat 2022|sana=4 Şubat 2022|til=Türkçe|ish=Beyazperde.com sitsi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220204113035/https://www.beyazperde.com/haberler/filmler/haberler-101207/|arxivsana=4 Şubat 2022}}</ref>.

== Albomlari ==
{{div col}}
* ''Dilberay'' (1974)
* ''3 — Türküola'' (1975)
* ''Meyrik'' (1981)
* ''HazaL'' (1986)
* ''Barak Muhabbeti 1'' (1987)
* ''Barak Muhabbeti 2'' (1988)
* ''Postaci Emmi'' (1990)
* ''Oturak Havaları'' (1990)
* ''Yandim Eyvah'' (1993)
* ''Dağlar Oy'' (1993)
* ''Bırak Ona Da Dokunma'' (1994)
* ''Kisi Bitmez Daglarimin'' (1995)
* ''Barak Kızı'' (1996)
* ''Ölesen Gelin'' (1999)
* ''Sürdüler Beni — Sen Tasmisin Demirmi'' (2000)
* ''Bırakmadı Sevdan Beni — Yabancı'' (2001)
* ''Oturdum Mezar Taşına'' (2002)
* ''Maraşlı Gelin'' (2004)
* ''Hasrete Koştuk'' (2005)
* ''Alıp Başımı Gideyim'' (2005)
* ''Hacı Ağa (Sarı Sabahlık)'' (2007)
* ''Ellerin Olmuş'' (2008)
* ''Ötme Bülbül'' (2009)
* ''Be Zalim — İtfaiyeci'' (2010)
* ''Darıldım Sana'' (2011)
* ''Yasmı Varda Mahallede'' (2019)

{{div col end}}

== Filmografiyasi ==
* ''Beynelmilel'' (Arzum) — 2006
* ''Hayat Sana Güzel'' — 2014
* ''Mazlum Kuzey'' — 2014
* ''Figüran'' — 2015
* ''Yol Arkadaşım'' — 2017
* ''Yol Arkadaşım 2'' — 2018<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.beyazperde.com/filmler/film-265720/oyuncular/|sarlavha=Oyuncular|kirish sanasi=30 Nisan 2019|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190430032531/http://www.beyazperde.com/filmler/film-265720/oyuncular/|arxivsana=30 Nisan 2019}}</ref>

== Mukofotlari ==
* 14-Adana oltin koʻza kinofestivali, „Eng yaxshi ikkinchi darajali aktrisa“ — ''Beynelmilel'' (2007)

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{IMDb name|6792703}}


{{DEFAULTSORT:Ay, Dilber}}
[[Turkum:2019-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1956-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Turk qoʻshiqchilari]]
[[Turkum:Turkiyalik aktrisalar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha qoʻshiqchilar]]