Dispach sahifasining manbasini koʻrish

'''Dispach''' ({{Lang-en|Despatch money}}) — dengiz savdosifaoliyatidagi mukofot boʻlib, tomonlarning kelishuvi bilan belgilanuvchi va tashuvchi tomonidan yukni yuklash toʻlanmaydigan muddati tugashidan oldin yukni yuklab boʻlganligi uchun yollangan yuk tashuvchiga toʻlanadigan haq. Bunday kelishuv mavjud boʻlmagan taqdirda, dispach hajmi oddiy toʻlovining birdan ikki miqdori boʻyicha hisoblanadi.

== Dispachni hisoblash usullari ==
Dispachni hisoblashning ikkita asosiy usuli mavjud:

* Dispach vaqti yuk tashish operatsiyalari tugashidan boshlab yuk tashish toʻlanmaydigan muddat tugaguniga qadar kalendar kunlari boʻyicha hisoblanadi;
* Ishlanmagan kunlar barcha tejalgan vaqtdan ayirib tashlanadi. Dispachning hajmi barcha tejalgan ish vaqtiga nisbatan barcha tejalgan ish vaqtiga koʻra kamroq.

Dispach stavkasi qoida boʻyicha demeredj stavkasining yarmini tashkil etadi.

Shu tarzda, tejalgan ish vaqti uchun dipacha toʻlovi kema egasi hisobiga foydaliroq hisoblanadi, chunki yollangan yuk tashuvchilar umumiy tejalgan vaqt formulasi boʻyicha hisoblashni afzal koʻrishadi.

Dispachlar tanker tashish ishlari uchun qoʻllanilmaydi.

== Adabiyotlar ==
* [[Кодекс торгового мореплавания Российской Федерации]], утверждён Федеральным законом № 81-ФЗ от 30 апреля 1999 (в редакции от 20 декабря 2005).
[[Turkum: savdo navigatsiya]]