Dispach
Диспач (инглизча: Деспатч моней) — денгиз савдосифаолиятидаги мукофот бўлиб, томонларнинг келишуви билан белгиланувчи ва ташувчи томонидан юкни юклаш тўланмайдиган муддати тугашидан олдин юкни юклаб бўлганлиги учун ёлланган юк ташувчига тўланадиган ҳақ. Бундай келишув мавжуд бўлмаган тақдирда, диспач ҳажми оддий тўловининг бирдан икки миқдори бўйича ҳисобланади.
Диспачни ҳисоблаш усуллари
Диспачни ҳисоблашнинг иккита асосий усули мавжуд:
- Диспач вақти юк ташиш операциялари тугашидан бошлаб юк ташиш тўланмайдиган муддат тугагунига қадар календар кунлари бўйича ҳисобланади;
- Ишланмаган кунлар барча тежалган вақтдан айириб ташланади. Диспачнинг ҳажми барча тежалган иш вақтига нисбатан барча тежалган иш вақтига кўра камроқ.
Диспач ставкаси қоида бўйича демередж ставкасининг ярмини ташкил этади.
Шу тарзда, тежалган иш вақти учун дипача тўлови кема эгаси ҳисобига фойдалироқ ҳисобланади, чунки ёлланган юк ташувчилар умумий тежалган вақт формуласи бўйича ҳисоблашни афзал кўришади.
Диспачлар танкер ташиш ишлари учун қўлланилмайди.
Адабиётлар
- Кодекс торгового мореплавания Российской Федерации, утверждён Федеральным законом № 81-ФЗ от 30 апреля 1999 (в редакции от 20 декабря 2005).